Təhlil

İrəvan və Zəngəzur ermənilərə necə verildi?

Foto: azerbaycanli.org
Foto: azerbaycanli.org

 

Məlum tarixi həqiqətdir ki, Cənubi Qafqaz ərazisində heç zaman Ermənistan deyilən dövlət olmamışdır. 1917-ci ilin fevralında Rusiyada baş verən burjua-demokratik inqilabından sonra imperiya dağılmış və onun keçmiş ərazilərində yaşayan bir sıra xalqlar öz müqəddəratlarını təyin etmək hüququ əldə etmişlər.

Azərbaycanın həmsərhəd rayonlarında erməni işğalçılarının törətdikləri cinayətlər

Qazaxda-topla-da----d--lm-----ev.-1989-cu-il.

Dövlətlər arasında baş verən müharibələrdə adətən hərbi əməliyyatların daha fəal surətdə cərəyan etdiyi və müvafiq olaraq da bu müharibələr nəticəsində ən çox maddi və insani itkiyə məruz qalan ərazilər həmsərhəd bölgələr olur. Bu mənada Ermənistan dövləti tərəfindən Azərbaycan Respublikasına qarşı elan olunmamış müharibənin ağırlığını ilkin olaraq məhz Azərbaycanın həmsərhəd rayonlarının hiss etməsi təsadüfi deyildir.

Qevorq Aslan: “Ermənilərdə dövlətçilik olmamışdır”

Kəlbəcər rayonunda yerləşən Xudavəng məbədi
Kəlbəcər rayonunda yerləşən Xudavəng məbədi

N.S.Vartapetov: “Xristian bayrağı ilə silahlanaraq (Erməni kilsəsi) bütün zamanlarda tarixi Albaniyanın və onun ayrılmaz hissəsi olan Qarabağın (Arsax) xalqlarını məhv etmişdir” və “bir vaxtlar tarixi vəziyyətə məharətlə uyğunlaşaraq Bizans imperiyasına, İran Sasanilərinə, ərəb xəlifələrinə və monqollara xidmət etdiyi kimi, Səfəvilərə, daha sonra Rusiya imperiyasına xidmət etmişdir”. (N.S. Vartapetov, “Xristianski pamyatniki Zakavkazya”).

Ermənistan rejimi faşizmə pərəstiş edir

Mountainous_Armenia_emblem

 Xeyli vaxtdır ki, Ermənistanda bir təmayül özünü açıq-aydın büruzə verir: Yerevandakı hakim rejim ölkədə davam edən sosial-iqtisadi böhran içində çapalayan cəmiyyətin çoxsaylı problemlərinə çarə tapa bilmədiyindən ictimaiyyətin diqqətini başqa istiqamətə yönəltməyə və beləliklə, xalqın hiddətindən qurtulmağa cəhd edir. Özü də bu cür siyasi rejimlərin dara düşəndə yeni ideya axtarışına çıxması təzə deyil. İstər tarixdə, istərsə də müasir dövrdə belə “təcrübə”lər yetərincədir.

Azərbaycan torpaqlarında erməni dövləti yaradılması məqsədilə tərtib olunan layihələr (XVIII əsrin I rübü)

664305

Azərbaycan ərazisində erməni dövləti yaratmaq məqsədi ilə tərtib etdilən plan və layihələr heç də birdən-birə yaranmamış, düşünülmüş şəkildə, mərhələlərlə ortaya qoyulmuşdu.
1667-ci ildə Üçkilsədə erməni katolikosu Hakop Culfalının (1655-1680) rəhbərliyi ilə keçiriləngizli yığıncaqda ermənilərin Cənubi Qafqazda təxribatçı fəaliyyətini gücləndirmək, Səfəvi dövləti əleyhinə silahlı üsyan qaldıran gürcü çarı XI Georgi və Kaxet çarı Arçillə birləşərək Qərbi Avropa dövlətlərinə və Moskva çarına kömək üçün müraciət etmək qərara alınır.Erməni tacirlərinə qoşularaq Venetsiyaya, oradan isə digər Avropa dövlətlərinə üz tutan Zəngəzur məliyinin oğlu İsrail Ori onlara “bədbəxt erməniləri müsəlmanların zülmündən xilas etmək”üçünona köməklik göstərmsini və Avropa hakimlərini dəbu avantüraya cəlb etmək üçün “Erməni çarlığı”nıxilas edib, yaradıcılacaq erməni taxt-tacına başçılıq etmələrini təklif etmişdir[bax: 27, 1-21; 13, XV-XVI].1699-cu ilin aprelində İrəvan bölgəsinə gələn İsrail Ori özü ilə Qarabağ məliklərinə və gürcü çarına Pfals Kür-fürstü İ.Vilhelim tərəfindən göndərilən “ümidverici məktub” gətirsə də burada planları baş tutmadı. İ.Ori Alban katalikosluğunun yerləşdiyi Gəncəsər monastırına gələrək burada 5 yepiskopun iştirakı ilə yığıncaq keçirsə də buradan darədd cavabı aldı [27, XXI-XXII; 3, 5-6].