Təhlil

Mountainous_Armenia_emblem feature

Ermənistan rejimi faşizmə pərəstiş edir

Mountainous_Armenia_emblem

 Xeyli vaxtdır ki, Ermənistanda bir təmayül özünü açıq-aydın büruzə verir: Yerevandakı hakim rejim ölkədə davam edən sosial-iqtisadi böhran içində çapalayan cəmiyyətin çoxsaylı problemlərinə çarə tapa bilmədiyindən ictimaiyyətin diqqətini başqa istiqamətə yönəltməyə və beləliklə, xalqın hiddətindən qurtulmağa cəhd edir. Özü də bu cür siyasi rejimlərin dara düşəndə yeni ideya axtarışına çıxması təzə deyil. İstər tarixdə, istərsə də müasir dövrdə belə “təcrübə”lər yetərincədir.

664305 feature

Azərbaycan torpaqlarında erməni dövləti yaradılması məqsədilə tərtib olunan layihələr (XVIII əsrin I rübü)

664305

Azərbaycan ərazisində erməni dövləti yaratmaq məqsədi ilə tərtib etdilən plan və layihələr heç də birdən-birə yaranmamış, düşünülmüş şəkildə, mərhələlərlə ortaya qoyulmuşdu.
1667-ci ildə Üçkilsədə erməni katolikosu Hakop Culfalının (1655-1680) rəhbərliyi ilə keçiriləngizli yığıncaqda ermənilərin Cənubi Qafqazda təxribatçı fəaliyyətini gücləndirmək, Səfəvi dövləti əleyhinə silahlı üsyan qaldıran gürcü çarı XI Georgi və Kaxet çarı Arçillə birləşərək Qərbi Avropa dövlətlərinə və Moskva çarına kömək üçün müraciət etmək qərara alınır.Erməni tacirlərinə qoşularaq Venetsiyaya, oradan isə digər Avropa dövlətlərinə üz tutan Zəngəzur məliyinin oğlu İsrail Ori onlara “bədbəxt erməniləri müsəlmanların zülmündən xilas etmək”üçünona köməklik göstərmsini və Avropa hakimlərini dəbu avantüraya cəlb etmək üçün “Erməni çarlığı”nıxilas edib, yaradıcılacaq erməni taxt-tacına başçılıq etmələrini təklif etmişdir[bax: 27, 1-21; 13, XV-XVI].1699-cu ilin aprelində İrəvan bölgəsinə gələn İsrail Ori özü ilə Qarabağ məliklərinə və gürcü çarına Pfals Kür-fürstü İ.Vilhelim tərəfindən göndərilən “ümidverici məktub” gətirsə də burada planları baş tutmadı. İ.Ori Alban katalikosluğunun yerləşdiyi Gəncəsər monastırına gələrək burada 5 yepiskopun iştirakı ilə yığıncaq keçirsə də buradan darədd cavabı aldı [27, XXI-XXII; 3, 5-6].

protokol3 feature

İrəvan ermənilərə necə verildi

Mayın 29-u Azərbaycanın tarixi torpağı olan İrəvan quberniyasının ermənilərə verildiyi gündür. Bu, necə və niyə baş vermişdi?

AzVision.az qarşıdakı günlərdə yeni tariximizin ən dramatik məqamı ilə bağlı materialları oxucularına təqdim edəcək.

Qərbi Azərbaycan torpaqlarının verilməsi üçün zəmin Birinci Dünya müharibəsi illərində yaradılmışdı. Şərqi Anadolunu ələ keçirmək üçün hücuma keçən Rusiya ordusunun tərkibində 150 min erməni əsgəri var idi. 1917-ci ilin noyabrında Rusiyada hakimiyyət çevrilişindən sonar rus qoşunları silah-sursatı erməni komandirlərinə təhvil verərək, geri çəkilir. Bundan sonra 1918-ci ilin mart soyqırımı ilə kulminasiyasına çatan talanlar başlayır.

Daşnaksütyun üzvləri  kicik

Erməni qambiti

Daşnaksütyun üzvləri. 20-ci əsrin əvvəlləri

Siyasətçilər də şahmatçılar kimi öz gedişlərini hesablayırlar. Bu baxımdan erməni siyasətçilərinin də fəaliyyətində məntiqi ardıcıllıq sənəti sezilir.

Zengezur-xeritesi feature

1921-ci ilin ortalarında Zəngəzurun Ermənistana birləşdirilməsi başa çatdı.

Zengezur-xeritesi

Rusiyada fevral inqilabının qələbəsindən ruhlanan ermənilər millətlərin «təyin-müqəddərat hüququ» adı altında Türkiyənin şərq vilayətləri, şimali və Cənubi Azərbaycanın əraziləri hesabına öz dövlətlərini yaratmağa girişdilər. Onların iddia etdikləri ərazilərin etnik tərkibinə nəzər salaq, hələ 1832-ci ildə İrəvan əyaləti əhalisinin 49,877 nəfəri azərbaycanlı, 20,073 nəfəri yerli erməni idi. 45,207 erməni isə Türkmənçay müqaviləsindən sonra məqsədli şəkildə İrəvana köçürülmüşdü. Ə.Topçubaşovun Paris sülh konfransının sədrinə və müttəfiqlərə göndərdiyi 1919-cu il tarixli etiraz notasında isə göstərilirdi ki, Şərur-Dərələyəzdə azərbaycanlılar əhalinin 72,3 faizini, Sürməlidə 68 faizini, İrəvanda isə 60,2 faizini təşkil edirdi.

irevan feature

Qədim Azərbaycan yurdu

irevan

İrəvan xanlığını 418 il idarə edən 50 nəfər hakimin hamısı azərbaycanlı olub

Qaraqoyunluların və Ağqoyunluların hökmranlığı dövründə coğrafi mövqeyinə və yerli şəraitinə görə İrəvan Çuxur Səd vilayətinin inzibati mərkəzi olub. Şəhərə söykənən Cəfərabad kəndində olan bir türbə həmin dövrün yadigarıdır.