Ermənilərin ‘gəliş’i

kavkaz

Daxili mühafizə dəstəsi əlahiddə korpusunun cənab komandiri, cənab general-adyutant, qraf Komarovskiyə general-adyutant Paskeviçin məktubu

Vorontsov

Əlahiddə Qafqaz korpusunun komandiri, general-adyutant Paskeviç hökumətin etimadını qazanan və bununla bərabər, erməni xalqı arasında һörməti olan məmurlara ehtiyac duyaraq xahiş edir ki, hal-hazırda siz Alihəzrətin yanında olan polkovnik Lazarev xüsusi tapşırıqlar üzrə yanınızda işə təyin edilsin. İmperatora bu barədə mənim məlumatımdan sonra əla-həzrət bu vəzifəyə Sizin razı olub-olmadığınızı qabaqcadan soruşub bilməyi əmr etdi. Ona görə də acizanə surətdə bəndənizdən xahiş edirəm ki, bu barədə öz fikrinizi mənə bildirəsiniz.

1826 feature

1827-1829-cu illər: böyük köçürülmələrin başlanğıcı

1826

1827-ci ildə Rusiya iki böyük müsəlman imperiyasının — Osmanlı imperiyasının və İranın işğalı ilə ciddi məşğul olmağa başladı. İki qısa müharibədə Rusiya əvvəlcə İran, sonra isə türklər üzərində qələbə çaldı. Rusların qəniməti Cənubi Qafqaz torpaqları oldu. Bundan sonra Rusiyaya ələ keçirdiyi ərazilərdə əhalinin yeni tərkibini formalaşdırmaq yolu ilə sakitliyi təmin etmək lazım idi.

Qafqazda erməni tarixi necə yaradıldı kicik

Qafqazda erməni tarixi necə yaradıldı?

Qafqazda erməni tarixi necə yaradıldı

“Zati-alilərindən xahiş edirik ki, cənab İvan Fyodoroviç Paskeviçi barışıq vaxtı İran şəhər və kəndlərində yaşayan ermənilərin Rusiya himayəsi altında sərbəst geri qayıtmalarını nəzərdə tutan maddənin sazişə daxil edilməsinə razı salasınız”.

ermenilerin gelisi feature

Cənubi Qafqaza, əsasən, azərbaycanlıların məskun olduğu yerlərə təkcə 1897-ci ilədək 2 milyona yaxın erməni köçmüşdür

ermenilerin gelisi

…XVII-XVIII əsrlərdə Rusiya imperiyasının cənuba, Qara dəniz və Qafqaza doğru aktiv irəliləməsi başladı. Rusiya ilə müharibələrdə Türkiyə bir sıra ciddi uğursuzluğa məruz qaldı və onun Qafqazdakı və qonşu bölgələrdəki təsiri zəiflədi. Öz dövlətçilikləri ilə əlaqədar çox geniş planlar cızan ermənilər bundan dərhal istifadə etdilər və qabaqcadan Rusiyanın dəstəyini qazanmağa çalışdılar. Eyni zamanda, özlərini “qəddar müsəlmanların” zülmü altında yaşayan əzabkeş xristianlar kimi qələmə verən ermənilər “xristian kartından” fəal surətdə istifadə edirdilər.

Sədərəkin Ermənistan işğalı altında olan Kərki kəndi kicik

Ermənilər Naxçıvan əyalətinin 43, Ordubad dairəsinin 5 kəndində yerləşmişdi

Sədərəkin Ermənistan işğalı altında olan Kərki kəndi

Çar Rusiyası siyasətində ermənilərin Şimali Azərbaycana köçürmə siyasətində Naxçıvan bölgəsinə də xüsusi yer ayrılmışdıı. Rusiyada bu siyasətə haqq qazandırmaq üçün İrəvan və Naxçıvan kimi tarixi Azərbaycan ərazilərini erməni torpağı kimi qələmə verməkdə davam edirdi. Çar I Nikolay (1825-1855) İrəvan və Naxçıvan xanlıqları əsasında qurama “Erməni vilayəti” yaradılması haqqında 1828-ci ilin martında fərman vermişdi.

Эриванское ханство kicik

Rusiya istilasınadək ermənilər burada heç vaxt çoxluq təşkil etməmişlər

Эриванское ханство boyuk

Ermənistan prezidenti Serj Sarkisyanın tamamilə cəfəng, elmi və tarixi faktlarla heç bir əlaqəsi olmayan bəyanatında deyilir ki, Qarabağ əhalisi minilliklər boyu guya “yalnız ermənilərdən” ibarət olmuş, “türk-müsəlman” köçəri tayfaları isə yalnız XVIII əsrin ikinci yarısında buraya köçməyə başlamışlar.