{"id":10151,"date":"2016-07-23T15:27:46","date_gmt":"2016-07-23T11:27:46","guid":{"rendered":"http:\/\/1905.az\/?p=10151"},"modified":"2016-07-23T18:15:25","modified_gmt":"2016-07-23T14:15:25","slug":"azerbaycan-atabeyligi-ildenizliler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/1905.az\/tr\/azerbaycan-atabeyligi-ildenizliler\/","title":{"rendered":"\u00a0Azerbaycan Atabeyli\u011fi (\u0130ldenizliler)"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Sel\u00e7uklu devletinin gerileme d\u00f6neminde olu\u015fan ba\u011f\u0131ms\u0131z sultanl\u0131klar s\u0131ras\u0131yla, yeni tip devletlerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na nede oldu. Bu devletler Sel\u00e7uklu sultanlar\u0131n eski k\u00f6leleri (Meml\u00fck) taraf\u0131ndan kuruldular. Ayn\u0131 devletlerin y\u00f6neticileri genellikle Sel\u00e7uklular\u0131n veliaht \u015fehzadelerinin (meliklerin) hocalar\u0131 olurdu ve kendilerine \u201cAtabey\u201d (\u201cbaba- hakim\u201d) derlerdi. Azerbaycan Atabeyli\u011fi, (1136-1225) \u015eemseddin \u0130ldeniz taraf\u0131ndan kuruldu.<!--more--><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-8882\" src=\"http:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/atabey-1905.az-eldeniz.jpg\" alt=\"atabey 1905.az eldeniz\" width=\"565\" height=\"480\" srcset=\"https:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/atabey-1905.az-eldeniz.jpg 565w, https:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/atabey-1905.az-eldeniz-300x254.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 565px) 100vw, 565px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2.Tu\u011frul\u2019un \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan Sultan Mesut, 1136 y\u0131l\u0131nda Atabey \u0130ldeniz\u2019i merhum 2.Tu\u011frul\u2019un dul kar\u0131s\u0131 Mumine Hatun ile evlendirdi ve kendisini merkezi Gence olan Arran&#8217;\u0131n Valisi tayin etti. \u00c7ok ge\u00e7meden \u0130ldeniz, Arran emirlerini kendine ba\u011flad\u0131 ve Sultan Mesut&#8217;un \u00f6l\u00fcm\u00fcnden \u00f6nce Arran&#8217;\u0131n hemen hemen ba\u011f\u0131ms\u0131z hakimi oldu. \u0130ldeniz, k\u0131sa s\u00fcrede \u015eirvan&#8217;\u0131 da kendi egemenli\u011fine katt\u0131. Sultan Mesut&#8217;un Azerbaycan&#8217;da halifesi olan \u00c7avl\u0131\u2019n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden (1146) sonra \u0130ldeniz, \u00e7\u0131kan karga\u015fadan yararlanarak, Nah\u00e7\u0131van vilayetini de kendi topraklar\u0131na katt\u0131. \u0130ldeniz, ba\u015fkenti de buraya ta\u015f\u0131d\u0131. 1161 y\u0131l\u0131nda \u015eemseddin \u0130ldeniz\u2019in birlikleri Hemed\u00e2n\u2019\u0131 i\u015fgal etti ve \u0130ldeniz\u2019in k\u00fc\u00e7\u00fck o\u011fullu\u011fu Arslan \u015eah, Irak sultanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n taht\u0131na oturdu. Hemedan kenti, ba\u015fkent yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Arslan \u015eah\u2019\u0131n sultan ilan edilmesinin ard\u0131ndan atabeyi \u00abulu Atabey\u00bb lakab\u0131n\u0131 ald\u0131. B\u00f6ylece, \u015eemseddin \u0130ldeniz, Irak sultanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ger\u00e7ek ba\u015fkan\u0131 oldu. Bu d\u00f6nem itibariyle \u00abAtabey\u00bb lakab\u0131n\u0131n, &#8220;veliaht \u015fehzadenin hocas\u0131&#8221; olarak an\u0131lan ilk anlam\u0131 h\u00fck\u00fcmdar\u0131n y\u00fcksek unvan\u0131 olarak de\u011fi\u015fti. Azerbaycan Atabeyli\u011fi, farkl\u0131 d\u00f6nemlerde baz\u0131 b\u00fcy\u00fck eyalet ve vilayetlerden olu\u015furdu. Kesin olarak tespit edilmi\u015f s\u0131n\u0131rlar\u0131 yoktu. Azerbaycan, Arran (Nah\u00e7\u0131van), Irak&#8217;\u0131 Acem, Rey ve Hemedan vilayetleri hep bu devletin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde yer ald\u0131. Harezm\u015fah Celaleddin\u2019in 1225 y\u0131l\u0131nda Azerbaycan&#8217;a seferi s\u0131ras\u0131nda Atabey \u00d6zbey\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fc \u00fczerine Azerbaycan Atabeyli\u011fi\u2019nin varl\u0131\u011f\u0131 son buldu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0Kaynak: \u201cTarihi Azerbaycan Devletleri\u201d, Bak\u00fc, 2012, s.102 (Azerice)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sel\u00e7uklu devletinin gerileme d\u00f6neminde olu\u015fan ba\u011f\u0131ms\u0131z sultanl\u0131klar s\u0131ras\u0131yla, yeni tip devletlerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na nede oldu. Bu devletler Sel\u00e7uklu sultanlar\u0131n eski k\u00f6leleri (Meml\u00fck) taraf\u0131ndan kuruldular. Ayn\u0131 devletlerin y\u00f6neticileri genellikle Sel\u00e7uklular\u0131n veliaht \u015fehzadelerinin (meliklerin) hocalar\u0131 olurdu ve kendilerine \u201cAtabey\u201d (\u201cbaba- hakim\u201d) derlerdi. Azerbaycan Atabeyli\u011fi, (1136-1225) \u015eemseddin \u0130ldeniz taraf\u0131ndan kuruldu.<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":33726,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1133],"tags":[],"class_list":["post-10151","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-azerbaijan-history-5"],"fimg_url":"https:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/atabey-1905.az-eldeniz-1.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10151","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10151"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10151\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/33726"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10151"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10151"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10151"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}