{"id":10811,"date":"2014-10-03T16:10:29","date_gmt":"2014-10-03T11:10:29","guid":{"rendered":"http:\/\/1905.az\/?p=10811"},"modified":"2014-10-03T16:10:29","modified_gmt":"2014-10-03T11:10:29","slug":"fransa-cumhurbaskani-ekselanslari-sayin-jacques-chiraca-baku-20-nisan-1999","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/1905.az\/tr\/fransa-cumhurbaskani-ekselanslari-sayin-jacques-chiraca-baku-20-nisan-1999\/","title":{"rendered":"Fransa Cumhurba\u015fkan\u0131 Ekselanslar\u0131 Say\u0131n Jacques Chirac\u2019a- Bak\u00fc, 20 Nisan 1999"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131, de\u011ferli dost!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ben Ermenistan-Azerbaycan sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde bir geli\u015fme sa\u011flanmamas\u0131ndan dolay\u0131 duydu\u011fum endi\u015feyi Sizinle payla\u015fmak isterim. Azerbaycan\u2019\u0131n toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc hala ihlal edilmektedir, Azerbaycan topraklar\u0131n\u0131n y\u00fczde 20\u2019si Ermenistan silahl\u0131 kuvvetlerinin i\u015fgali alt\u0131nda bulunuyor, do\u011fup b\u00fcy\u00fcd\u00fckleri yerlerden zorla g\u00f6\u00e7 ettirilmi\u015f bir milyon Azerbaycanl\u0131 g\u00f6\u00e7men be\u015f senedir b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131lar \u00e7ekiyor. Ermenistan silahl\u0131 kuvvetlerinin i\u015fgal alt\u0131ndaki topraklardan kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z \u00e7ekilmesini \u00f6ng\u00f6ren 822, 853, 874, 884 say\u0131l\u0131 BM G\u00fcvenlik Konseyi kararlar\u0131 hala uygulanm\u0131yor.<!--more--><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bilindi\u011fi \u00fczere, sorunun bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l yoldan \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc amac\u0131yla May\u0131s 1992\u2019de AG\u0130T Minsk Grubu kuruldu ve gelecek bar\u0131\u015f konferans\u0131n\u0131n g\u00f6rev kapsam\u0131 belirlendi. Konferansta Ermenistan ve Azerbaycan, ihtilaf i\u00e7inde bulunan taraflar, Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f\u2019\u0131n Azerbaycanl\u0131 ve Ermeni toplumlar\u0131 ise ilgili taraflar olarak tan\u0131mland\u0131. Buna ra\u011fmen, Ermenistan Cumhuriyeti\u2019nin 1988 y\u0131l\u0131nda Azerbaycan\u2019a kar\u015f\u0131 ba\u015flatm\u0131\u015f oldu\u011fu sald\u0131r\u0131 devam etti\u00a0 ve Azerbaycan\u2019\u0131n Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f Otonom \u0130li\u2019nin yan\u0131 s\u0131ra yedi b\u00fcy\u00fck b\u00f6lge daha i\u015fgal edildi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ge\u00e7ti\u011fimiz yedi y\u0131lda Minsk Grubu b\u00fcnyesinde etkili g\u00f6r\u00fc\u015fmeler ortam\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 amac\u0131yla \u00e7ok \u00e7abalar harcand\u0131. Ama Ermenistan Cumhuriyeti&#8217;nin yap\u0131c\u0131 olmayan tutumu y\u00fcz\u00fcnden g\u00f6r\u00fc\u015fmeler hep \u00e7\u0131kmaza girdi ve hi\u00e7bir olumlu sonu\u00e7 elde edilmedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sorunun bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l yoldan \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi i\u00e7in g\u00f6sterdi\u011fimiz \u00e7abalar ve bu \u00e7abalar\u0131n Minsk Grubunca desteklenmesi sonucunda May\u0131s 1994&#8217;te ate\u015fkes sa\u011fland\u0131 ve halen s\u00fcr\u00fcyor. Bar\u0131\u015f s\u00f6zle\u015fmesi imzaland\u0131ktan sonra, askeri ihtilaf\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 gidermek i\u00e7in b\u00f6lgeye gelecek \u00e7ok uluslu g\u00fc\u00e7lerin olu\u015fturulmas\u0131 hakk\u0131nda Aral\u0131k 1994&#8217;te AG\u0130T Budape\u015fte Zirvesi&#8217;nde al\u0131nan karar\u0131, bunun yan\u0131 s\u0131ra ihtilaf\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn uluslararas\u0131 ba\u011flamda hukuki dayana\u011f\u0131n\u0131 belirleyen ve Aral\u0131k 1996\u2019da kabul edilen AG\u0130T Lizbon Zirvesi kararlar\u0131 Ermenistan-Azerbaycan anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n adil \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan fevkalade \u00f6nem arz eden b\u00fcy\u00fck bir siyasi ba\u015far\u0131 olarak nitelendirilebilir. Fakat Ermenistan taraf\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc engelleme giri\u015fimleri ve AG\u0130T&#8217;in, bunun tutumunu de\u011fi\u015ftirme g\u00fcc\u00fcnde olmamas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden s\u00f6z konusu zirve toplant\u0131lar\u0131n\u0131n kararlar\u0131 yerine getirilmemi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bilindi\u011fi \u00fczere, 1 Haziran 1997 y\u0131l\u0131nda Rusya, ABD ve Fransa&#8217;n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla olu\u015fturulan AG\u0130T Minsk Grubu&#8217;nun e\u015fba\u015fkanlar\u0131 sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne ili\u015fkin Lizbon prensiplerine dayanarak iki b\u00f6l\u00fcmden &#8211; silahl\u0131 ihtilaf\u0131n durdurulmas\u0131 ve Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f&#8217;\u0131n stat\u00fcs\u00fcn\u00fcn belirlenmesi ile ilgili b\u00f6l\u00fcmlerden olu\u015fan detayl\u0131 bir anla\u015fma tasar\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6nerdiler. Azerbaycan taraf\u0131, e\u015fba\u015fkanlar\u0131n bu \u00f6nerilerine s\u0131cak bakarken, Ermenistan ayn\u0131 \u00f6nerileri kesinlikle onaylamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. Ermenistan, Azerbaycan Cumhuriyeti&#8217;nin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tan\u0131mak istememi\u015f olacak ki, Minsk Konferans\u0131 toplanmadan ilk a\u015famada Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f&#8217;\u0131n stat\u00fcs\u00fcn\u00fcn belirlenmesinin kabul edilemez oldu\u011funu bahane ederek e\u015fba\u015fkanlar\u0131n \u00f6nerilerini reddetti. Bu arada, \u015funu da belirtmek gerekir, 20 Haziran 1997 y\u0131l\u0131nda ABD&#8217;de \u00fcnl\u00fc Denver G\u00f6r\u00fc\u015fmesinde Rusya, ABD ve Fransa cumhurba\u015fkanlar\u0131 \u00f6zel bir bildiri yay\u0131nlayarak bu \u00f6nerileri desteklediklerini bildirdiler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">19 Eyl\u00fcl 1997&#8217;de Minsk Grubu e\u015fba\u015fkanlar\u0131, sorunun kademeli \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00f6ng\u00f6ren yeni bir \u00f6neriyi, Lizbon Zirvesi&#8217;nin ard\u0131ndan ikinci \u00f6neriyi sundular. Bu \u00f6neri uyar\u0131nca ilk a\u015famada, Azerbaycan&#8217;\u0131n, La\u00e7\u0131n b\u00f6lgesi hari\u00e7, eski Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f Otonom \u0130li&#8217;nin idari s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bulunan i\u015fgal alt\u0131ndaki alt\u0131 b\u00f6lgenin bo\u015falt\u0131lmas\u0131, AG\u0130T&#8217;in bar\u0131\u015f koruma operasyonlar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131, m\u00fcltecilerin bo\u015falt\u0131lan yerlere geri d\u00f6nmesi, bunun yan\u0131 s\u0131ra sava\u015f sonucu tahrip edilen, Ermenistan&#8217;\u0131n ve i\u015fgal etti\u011fi Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f&#8217;\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan zorunluluk arzeden kom\u00fcnikasyon ara\u00e7lar\u0131n\u0131n onar\u0131m\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. Bundan sonra ikinci a\u015famada taraflar, silahl\u0131 ihtilaf\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n giderilmesi \u00fczerine Azerbaycan Cumhuriyeti&#8217;nin kopmaz bir par\u00e7as\u0131 olan Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f&#8217;\u0131n stat\u00fcs\u00fcn\u00fcn belirlenmesi ve g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131 ile ilgileneceklerdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">10 Ekim 1997\u2019de Strasbourg&#8217;da iki \u00fclkenin cumhurba\u015fkanlar\u0131 d\u00fczeyinde yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmede, Azerbaycan ve Ermenistan\u2019\u0131n 19 Eyl\u00fcl 1997 tarihli \u00f6neriler temelinde g\u00f6r\u00fc\u015fmeler s\u00fcrecine devam etmesi konusunda uzla\u015fma sa\u011fland\u0131, bu da anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n adil \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in g\u00f6r\u00fc\u015fmeler s\u00fcrecinin ba\u015far\u0131l\u0131 olma umudunu veriyordu. Fakat daha sonra Ermenistan Cumhurba\u015fkan\u0131 Levon Ter-Petrosyan&#8217;\u0131n istifa etmesi ve Ermenistan&#8217;\u0131n yeni y\u00f6netiminin sert bir tav\u0131r tak\u0131nmas\u0131 bu adil zeminde g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi olana\u011f\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Uzun aradan sonra, anla\u015f\u0131lan, Minsk Grubu e\u015fba\u015fkanlar\u0131n\u0131n temsilcileri, g\u00f6r\u00fc\u015fmeler s\u00fcrecini yeniden canland\u0131rmak amac\u0131yla 9 Kas\u0131m 1997 y\u0131l\u0131nda \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir \u00f6neriyi &#8211; Azerbaycan taraf\u0131n\u0131 hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011fratan ve g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin devam\u0131na olanak tan\u0131mayan daha bir \u00f6neriyi \u00f6ne s\u00fcrd\u00fcler. Bu \u00f6neri, uluslararas\u0131 uygulamada bile mevcut olmayan &#8220;ortak devlet&#8221; g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne dayan\u0131yordu ve iki AG\u0130T zirvesinde onaylanm\u0131\u015f olan karar ve prensiplerden do\u011fan \u00f6nceki tutumdan geri ad\u0131m at\u0131lmas\u0131ndan ba\u015fka bir\u015fey de\u011fildi. Bu \u00f6neriler, asl\u0131nda, Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f&#8217;\u0131n idari birimini cumhuriyet \u015feklinde nitelendirerek kendisine s\u00f6zde \u201cortak devlet\u201d \u00e7er\u00e7evesinde Azerbaycan ile e\u015fit stat\u00fcy\u00fc tan\u0131yordu. \u00dcstelik bu \u201cortak devletin\u201d Azerbaycan&#8217;\u0131n uluslararas\u0131 d\u00fczeyde tan\u0131nm\u0131\u015f s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde kurulmas\u0131na at\u0131fta bulunulmas\u0131 Azerbaycan&#8217;\u0131n egemenli\u011fi ve toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00fcvence alt\u0131na almamakta, bunlar\u0131 ihlal etmektedir. Ben, arabulucular\u0131n iyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemi\u015f davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcrecine, ku\u015fkusuz, ciddi oranda zarar verdi\u011fini ve engelledi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu, bizde derin endi\u015fe ve tedirginli\u011fe yol a\u00e7maktad\u0131r, nitekim \u00f6zellikle, defalarca beyan etti\u011fimiz gibi, Rusya Federasyonu yo\u011fun bir bi\u00e7imde Ermenistan Cumhuriyeti&#8217;ni silahland\u0131rmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Ermenistan&#8217;a yasad\u0131\u015f\u0131 yollardan 1 milyar dolar de\u011ferinde Rus yap\u0131m\u0131 silahlar\u0131n verilmesinin ard\u0131ndan oraya M\u0130G-29 u\u00e7aklar\u0131 ve C-300 f\u00fczelerinin sevki bunun net bir kan\u0131t\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kanaatimce, e\u015fba\u015fkanlar kararl\u0131l\u0131k sergilemez ve\u00a0 ABD, Rusya ve Fransa y\u00f6netimi taraf\u0131ndan etkin \u00f6nlemler al\u0131nmaz ise, Ermenistan-Azerbaycan sorununun adil \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc sa\u011flamak m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r. Lizbon Zirvesi&#8217;nde d\u00fcnyan\u0131n 53 devleti taraf\u0131ndan onaylanm\u0131\u015f \u00fc\u00e7 prensibe ba\u011fl\u0131 kal\u0131nmas\u0131 \u00f6zel bir \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Say\u0131n Ba\u015fkan, ben bunlar\u0131 dikkate alarak, size hem de AG\u0130T Minsk Grubunun e\u015fba\u015fkan\u0131 oldu\u011funuz i\u00e7in sesleniyor ve giderek uzayan, Avrupa&#8217;da bar\u0131\u015f ve istikrar i\u00e7in b\u00fcy\u00fck tehlike olu\u015fturan bu anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n Lizbon Zirvesi prensipleri uygulanarak k\u0131sa bir zamanda \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in ki\u015fisel faaliyetinizi, bunun yan\u0131 s\u0131ra \u00fclkenizin D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131rman\u0131z\u0131 \u0131srarla rica ediyorum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130\u00e7tenlikle,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Haydar Aliyev,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurba\u015fkan\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131, de\u011ferli dost! Ben Ermenistan-Azerbaycan sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde bir geli\u015fme sa\u011flanmamas\u0131ndan dolay\u0131 duydu\u011fum endi\u015feyi Sizinle payla\u015fmak isterim. Azerbaycan\u2019\u0131n toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc hala ihlal edilmektedir, Azerbaycan topraklar\u0131n\u0131n y\u00fczde 20\u2019si Ermenistan silahl\u0131 kuvvetlerinin i\u015fgali alt\u0131nda bulunuyor, do\u011fup b\u00fcy\u00fcd\u00fckleri yerlerden zorla g\u00f6\u00e7 ettirilmi\u015f bir milyon Azerbaycanl\u0131 g\u00f6\u00e7men be\u015f senedir b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131lar \u00e7ekiyor. Ermenistan silahl\u0131 kuvvetlerinin i\u015fgal alt\u0131ndaki topraklardan kay\u0131ts\u0131z &hellip; <a href=\"https:\/\/1905.az\/tr\/fransa-cumhurbaskani-ekselanslari-sayin-jacques-chiraca-baku-20-nisan-1999\/\" class=\"more-link\">Continue reading <span class=\"screen-reader-text\">Fransa Cumhurba\u015fkan\u0131 Ekselanslar\u0131 Say\u0131n Jacques Chirac\u2019a- Bak\u00fc, 20 Nisan 1999<\/span> <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[204,233],"tags":[],"class_list":["post-10811","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ermenistanin-azerbaycana-yonelik-tecavuzu","category-nota-bene-ermenistanin-azerbaycana-yonelik-tecavuzu"],"fimg_url":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10811","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10811"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10811\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10811"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10811"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10811"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}