{"id":18707,"date":"2015-12-30T11:25:18","date_gmt":"2015-12-30T07:25:18","guid":{"rendered":"http:\/\/1905.az\/?p=18707"},"modified":"2019-05-24T10:29:26","modified_gmt":"2019-05-24T06:29:26","slug":"ermenilerin-irevan-ve-nahcivana-goc-ettirilmesi-devletin-resmi-politikasi-olarak-hazirlanmistir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/1905.az\/tr\/ermenilerin-irevan-ve-nahcivana-goc-ettirilmesi-devletin-resmi-politikasi-olarak-hazirlanmistir\/","title":{"rendered":"Ermenilerin \u0130revan ve Nah\u00e7\u0131van\u2019a g\u00f6\u00e7 ettirilmesi devletin resmi politikas\u0131 olarak haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r"},"content":{"rendered":"

\"ermenilerin<\/a><\/p>\n

Yapay olarak \u00fcretilen \u201cErmeni meselesi\u201d, birka\u00e7 y\u00fczy\u0131ld\u0131r Kafkasya\u2019y\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor. Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 da b\u00f6lge i\u00e7in ciddi bir sorundur. Bu sorunun olu\u015fmas\u0131nda d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda b\u00fcy\u00fck devletlerin rol\u00fc olmu\u015ftur. Kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 u\u011fruna adaleti \u00e7i\u011fnemi\u015flerdir. Bununla \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 \u201ck\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fc\u201dye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n

 <\/p>\n

Tarihi olaylar ger\u00e7ekleri t\u00fcm a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131yla g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. D\u00fcnya kamuoyu bu ger\u00e7ekleri kabul etmelidir. Aksi halde, Kafkasya\u2019da istikrar\u0131 sa\u011flamak m\u00fcmk\u00fcn olmayacak. Rusya ar\u015fivlerindeki belgelerin i\u00e7eri\u011finin geni\u015f kitlelere iletilmesi bu konuda \u00e7ok \u015feyi de\u011fi\u015ftirebilir.<\/p>\n

 <\/p>\n

Ger\u00e7ekten de, belgelerde Ermenilerin Kafkasya\u2019ya g\u00f6\u00e7 ettirilmesine ili\u015fkin \u00e7ok de\u011ferli bilgiler vard\u0131r. D\u0131\u015far\u0131dan karanl\u0131k g\u00f6r\u00fcnen olaylar net ve sade bir mant\u0131kla a\u00e7\u0131\u011fa kavu\u015fuyor. Kimi zaman \u201cErmeni kahramanl\u0131\u011f\u0131\u201d \u015feklinde sunulan olaylar\u0131n asl\u0131nda i\u011fren\u00e7 bir siyasi oyun oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor. Bununla birlikte Azerbaycan halk\u0131n\u0131n azmi, \u00e7e\u015fitli y\u00f6nlerden ald\u0131\u011f\u0131 darbelere g\u00f6\u011f\u00fcs germesi ve vatan\u0131n\u0131 koruyabilmi\u015f olmas\u0131 da tarihi ger\u00e7eklerdir.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u201cErmeni meselesi\u201dnin olu\u015fmas\u0131n\u0131n temelinde, imparatorluklar\u0131n siyasi \u00e7\u0131karlar\u0131 yat\u0131yor. Bunu, Ermenilerin devrimcili\u011fi ya da \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcyle ili\u015fkilendirmek do\u011fru de\u011fildir. Ermeniler sadece ba\u015fkalar\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 tarihi f\u0131rsattan haince yararlanmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Kafkasya\u2019ya ili\u015fkin bu f\u0131rsat\u0131 ilk olarak 10 Kas\u0131m 1724 tarihinde Rus \u00c7ar\u0131 1.Petro\u2019nun Ermeni halk\u0131na ferman\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

 <\/p>\n

1.Petro A. Rumyantsev\u2019e g\u00f6nderdi\u011fi mektupta \u015f\u00f6yle yaz\u0131yordu: \u201cErmeni temsilciler d\u00fc\u015fmandan korunma ricas\u0131yla bize s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r; bunu ger\u00e7ekle\u015ftirme imk\u00e2n\u0131m\u0131z yoksa, o zaman onlar\u0131n yeni ele ge\u00e7irdi\u011fimiz \u0130ran topraklar\u0131na yerle\u015fmesine izin verelim. Onlar\u0131n … Hazar k\u0131y\u0131s\u0131ndaki topraklar\u0131m\u0131za yerle\u015fmesine izin verdik ve usulen hamilik ferman\u0131 g\u00f6nderdik. E\u011fer T\u00fcrkler bu konuda sizinle konu\u015fursa, o zaman onlara \u015fu cevab\u0131 verin: \u2018Biz Ermenileri \u00e7a\u011f\u0131rmad\u0131k, fakat ayn\u0131 mezhepten oldu\u011fumuzdan onlara hamilik etmemizi rica ettiler; biz, H\u0131ristiyanl\u0131k ad\u0131na H\u0131ristiyan olan Ermenilere ret cevab\u0131 veremezdik…\u201d<\/p>\n

 <\/p>\n

Rus \u00c7ar\u0131 meseleyi somut olarak ortaya koyuyor: G\u00fcney Kafkasya\u2019da kendi h\u00e2kimiyetini korumaya yard\u0131m edecek olan Ermenileri, Azerbaycan topraklar\u0131na yerle\u015ftirmek gerekiyor. \u00dcstelik \u00f6ylesine ko\u015fullar alt\u0131nda bunu ger\u00e7ekle\u015ftirmek gerekiyor ki, Ermeniler her zaman imparatorlu\u011fa ba\u011fl\u0131 olsun, ona minnettarl\u0131klar\u0131 t\u00fckenmesin. Bunun i\u00e7in M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 Ermenilerin d\u00fc\u015fman\u0131 olarak sundular. Ayn\u0131 zamanda, Ermenilere kendi devletlerini kurmalar\u0131nda yard\u0131m edilece\u011fi vaadinde bulundular. Bunun yolu ise, Ermenilerden olu\u015fan isyanc\u0131 birlikler yaratarak, b\u00f6lgeyi daima tehdit alt\u0131nda tutmaktan ibaretti.<\/p>\n

 <\/p>\n

T\u00fcm bunlar \u00e7ar\u0131n Ermeni halk\u0131na \u00e2li ferman\u0131 ve Ermenilerin Hazar k\u0131y\u0131s\u0131ndaki topraklara g\u00f6\u00e7 ettirilmesine ili\u015fkin \u00e2li talimatlar\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 belgelerde sat\u0131r aras\u0131 olarak dile getirildi. S\u00f6z konusu belgelerin ilkinde \u015f\u00f6yle deniyor: \u201cBiz sizi, aileleriniz ve nesillerinizle birlikte \u00e2li \u0130mparator Himayemize kabul ettik ve bundan sonra \u00f6zg\u00fcr olarak ya\u015faman\u0131z i\u00e7in Hazar Denizi k\u0131y\u0131s\u0131nda yeni al\u0131nan \u0130ran topraklar\u0131m\u0131zda huzurla ya\u015faman\u0131z ve kendi yasalar\u0131n\u0131za g\u00f6re H\u0131ristiyan mezhebinize hizmet edebilmeniz i\u00e7in geni\u015f topraklar\u0131n ayr\u0131lmas\u0131n\u0131 emrettik. Biz, H\u0131ristiyanl\u0131k ad\u0131na sad\u0131k Ermeni milletini kendi himayemizde tuttu\u011fumuz s\u00fcrece, size Majestelerinin ferman\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015fl\u0131yoruz ve o yeni al\u0131nan \u0130ran topraklar\u0131n\u0131n y\u00f6neticilerine, sizden birileri oraya gitti\u011finde, onlar\u0131n sizi Gilan ve Mazandaran\u2019da oldu\u011fu gibi, Bak\u00fc\u2019de ve di\u011fer uygun yerlerde de kabul etmekle kalmay\u0131p, ya\u015faman\u0131z ve yerle\u015fmeniz i\u00e7in rahat yerler ay\u0131rmalar\u0131 ve bundan sonra sizi her t\u00fcrl\u00fc ihtimam ve g\u00fcvenlik i\u00e7inde tutmalar\u0131 i\u00e7in Ad\u0131m\u0131zdan ferman g\u00f6nderdik.\u201d<\/p>\n

 <\/p>\n

1.Petro\u2019nun \u00f6l\u00fcm\u00fc bu s\u00fcre\u00e7leri biraz yava\u015flatt\u0131. Yaln\u0131z 2.Katerina d\u00f6neminde Rusya\u2019n\u0131n Kafkasya\u2019da yeniden g\u00fc\u00e7lenmesi siyasetine ilgi atmaya ba\u015flad\u0131. Azerbaycan topraklar\u0131nda bir Ermeni devletini kurma planlar\u0131 g\u00fcncelle\u015fti. Ancak T\u00fcrk-Rus Sava\u015flar\u0131 bu planlar\u0131 erteledi. 19.y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda bu tehlike G\u00fcney Kafkasya\u2019da daha b\u00fcy\u00fck \u00e7apta kendini g\u00f6stermeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

 <\/p>\n

1828 senesinde imzalanan T\u00fcrkmen\u00e7ay Antla\u015fmas\u0131\u2019nda \u201cErmeni meselesi\u201d art\u0131k somut bir maddeyle ifade edilmi\u015ftir. Antla\u015fman\u0131n 15.Maddesinden bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6rnek verelim: \u201c… Buna ek olarak, bu tarihten itibaren o memurlara ve halka (Azerbaycan\u2019dan bahsediliyor \u2013 yazar) \u0130ran topraklar\u0131ndan Rus vilayetlerine aileleriyle \u00f6zg\u00fcrce ge\u00e7meleri i\u00e7in, ta\u015f\u0131nan emlak\u0131n \u2013 h\u00fck\u00fcmet ve yerel y\u00f6neticiler taraf\u0131ndan hi\u00e7bir engel olmaks\u0131z\u0131n ve bu \u015fah\u0131slar taraf\u0131ndan sat\u0131lan ya da yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lan emlak\u0131n her hangi vergi ve r\u00fcsuma tabi tutulmaks\u0131z\u0131n \u2013 yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve sat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bir sene s\u00fcre tan\u0131n\u0131yor.<\/p>\n

 <\/p>\n

Ta\u015f\u0131nmaz emlaka gelince, onun sat\u0131lmas\u0131 ya da hakk\u0131nda \u00f6zg\u00fcrce ilgili karar\u0131n verilmesi i\u00e7in be\u015f senelik s\u00fcre belirleniyor…\u201d<\/p>\n

 <\/p>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, bu maddede somut olarak Ermenilerin ad\u0131 ge\u00e7mese de, esasen Ermenilerin g\u00f6\u00e7 ettirilmesi meselesi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu antla\u015fmadan sonra Ermenilerin kitleler halinde Azerbaycan\u2019\u0131n Nah\u00e7\u0131van, Karaba\u011f, \u0130revan gibi b\u00f6lgelerine g\u00f6\u00e7 ettirilmesi bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn do\u011frulu\u011funu onayl\u0131yor. O d\u00f6nemde, M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfusun H\u0131ristiyanlar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 b\u00f6lgelere yerle\u015ftirilmesine ise rastlanm\u0131yor. Aksine, \u00e7e\u015fitli bahanelerle \u00f6zellikle Ermeniler Azerbaycanl\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 topraklara yerle\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p>\n

 <\/p>\n

Bu s\u00fcreci ger\u00e7ekle\u015ftirenler N. Astaraketsi, A. Griboyedov, General Paskevi\u00e7, Albay Lazarev ve di\u011ferleri, \u00f6nceden haz\u0131rlanan bir plana uygun olarak hareket ediyorlard\u0131. Rus ar\u015fivlerindeki belgeler 5 Nisan \u2013 10 Haziran 1828 tarihlerinde Ermenilerin \u0130revan ve Nah\u00e7\u0131van\u2019a g\u00f6\u00e7 ettirilmesinin devletin resmi politikas\u0131 olarak haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Belgelerde, T\u00fcrkmen\u00e7ay Antla\u015fmas\u0131 gere\u011fi \u0130ran\u2019\u0131n \u00f6dedi\u011fi harp tazminat\u0131ndan 50 bin g\u00fcm\u00fc\u015f Rublenin Ermenilerin g\u00f6\u00e7 ettirilmesi i\u00e7in tahsis edildi\u011fi belirtiliyor.<\/p>\n

 <\/p>\n

B\u00f6ylece Rus \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun Ermenilerin Azerbaycan topraklar\u0131na g\u00f6\u00e7 ettirilme siyaseti yeni bir a\u015famaya ge\u00e7mi\u015ftir. G\u00f6\u00e7 ettirilme ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00fcr\u00fcten ki\u015filer, Ermenilerin Rusya\u2019n\u0131n orta b\u00f6lgelerine yerle\u015ftirilmemesi konusunda Rus y\u00f6netimini defalarca kez ikaz etmi\u015fler. Buna neden olarak ise, Ermenilerin k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde, yerle\u015ftikleri topraklar\u0131n kendilerine ait oldu\u011fu iddias\u0131n\u0131 ortaya ataca\u011f\u0131 g\u00f6steriliyordu. Yani Ermenilerin cibilliyetini herkes biliyordu.<\/p>\n

 <\/p>\n

Ermenilerin M\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 isyan etmesinde \u0130ngiliz \u0130mparatorlu\u011fu da az rol oynamam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ngiltere Konsoloslar\u0131 Ermenileri M\u00fcsl\u00fcmanlar ve Ruslara kar\u015f\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtm\u0131\u015ft\u0131r. Rusya bunu \u00f6\u011frenir \u00f6\u011frenmez s\u00fcre\u00e7leri kendi yarar\u0131na de\u011fi\u015ftirme siyasetini uygulamaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

 <\/p>\n

B\u00f6ylece, Kafkasya\u2019da \u201cErmeni meselesi\u201d tarihin bir d\u00f6neminde tamamen yapay bir \u015fekilde \u00fcretilmi\u015ftir. Onlar\u0131n buraya ayak bast\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden itibaren ise, sava\u015flar\u0131n ard\u0131 arkas\u0131 kesilmemi\u015ftir. Bu b\u00f6lgeye yabanc\u0131 olan Ermeniler, yerli halklara kar\u015f\u0131 son derece sald\u0131rgan olmaya y\u00f6nlendirilmi\u015ftir. Bu sebeple, bug\u00fcn Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f\u2019da ya\u015fananlarda Ermenileri o topraklara yerle\u015ftirenlerin tarihi sorumlulu\u011fu vard\u0131r. Hali haz\u0131rda t\u00fcm b\u00f6lge, Ermeni b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ve ter\u00f6r\u00fcnden eziyet \u00e7ekmektedir. Ancak \u201cErmeni meselesi\u201dnin ger\u00e7ek anlam\u0131, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck devletler taraf\u0131ndan itiraf edildikten sonra Kafkasya rahatlayabilir. Bu, b\u00f6lgedeki \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc de \u00e7ok olumlu etkileyebilir.<\/p>\n

 <\/p>\n

Newtimes.az<\/strong><\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Yapay olarak \u00fcretilen \u201cErmeni meselesi\u201d, birka\u00e7 y\u00fczy\u0131ld\u0131r Kafkasya\u2019y\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor. Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 da b\u00f6lge i\u00e7in ciddi bir sorundur. Bu sorunun olu\u015fmas\u0131nda d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda b\u00fcy\u00fck devletlerin rol\u00fc olmu\u015ftur. Kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 u\u011fruna adaleti \u00e7i\u011fnemi\u015flerdir. Bununla \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 \u201ck\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fc\u201dye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":18637,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[669,225,203],"tags":[],"class_list":["post-18707","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-great-relocation-slide-9","category-analysis-ermenilerin-gelisi","category-ermenilerin-gelisi"],"fimg_url":"https:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/ermenilerin-gelisi-kicik1.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18707","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18707"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18707\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18637"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18707"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18707"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18707"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}