{"id":19993,"date":"2015-03-31T13:48:22","date_gmt":"2015-03-31T08:48:22","guid":{"rendered":"http:\/\/1905.az\/?p=19993"},"modified":"2015-03-31T13:48:22","modified_gmt":"2015-03-31T08:48:22","slug":"31-mart-1918de-azerbaycanda-ne-oldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/1905.az\/tr\/31-mart-1918de-azerbaycanda-ne-oldu\/","title":{"rendered":"31 Mart 1918`de Azerbaycan`da ne oldu?"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"http:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/31-mart.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-19994\" src=\"http:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/31-mart.jpg\" alt=\"31 mart\" width=\"540\" height=\"423\" srcset=\"https:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/31-mart.jpg 540w, https:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/31-mart-300x235.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">31 Mart 1918`de Azerbaycan topraklar\u0131nda bir soyk\u0131r\u0131m ya\u015fand\u0131. Ermeniler`in Ruslar`la birle\u015ferek h\u00e2l\u00e2 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanamam\u0131\u015f Azerbaycan`da T\u00fcrk-M\u00fcsl\u00fcman halka, hatt\u00e2 Yahudi az\u0131nl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 soyk\u0131r\u0131m\u0131 anma g\u00fcn\u00fcd\u00fcr 31 Mart. Evet, 1918`in 31 Mart g\u00fcn\u00fc de dahil tam be\u015f g\u00fcn i\u00e7inde Ermeniler Bak\u00fc merkezli Azerbaycan topraklar\u0131nda kad\u0131n, ya\u015fl\u0131, \u00e7oluk, \u00e7ocuk demeden herkesi y\u0131k\u0131p yakm\u0131\u015flar.<!--more--><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Elde olan belgelere g\u00f6re 30 Mart \u2013 3 Nisan 1918 g\u00fcnleri aras\u0131nda Ermeni silahl\u0131 \u00e7eteleri Azerbaycan`\u0131n Bak\u00fc, \u015eamah\u0131, Guba, Ha\u00e7maz, Lenkeran, Hac\u0131gabul, Salyan, Zengezur (\u015fimdi Ermenistan Cumhuriyeti topraklar\u0131 i\u00e7indedir), Karaba\u011f (\u015fu an i\u00e7in Ermenistan`\u0131n i\u015fgali alt\u0131ndad\u0131r), Nah\u00e7\u0131van ve ba\u015fka b\u00f6lgelerinde tam tam\u0131na bir soyk\u0131r\u0131m ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Resmi belgelerde 5 g\u00fcn i\u00e7inde soyk\u0131r\u0131ma u\u011frayanlar\u0131n say\u0131s\u0131 25 binden fazlad\u0131r. Bazen de bu rakam\u0131n daha b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu s\u00f6ylenir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Olaylara tan\u0131k olmu\u015f Kulner adl\u0131 bir Alman \u015f\u00f6yle anlatm\u0131\u015f: \u201cErmeniler M\u00fcsl\u00fcman mahallelerine sokularak herkesi \u00f6ld\u00fcr\u00fcyor, k\u0131l\u0131\u00e7la par\u00e7al\u0131yor, s\u00fcng\u00fcyle delik de\u015fik ediyordu. Katliamdan birka\u00e7 g\u00fcn sonra bir \u00e7ukurdan \u00e7\u0131kart\u0131lan 87 T\u00fcrk cesedinin kulaklar\u0131, burunlar\u0131 kesilmi\u015f, kar\u0131nlar\u0131 y\u0131rt\u0131lm\u0131\u015f, baz\u0131 organlar\u0131 do\u011franm\u0131\u015ft\u0131. Ermeniler \u00e7ocuklara ac\u0131mad\u0131klar\u0131 gibi ya\u015fl\u0131lara da aman vermemi\u015flerdi\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ben 2012 Aral\u0131k ay\u0131nda yay\u0131nlanm\u0131\u015f \u201cBir askerin ya\u015fant\u0131lar\u0131\u201d adl\u0131 kitab\u0131mda da de\u011findi\u011fim bir konu var. Rahmetli annem 1970`lerde s\u00f6ylerdi ki, Veled dedem 1918`lerde k\u00f6y\u00fcm\u00fcz\u00fcn delikanl\u0131lar\u0131ndan bir tak\u0131m kurarak Guba&#8217;ya yard\u0131ma gitmi\u015f. Ermeni \u00e7eteleri oralardaki k\u00f6yleri bas\u0131yormu\u015f. Annem derdi ki, Ermeni \u00e7eteleri binlerce k\u00f6yl\u00fcy\u00fc \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f, hatt\u00e2 baz\u0131 k\u00f6yleri tam olarak yak\u0131yormu\u015f. O y\u00fczden dedem gibi delikanl\u0131lar yak\u0131n k\u00f6ylerden gen\u00e7leri toplayarak yard\u0131ma gidiyormu\u015f.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ben annemin s\u00f6ylediklerine pek de g\u00fcvenmezdim. \u00c7\u00fcnk\u00fc Sovyet \u00e7ocu\u011fuydum, Sovyetler bize Ermeniler`i karde\u015f olarak tan\u0131t\u0131rd\u0131. Biz de saf \u00e7ocuklar oldu\u011fumuz i\u00e7in b\u00fcy\u00fcklerimizi de\u011fil, Sovyetler`i dinler, devletimizin propagandas\u0131na uyard\u0131k. Ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc de olamazd\u0131 zaten. \u00c7\u00fcnk\u00fc totaliter bir rejimde, d\u00fcnyadan habersiz \u201cyery\u00fcz\u00fcn\u00fcn en iyi \u00fclkesinde\u201d b\u00fcy\u00fcmekte olan \u00e7ocuklar\u0131n devlete inanmamas\u0131 imkans\u0131zd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015eimdi annem hakka kavu\u015fmu\u015f. Ama dediklerinin ger\u00e7ek oldu\u011fu belgelerle, delillerle tesbit edilmekte. Evet, benim 1970`lerde inanmad\u0131klar\u0131m bir ger\u00e7ekmi\u015f.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2007 y\u0131l\u0131nda bir in\u015faat zaman\u0131 Guba`da toplu mezarlar bulunmu\u015f. Y\u00fczlerce insan\u0131n \u2013 \u00e7o\u011funlu\u011fu kad\u0131n, k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck \u00e7ocuklar, ya\u015fl\u0131 insanlar olan merhumlar\u0131n 1918 Guba soyk\u0131r\u0131m\u0131 zaman\u0131 Ermeniler taraf\u0131ndan katledildi\u011fi tesbit edilmi\u015f. Annemin Sovyetler d\u00f6neminde bana anlatt\u0131\u011f\u0131, benim inanmad\u0131\u011f\u0131m, dedem Veled`in de yard\u0131ma gitti\u011fi Guba mezalimi bir ger\u00e7ekmi\u015f\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ben de kitab\u0131mda yukar\u0131daki gibi olaylar\u0131 an\u0131lar olarak anlatmakla anneme g\u00fcvenmeme gibi bir salakl\u0131\u011f\u0131m\u0131 giderme\u011fe \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f\u0131md\u0131r&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">28 May\u0131s 1918`de kurularak 1920 y\u0131l\u0131n\u0131n 28 Nisan g\u00fcn\u00fc Rus isgali sonucu d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f Azerbaycan Halk Cumhuriyeti d\u00f6neminde ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar da Ermenilerin T\u00fcrk-M\u00fcsl\u00fcman halka yapt\u0131\u011f\u0131 soyk\u0131r\u0131m\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Azerbaycan Halk Cumhuriyeti Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Ara\u015ft\u0131rma Komisyonunun belgelerinden:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201c1918 y\u0131l\u0131n\u0131n Mart-Nisan aylar\u0131nda \u015eamah\u0131&#8217;da 8 bin kadar sivil halk katledilmi\u015ftir. \u015eamah\u0131 Camisi de dahil bir \u00e7ok medeniyet abidesi yak\u0131lm\u0131\u015f ve da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cavan\u015fir kazas\u0131n\u0131n 28 k\u00f6y\u00fc, Cebrayil kazas\u0131n\u0131n 17 k\u00f6y\u00fc tam olarak yak\u0131lm\u0131\u015f, insanlar\u0131 mahvedilmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1918 y\u0131l\u0131n\u0131n 29 Nisan g\u00fcn\u00fc G\u00fcmr\u00fc yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda \u00e7o\u011funlu\u011fu kad\u0131n, \u00e7ocuk ve ya\u015fl\u0131lardan olu\u015fan 3 bin kadar T\u00fcrk g\u00f6\u00e7men pusuya d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclerek son ferdine kadar mahvedilmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ermeni silahl\u0131 \u00e7eteleri Zengezur kazas\u0131nda 115 Azerbaycan k\u00f6y\u00fcn\u00fc mahvetmi\u015f, 3257 erkek, 2276 kad\u0131n ve 2196 \u00e7ocu\u011fu \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Kaza \u00fczere toplam 10068 T\u00fcrk \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f veya yaralanm\u0131\u015ft\u0131r. 50 bin T\u00fcrk yurtlar\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131p ka\u00e7mak zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Erivan eyaletinin 199 k\u00f6y\u00fcnde ya\u015fayan 135 bin T\u00fcrk mahvedilmi\u015f, k\u00f6yler ise b\u00fcsb\u00fct\u00fcn yok edilmi\u015ftir. Ermeni \u00e7eteleri daha sonra Karaba\u011f`a hareket etmi\u015f, 1918-1920 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Karaba\u011f`\u0131n da\u011fl\u0131k kesiminde 150 k\u00f6y da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f, insanlar\u0131 mahvedilmi\u015ftir\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">31 Mart 1918 Azerbaycanl\u0131lar`\u0131n soyk\u0131r\u0131m g\u00fcn\u00fcd\u00fcr, evet\u2026<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/blog.milliyet.com.tr\/31-mart-1918-de-azerbaycan-da-ne-oldu-\/Blog\/?BlogNo=455169\" target=\"_blank\">http:\/\/blog.milliyet.com.tr\/31-mart-1918-de-azerbaycan-da-ne-oldu-\/Blog\/?BlogNo=455169<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>31 Mart 1918`de Azerbaycan topraklar\u0131nda bir soyk\u0131r\u0131m ya\u015fand\u0131. Ermeniler`in Ruslar`la birle\u015ferek h\u00e2l\u00e2 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanamam\u0131\u015f Azerbaycan`da T\u00fcrk-M\u00fcsl\u00fcman halka, hatt\u00e2 Yahudi az\u0131nl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 soyk\u0131r\u0131m\u0131 anma g\u00fcn\u00fcd\u00fcr 31 Mart. Evet, 1918`in 31 Mart g\u00fcn\u00fc de dahil tam be\u015f g\u00fcn i\u00e7inde Ermeniler Bak\u00fc merkezli Azerbaycan topraklar\u0131nda kad\u0131n, ya\u015fl\u0131, \u00e7oluk, \u00e7ocuk demeden herkesi y\u0131k\u0131p yakm\u0131\u015flar.<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":19995,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[646,265,249],"tags":[],"class_list":["post-19993","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-beginning-genocide-slide-2","category-analysis-genocides-of-azerbaijanis-3","category-genocides-of-azerbaijanis-3"],"fimg_url":"https:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/31-mart-kicik.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19993","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19993"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19993\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19995"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19993"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19993"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19993"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}