{"id":2779,"date":"2014-04-23T18:48:23","date_gmt":"2014-04-23T13:48:23","guid":{"rendered":"http:\/\/1905.az\/?p=2779"},"modified":"2014-04-23T18:48:23","modified_gmt":"2014-04-23T13:48:23","slug":"ermeni-soykirimi-degil-turk-soykirimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/1905.az\/tr\/ermeni-soykirimi-degil-turk-soykirimi\/","title":{"rendered":"Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131 de\u011fil T\u00fcrk soyk\u0131r\u0131m\u0131"},"content":{"rendered":"

\"bugunn\"<\/a><\/p>\n

Ermenistan\u2019da niye tek bir tane bile T\u00fcrk yok?<\/p>\n

\u00a0Ermenilerin tarihi<\/p>\n

Ermeniler, be\u015finci-alt\u0131nc\u0131 y\u00fczy\u0131ldan itibaren tarihi kaynaklarda yer alm\u0131\u015f, \u0130ran, Suriye ve Anadolu\u2019nun do\u011fu b\u00f6lgesinde da\u011f\u0131n\u0131k olarak ya\u015fayan bir halkt\u0131r (Atamo\u011flan Memmedli, Ermenilerin Ger\u00e7ek Tarihi, s. 9, Bak\u00fc, 2005). Tarihleri tamamen efsanelere dayal\u0131d\u0131r. Ermeni tarih\u00e7isi Karaka\u015fyan; \u201cErmenilerin ge\u00e7mi\u015fi hakk\u0131nda tarih ya da salname say\u0131labilecek bilgiler yoktur\u201d der (Karaka\u015fyan, \u0130storiya Vosta\u00e7nogo Voprosa, Londra, 1905) Vatan oldu\u011funu iddia ettikleri topraklar hi\u00e7bir d\u00f6nemde onlar\u0131n hakimiyetleri alt\u0131nda olmam\u0131\u015ft\u0131r. Ermeni tarih\u00e7isi Kapan\u00e7yan\u2019a g\u00f6re; \u201cErmenilerin ilk vatan\u0131 Hayasa olmu\u015ftur. Hayasa, bug\u00fcnk\u00fc F\u0131rat, \u00c7oruh ve Aras Nehirlerinin ak\u0131\u015f istikametindeki topraklar\u0131 kapsamaktad\u0131r. Bat\u0131dan do\u011fuya do\u011fru uzunlu\u011fu 150-170 km.den \u00e7ok de\u011fildi\u201d (Kapan\u00e7yan, G. Hayasa, Kolibel Ermeniya, s. 64, Erivan, 1948). Fakat Heredot, Evdoks gibi tarih\u00e7iler Ermenilerin bu topraklara d\u0131\u015far\u0131dan geldiklerini yazarlar. \u0130. M. Dyakonov; \u201cTarihen a\u00e7\u0131kt\u0131r ki, Ermeniler K\u00fc\u00e7\u00fck Asya topraklar\u0131na d\u0131\u015far\u0131dan, ba\u015fka bir yerden gelmi\u015flerdi. \u0130\u00d6 yedinci, alt\u0131nc\u0131 y\u00fczy\u0131lda eski Ermeni halk\u0131 F\u0131rat yaylas\u0131na yerle\u015fmi\u015ftir\u201d der (\u0130. M. Dyakonov, Ermenistan Tarihi, s. 209, Moskova, 1968)<\/p>\n

Kaynaklar ve belgeler Ermenilerin vatan sayd\u0131klar\u0131 F\u0131rat, \u00c7oruh ve Aras Vadisi\u2019ne, t\u0131pk\u0131 Kimmerler gibi, \u0130skitler gibi, Hurriler gibi, Saklar gibi sonradan gelip yerle\u015fti\u011fini yazmaktad\u0131r.<\/p>\n

Ermeniler tarih boyunca bir iki k\u00fc\u00e7\u00fck krall\u0131ktan ba\u015fka bir devlet kuramam\u0131\u015flard\u0131r ve genelde bu k\u00fc\u00e7\u00fck krall\u0131klar, zaman\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc devletlerine ba\u011f\u0131ml\u0131 olarak ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131r. Kimi zaman Bizans, kimi zaman Sel\u00e7uklu, kimi zaman Emevi, kimi zaman Abbasiler bu alanlar\u0131n hakimi olmu\u015flar ve Ermeniler onlara ba\u011f\u0131ml\u0131 olarak ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131 (Atamo\u011flan Memmedli, Ermenilerin Ger\u00e7ek Tarihi, s. 13, Bak\u00fc, 2005).<\/p>\n

\u201cErmeniler, en g\u00fczel ve ho\u015f y\u0131llar\u0131n\u0131 Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu i\u00e7inde ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131r. O kadar ki, isyanlar\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde bile, Osmanl\u0131 pa\u015fas\u0131, Osmanl\u0131 milletvekili, Osmanl\u0131 bakan\u0131 Ermeniler vard\u0131\u201d (Prof. Dr. Cemil Hesenli, Rus-Ermeni-T\u00fcrkiye \u0130li\u015fkileri: 1915-1921, Bak\u00fc, 2002). Ermeniler i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015f en g\u00fczel ve ger\u00e7ek\u00e7i tespitlerden biri budur. \u00c7\u00fcnk\u00fc Ermeniler Osmanl\u0131 topraklar\u0131 i\u00e7erisinde en fazla ilgi g\u00f6ren, kay\u0131r\u0131lan, korunan bir halk olmu\u015flar ve Osmanl\u0131lar Ermenilere o kadar g\u00fcvenmi\u015fler ki, onlara \u201cTebay-\u0131 Sad\u0131ka\u201d (sad\u0131k teba) ad\u0131n\u0131 vermi\u015flerdi. Bu durum, askerlik yapmayan Ermenilerin h\u0131zla artmas\u0131na, ticaret ve k\u00fc\u00e7\u00fck sanayi diyebilece\u011fimiz sanayinin ellerine ge\u00e7mesine neden olmu\u015f, ellerindeki para ile de \u00e7ok geni\u015f topraklar alarak zenginle\u015fmi\u015flerdir. Do\u011fu Anadolu\u2019nun bir\u00e7ok yerindeki b\u00fcy\u00fck Ermeni \u00e7iftliklerinin \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n \u00e7o\u011fu T\u00fcrklerdi. Yani tabi bir milletin fertleri ger\u00e7ekte efendi konumundayd\u0131lar.<\/p>\n

Ermeni sorununun ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131<\/p>\n

Ermeni sorunu, bizim baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ve tarih\u00e7ilerimizin iddia etti\u011fi gibi 1876\/1877 Osmanl\u0131 Rus Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir sorun de\u011fildir. E\u011fer Ermeni sorununu, sadece Anadolu T\u00fcrklerinin bir sorunu olarak g\u00f6r\u00fcrsek bu iddiaya hak verebiliriz. Fakat sorun sadece Anadolu T\u00fcrkleri ile de\u011fil, d\u00fcnya T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fc ile, hi\u00e7 olmazsa Azerbaycan T\u00fcrkleri ile yak\u0131ndan ilgili oldu\u011fu i\u00e7in, ba\u015flang\u0131\u00e7 tarihinin daha gerilere g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesi gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesindeyim. Bu, hem Anadolu T\u00fcrklerini 1915 saplant\u0131s\u0131ndan kurtaracak hem de sorunun t\u00fcm T\u00fcrkleri, bilhassa Anadolu T\u00fcrkleri ile Azerbaycan T\u00fcrklerini ilgilendirdi\u011fini ve birlikte bu sorunun \u00fcst\u00fcne gidilmesi gerekti\u011fini ortaya koyacakt\u0131r.<\/p>\n

Ermenilerin soyk\u0131r\u0131m iddialar\u0131na ba\u015flad\u0131klar\u0131 1948 y\u0131l\u0131ndan beri, Anadolu T\u00fcrkleri 1915 y\u0131l\u0131na saplan\u0131p kalm\u0131\u015flar, 1915 y\u0131l\u0131nda bir soyk\u0131r\u0131m olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, sadece tehcir (yer de\u011fi\u015ftirme) yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmekten, yani kendilerini savunmaktan ba\u015fka bir \u015fey yapmam\u0131\u015flard\u0131r. Bunun yeterli olmad\u0131\u011f\u0131, yirmi be\u015ften fazla \u00fclke parlamentosunun soyk\u0131r\u0131m iddialar\u0131n\u0131 kabul etmesinden a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu durumda bir politika de\u011fi\u015fikli\u011fi \u015fart gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir. Savunmadan vazge\u00e7ip h\u00fccuma ge\u00e7ilmeli, esas soyk\u0131r\u0131m yapanlar\u0131n Ermeniler oldu\u011fu kan\u0131tlanmal\u0131d\u0131r. Bunun i\u00e7in, sorunun ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 biraz daha geriye g\u00f6t\u00fcrmek, o tarihten bu yana Azerbaycan T\u00fcrklerine ve Anadolu T\u00fcrklerine yap\u0131lan zul\u00fcm ve i\u015fkenceler, toplu katliamlar, s\u00fcrg\u00fcnler ve soyk\u0131r\u0131mlar ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

1915 sorun de\u011fil, soyk\u0131r\u0131m de\u011fil, iki halk\u0131n uzun y\u0131llardan beri s\u00fcrd\u00fcrd\u00fckleri m\u00fccadelesinin d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131, hesapla\u015fma tarihidir. Bu tarihte Anadolu T\u00fcrkleri Ermenilerle hesapla\u015fm\u0131\u015flar ve ili\u015fkilerin boyutunu tam anlam\u0131yla ger\u00e7ek\u00e7i bir \u015fekilde ortaya koymu\u015flard\u0131r. Bunun ad\u0131na ne derseniz deyiniz, burada bir hesapla\u015fma s\u00f6z konusudur. Bu olay, Ermeni katillerinin masum halk\u0131, silahs\u0131z sivil halk\u0131 katletmesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesidir ve burada yapt\u0131klar\u0131n\u0131n hesaplar\u0131n\u0131 vermeleri s\u00f6z konusudur. Duruma b\u00f6yle bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman 1915\u2019in \u00f6ncesinde bir \u015feyler oldu\u011fu sonucuna var\u0131rs\u0131n\u0131z. Yani Osmanl\u0131, ortal\u0131kta hi\u00e7bir neden yokken Ermeni halk\u0131n\u0131 tehcir etmemi\u015ftir. 1915\u2019in \u00f6ncesi vard\u0131r. 1915\u2019ten \u00f6nce Anadolu\u2019nun i\u00e7inde bir \u015feyler olmu\u015ftur. Azerbaycan\u2019da bir \u015feyler olmu\u015ftur. B\u00fct\u00fcn bu olanlar 1915\u2019in nedenleridir. Bir de olay\u0131n sonras\u0131, yani 1915\u2019in sonras\u0131 vard\u0131r ki, bu da tamamen Azerbaycan T\u00fcrklerine y\u00f6neliktir ki, yap\u0131lan katliamlar, 21. y\u00fczy\u0131lda insanl\u0131\u011f\u0131n ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 boyutu g\u00f6stermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da ilgin\u00e7tir!<\/p>\n

Bize g\u00f6re Ermeni sorunu, \u0130ran ve Azerbaycan aras\u0131nda imzalanan T\u00fcrkmen\u00e7ay Anla\u015fmas\u0131 (1828) ile ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir sorundur. \u00c7\u00fcnk\u00fc o tarihte Ruslar, T\u00fcrk topraklar\u0131nda daha kolay yay\u0131lma ve yerle\u015fme d\u00fc\u015f\u00fcncesi ile Ermenileri k\u0131\u015fk\u0131rtm\u0131\u015f, onlara vatan ve devlet vaat etmi\u015flerdir. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce ile bir iki y\u0131l i\u00e7erisinde T\u00fcrkiye\u2019den ve \u0130ran\u2019dan getirilen iki y\u00fcz bine yak\u0131n Ermeni Azerbaycan topraklar\u0131na yerle\u015ftirilmi\u015ftir. O tarihlerde \u0130ran\u2019\u0131n Rusya el\u00e7isi olan Griboyedov; \u201c1829-1830 tarihleri aras\u0131nda Erivan b\u00f6lgesine \u0130ran\u2019dan k\u0131rk bin, T\u00fcrkiye\u2019den seksen d\u00f6rt bin Ermeni getirilerek yerle\u015ftirildi\u201d diyor (Griboyedov, Rusya An\u0131lar\u0131, s. 73, Tahran, 1901- Tahran, 1972) Bunlar, b\u00f6lgeye yerle\u015ftirilen Ermenilerin sadece bir k\u0131sm\u0131d\u0131r. Erivan b\u00f6lgesi d\u0131\u015far\u0131dan getirilen Ermenilerle doldurulurken, Ruslar, yerli halk olan Azerbaycan T\u00fcrklerini de s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderiyorlar, onlar\u0131n topraklar\u0131n\u0131 Ermenilere veriyorlard\u0131. \u201cErivan guberniyas\u0131 (b\u00f6lgesi) 15. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131ndan 1828 y\u0131l\u0131na kadar T\u00fcrk hanlar taraf\u0131ndan y\u00f6netilmi\u015ftir ve tamamen bir T\u00fcrk topra\u011f\u0131d\u0131r. Halk\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu Ermeni g\u00f6\u00e7lerine kadar T\u00fcrkler olu\u015fturuyordu\u201d (Hovhannes \u015eahhatuyan, Ecmiadzin Vilayetinin ve Ararat Ba\u015f Kazas\u0131n\u0131n Tarihi, c. 2, s. 765\/766, Erivan, 1921).<\/p>\n

T\u00fcrk soyk\u0131r\u0131m\u0131<\/p>\n

Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 devam ederken 1917 y\u0131l\u0131nda Ermeniler G\u00fcney Kafkasya\u2019daki T\u00fcrk topraklar\u0131na sald\u0131r\u0131 ba\u015flatt\u0131lar. Y\u00fczlerce Azerbaycan k\u00f6y\u00fcn\u00fc yak\u0131p y\u0131kt\u0131lar. Ta\u015fnak sald\u0131rganlar\u0131ndan bir birli\u011fin komutan\u0131 olan A. Emiryan; \u201cSadece Erivan guberniyas\u0131nda Ta\u015fnaklar taraf\u0131ndan iki y\u00fcz Azerbaycan k\u00f6y\u00fc yak\u0131l\u0131p y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r\u201d diye yaz\u0131yor (Favst Bhozand, no. 3 s\u0131ra 18). Bu b\u00f6lgedeki katliamlar\u0131 kendi g\u00f6zleri ile g\u00f6rm\u00fc\u015f ve g\u00f6ren subaylar\u0131ndan bilgi alm\u0131\u015f olan Amiral Bristol, g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne \u015funlar\u0131 yazm\u0131\u015f: \u201cBen, General Dro ile birlikte \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f kendi subaylar\u0131m\u0131n verdi\u011fi bilgilere dayanarak… korumas\u0131z k\u00f6yler \u00f6nceden bombalan\u0131r, sonra zaptedilir, ka\u00e7amam\u0131\u015f k\u00f6y sakinleri vah\u015fice \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcr, k\u00f6y ya\u011fmalan\u0131r, b\u00fct\u00fcn mal ve para g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr, sonra ise yak\u0131l\u0131rd\u0131. B\u00fct\u00fcn bunlar M\u00fcsl\u00fcmans\u0131z (T\u00fcrks\u00fcz) bir Ermenistan i\u00e7in sistemli olarak yap\u0131l\u0131rd\u0131\u201d (Nalbandyan, V. S. Ermenistan Literat\u00fcr\u00fc, s. 23, Erivan, 1976).<\/p>\n

Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n sona erdi\u011fi g\u00fcnlerde, Kafkasya\u2019daki t\u00fcm T\u00fcrk topraklar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irmeye kararl\u0131 olan Ermeniler, sava\u015ftan ka\u00e7an Rus askerlerinin de deste\u011fi ile 31 Mart 1918 g\u00fcn\u00fc Bak\u00fc\u2019ye girdiler. On iki bin Azerbaycan T\u00fcrk\u00fcn\u00fc iki g\u00fcn i\u00e7inde katlettiler. Azerbaycan T\u00fcrklerine ait gazete binalar\u0131n\u0131, k\u00fclt\u00fcr kurumlar\u0131n\u0131 yak\u0131p y\u0131kt\u0131lar. Camileri ve kutsal mekanlar\u0131 top ate\u015fine tuttular. Ar\u015fiv belgelerine g\u00f6re sadece Bak\u00fc\u2019de on iki bin; Ha\u00e7maz, Kuba, Hac\u0131qabul ve Saylan\u2019da sekiz bin ki\u015fiyi, silahs\u0131z ve savunmas\u0131z yirmi bin Azerbaycan T\u00fcrk\u00fcn\u00fc katlettiler.<\/p>\n

28 Nisan 1920 tarihinde ise bu sefer Bol\u015fevik olarak Bak\u00fc\u2019ye giren Ermeniler, Pankaratov komutas\u0131nda bir-iki g\u00fcn i\u00e7inde \u015fehir halk\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131, on alt\u0131 bin Azerbaycan T\u00fcrk\u00fcn\u00fc ac\u0131mas\u0131zca \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler. O tarihlerde Kafkasya\u2019da g\u00f6revli olan \u0130ngiliz generali Bristol an\u0131lar\u0131nda bu katliamlar hakk\u0131nda \u015funlar\u0131 yaz\u0131yor: \u201c11 Nisan 1920 tarih ve 00214\/738 say\u0131l\u0131 raporla D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131na durumu bildirdim. Ermeniler; Ermenistan, Azerbaycan ve T\u00fcrkiye\u2019de T\u00fcrkleri vah\u015fice katlediyorlar. Bu tam anlam\u0131 ile bir soyk\u0131r\u0131md\u0131r. Bunun durdurulmas\u0131 ancak Majestelerinin H\u00fck\u00fcmetinin uyar\u0131s\u0131 ile olabilir.\u201d<\/p>\n

Erivan B\u00f6lgesi \u0130ngiliz Komutan\u0131 Albay A. Rawlinson, \u201cAdvantures in the Near East 1918-1920 (Yak\u0131n Do\u011fu Maceram\u0131z)\u201d isimli kitab\u0131n\u0131n 227. sayfas\u0131nda; \u201cK\u0131sa zaman i\u00e7inde Ermeni \u00e7etelerinin Azerbaycan, Ermenistan ve T\u00fcrkiye topraklar\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 vah\u015fi katliamlar hakk\u0131nda insan\u0131 deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcren bilgiler ald\u0131m. Deh\u015fete d\u00fc\u015ft\u00fcm ve insanl\u0131\u011f\u0131mdan utand\u0131m\u201d diyor.<\/p>\n

9 Haziran 1849 tarihinde ilan edilen \u00c7ar Nikolay ferman\u0131 ile olu\u015fturulan Erivan \u00f6zerk b\u00f6lgesinin Ermeni n\u00fcfusunun artt\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekiyordu. B\u00f6lgenin Ermenile\u015ftirilmeye ba\u015flanmas\u0131 ile birlikte, oraya yerle\u015fecek Ermeni bulmak ve Anadolu T\u00fcrkleri ile Azerbaycan T\u00fcrklerini korkutarak yerlerinden ka\u00e7\u0131rmak i\u00e7in ter\u00f6r eylemleri yap\u0131lmas\u0131 g\u00fcndeme geldi. 1887 y\u0131l\u0131nda Avetis Nazarbekyan H\u0131n\u00e7ak (Zil) \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fc, 1890 y\u0131l\u0131nda ise bir grup Rusya Ermenisi Ermeni Devrimci Federasyonu (Ta\u015fnaksutyun) gizli ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fc kurdular.<\/p>\n

Bu iki gizli ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc, bilhassa Rusya\u2019n\u0131n a\u00e7\u0131k deste\u011fini alarak, \u201cT\u00fcrks\u00fcz B\u00fcy\u00fck Ermenistan\u201d \u00fclk\u00fcs\u00fcn\u00fc hayata ge\u00e7irebilmek i\u00e7in, \u201ctarihi vatan\u201d dedikleri topraklarda (G\u00fcney Kafkasya-F\u0131rat-\u00c7oruh-Aras Vadisi ve Akdeniz B\u00f6lgesi) organize ettikleri ter\u00f6rist sald\u0131r\u0131larla, binlerce masum T\u00fcrk-Ermeni insan\u0131n \u00f6lmesine neden oldular. Tam bir cinnet i\u00e7erisinde, canice sald\u0131r\u0131larla kendi insanlar\u0131n\u0131 da katlettiler. Bir Ermeni tarih\u00e7isi olan Arakel Babakhaniyan; \u201cH\u0131n\u00e7ak ve Ta\u015fnak liderleri, yeti\u015ftirdikleri ter\u00f6ristlere, hem Ermenilerin hem Osmanl\u0131 ve Azerbaycan T\u00fcrklerinin aras\u0131nda, \u015fehirlerde ve k\u00f6ylerde kendileri i\u00e7in tehlikeli olabilece\u011fine inand\u0131klar\u0131 insanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrme emri vermi\u015flerdi. Bu ter\u00f6ristler T\u00fcrklerin kanlar\u0131n\u0131 d\u00f6kmekte hi\u00e7 teredd\u00fct etmediler. Onlar kendilerine yard\u0131m etmeyen varl\u0131kl\u0131, varl\u0131ks\u0131z Ermenileri de \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler. Yani bu katiller s\u00fcr\u00fcs\u00fc, \u015feytani emellerine ortak olmak istemeyen ve onlara yard\u0131m etmeyi reddeden kendi insanlar\u0131n\u0131 da ac\u0131mas\u0131zca \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler… Bu arada H\u0131n\u00e7ak komitesinin \u00f6zel bir \u00f6l\u00fcm kolu da kuruldu ve T\u00fcrkiye Ermenilerinin kaderi bir avu\u00e7 Rusya Ermenisinin ellerine teslim edilmi\u015f oldu. Bu olay Ermeni tarihinin d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131d\u0131r. \u00c7ok uzun y\u0131llar s\u00fcrecek kanl\u0131 olaylar bundan sonra ba\u015flayacak ve Ermeni Kilisesi de bir ara\u00e7 gibi olaylardan yararlanacakt\u0131r\u201d diye yaz\u0131yor (Leon Arekel Babakhaniyan, T\u00fcrk-Ermeni Devrim \u0130deolojisi, c. 2, s. 642, Paris, 1934-1945).<\/p>\n

Bu iki gizli \u00f6rg\u00fct\u00fcn militanlar\u0131 kiliselerde e\u011fitiliyor, bar\u0131nd\u0131r\u0131l\u0131yor ve kiliselerin y\u00f6nlendirmesi ile cinayet i\u015fliyorlard\u0131. Bunlar\u0131n mensuplar\u0131n\u0131n Ermenileri k\u0131\u015fk\u0131rtmas\u0131 sonucu bilhassa Do\u011fu Anadolu\u2019daki T\u00fcrk k\u00f6ylerine sald\u0131r\u0131lar d\u00fczenleniyor, savunmas\u0131z, masum sivil halk katlediliyordu.<\/p>\n

H\u0131n\u00e7ak ve Ta\u015fnaksutyun ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerinin i\u015fledikleri cinayetlerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu hayas\u0131z ve edepsiz, g\u00fcya bilim adam\u0131 Ermeniler taraf\u0131ndan T\u00fcrklerin \u00fczerine at\u0131l\u0131yor, Kilisenin ve Katalikosun emri ile g\u00fcya tarih yazan, belge d\u00fczenleyen bu sahtekarlar Avrupa\u2019y\u0131 ayakland\u0131rmay\u0131, Avrupa h\u00fck\u00fcmetlerini etkilemeyi ba\u015far\u0131yorlard\u0131. Bu yap\u0131lanmada ba\u015frol\u00fc her zaman Ermeni Kilisesi oynuyor ve Kilisenin istedi\u011fi her \u015fey yap\u0131l\u0131yordu. Ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerinin silahl\u0131 militanlar\u0131 daha \u00e7ok kiliselerde bar\u0131nd\u0131r\u0131l\u0131yor, yeti\u015ftiriliyor ve korunuyordu.<\/p>\n

Ermenistan n\u00fcfusu nas\u0131l de\u011fi\u015fti?<\/p>\n

1829 T\u00fcrkmen\u00e7ay Anla\u015fmas\u0131\u2019ndan sonra Ruslar\u0131n kurulmas\u0131n\u0131 vaat ettikleri Ermeni devletinin hi\u00e7 topra\u011f\u0131 yoktu. \u00dczerine konmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 topraklar tarihi T\u00fcrk topraklar\u0131 idi ve o tarihlerde \u00fczerinde y\u00fcz binlerce Azerbaycan T\u00fcrk\u00fc ya\u015f\u0131yordu. 1849 tarihinde \u00c7ar ferman\u0131 ile kurulan \u00d6zerk Erivan Ermeni B\u00f6lgesi\u2019nde elli y\u0131l sonra, yani 1897 tarihinde kendilerinin yapt\u0131klar\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma ile n\u00fcfus tespiti yap\u0131ld\u0131: \u201cToplam n\u00fcfus 829.550 ve bu n\u00fcfusun 313.178\u2019i Azerbaycan T\u00fcrk\u00fcd\u00fcr\u201d (Hovhannes \u015eahhatuyan, Ecmizadin Vilayetinin ve Ararat Ba\u015f Kazas\u0131n\u0131n Tarihi, c. 2, s. 765-766, Erivan, 1921). Erivan b\u00f6lgesinde y\u00fcz on y\u0131l \u00f6nce 313.178 ki\u015fi olan Azerbaycan T\u00fcrklerinin bug\u00fcn bir milyondan fazla olmas\u0131 gerekir. Ama ne ac\u0131d\u0131r ki, b\u0131rak\u0131n o b\u00f6lgeyi, Ermenistan\u2019\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcnde tek bir Azerbaycan T\u00fcrk\u00fc yoktur. Peki orada 1897 y\u0131l\u0131nda ya\u015fayan bu insanlara ne oldu? Buhar olup u\u00e7tular m\u0131? Yoksa s\u00fcrg\u00fcne ve soyk\u0131r\u0131ma m\u0131 u\u011frad\u0131lar? Buhar olup u\u00e7mayacaklar\u0131na g\u00f6re, bunlar\u0131n soyk\u0131r\u0131ma u\u011frad\u0131klar\u0131 ve yok edildikleri gayet a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

Ermeni tarih\u00e7i Korkodyan; \u201c1920 tarihinde Sovyet Ermenistan\u0131 Devleti\u2019nde Ta\u015fnaklar\u0131n soyk\u0131r\u0131m\u0131ndan dolay\u0131 ancak on bin civar\u0131nda Azerbaycan T\u00fcrk\u00fc kalm\u0131\u015ft\u0131\u201d diyor (Korkodyan, Ermenistan\u2019\u0131n N\u00fcfusu: 1831-1931, Erivan, 1937). Yani yirmi \u00fc\u00e7 y\u0131l i\u00e7erisinde, Erivan b\u00f6lgesinde 313.178 olan Azerbaycan T\u00fcrk\u00fc say\u0131s\u0131 10 bine iniyordu. \u00dc\u00e7 y\u00fcz bin ki\u015fi, kelimenin tam anlam\u0131 ile katlima, soyk\u0131r\u0131ma ve etnik temizli\u011fe tabi tutulmu\u015ftu. Yine ayn\u0131 d\u00f6nemin tarih\u00e7ilerinden biri olan A. A. Lalayan, \u201c\u0130stori\u00e7eskie Zapinski\u201d isimli eserinde; \u201cBu d\u00f6nemde, Ermeniler taraf\u0131ndan Azerbaycanl\u0131lar\u0131n katledilmesi, etnik temizli\u011fe tabi tutulmas\u0131 \u00f6nceden planlanm\u0131\u015f Kilise-devlet politikas\u0131yd\u0131. Bu politika sadece Azerbaycan topraklar\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu y\u00fczden Ermenistan\u2019da Ta\u015fnak h\u00fck\u00fcmetinin otuz ayl\u0131k (May\u0131s 1918-Kas\u0131m 1920) iktidar\u0131 d\u00f6neminde, Ermenistan arazisinde ya\u015fayan Azerbaycan T\u00fcrklerinin y\u00fczde altm\u0131\u015f\u0131n\u0131n katledilmesine kimsenin \u015fa\u015f\u0131rmamas\u0131 gerekir\u201d diye yaz\u0131yor.<\/p>\n

N\u00fcfusunun y\u00fczde y\u00fcz\u00fc Ermeni olan bir \u00fclke…<\/p>\n

1926 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan B\u00fcy\u00fck Sovyet Ansiklopedisi\u2019nin Ermenistan maddesinde Ermenistan\u2019\u0131n n\u00fcfusu 1.510.000 olarak verilmi\u015ftir. \u201cEtnik durum\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 ba\u015fka bir maddede ise bu n\u00fcfusu meydana getiren milliyetler s\u0131ralanm\u0131\u015ft\u0131r. \u201c795.000 Ermeni, 575.000 Azerbaycan T\u00fcrk\u00fc ve 140.000 di\u011fer milliyetler…\u201d Bug\u00fcn Ermenistan\u2019\u0131n n\u00fcfusu resmi belgelere g\u00f6re iki bu\u00e7uk milyondur ve bunun i\u00e7erisinde maalesef di\u011fer etnisitelerden tek bir fert bile yoktur. Burada da yukar\u0131da sordu\u011fumuz soruyu yineleyelim. Doksan y\u0131l i\u00e7erisinde, 575.000 Azerbaycan T\u00fcrk\u00fcne ve 140.000 olan di\u011fer etniklere ne oldu? Bu insanlar kayboldu mu? Yoksa soyk\u0131r\u0131ma m\u0131 u\u011frad\u0131lar? Kaybolmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re soyk\u0131r\u0131ma u\u011frad\u0131lar ve zorla s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderildiler. Yani etnik temizlik yap\u0131ld\u0131. Bu y\u00fczden bug\u00fcn d\u00fcnyada Ermenistan kadar homojen bir \u00fclke yoktur. N\u00fcfusunun y\u00fczde y\u00fcz\u00fc Ermeni olan bir \u00fclke… Kafkasya\u2019n\u0131n o karma\u015f\u0131k etnik yap\u0131s\u0131 i\u00e7erisinde bu i\u015f nas\u0131l ba\u015far\u0131ld\u0131? Etnik temizlik ve T\u00fcrk soyk\u0131r\u0131m\u0131 yap\u0131larak!…<\/p>\n

SSCB Politb\u00fcrosu 23 Aral\u0131k 1947 tarih ve 00902 say\u0131l\u0131 bir karar ald\u0131. Bu karar gere\u011fi, Ermenistan denilen yapay \u00fclkede ya\u015fayan Azerbaycan T\u00fcrkleri yerlerinden, yurtlar\u0131ndan zorla g\u00f6\u00e7 ettirildi. Gitmek istemeyen, direnmeye \u00e7al\u0131\u015fan 476 Azerbaycan k\u00f6y\u00fc yerle bir edildi, binlerce insan \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc, binlerce insan zorla topraklar\u0131ndan s\u00fcr\u00fcld\u00fc. O g\u00fcnlerin gazetelerine akseden birka\u00e7 haberi verelim:<\/p>\n

\u201cYollarda kalanlar, yollar\u0131n kenar\u0131na yorgunluktan \u00e7\u00f6k\u00fcp kalanlar bir daha yerlerinden hi\u00e7 kalkamad\u0131lar. B\u00fcy\u00fck g\u00f6\u00e7 \u00f6l\u00fcm kervan\u0131 haline gelmi\u015fti. Y\u00fcz elli bin ki\u015fiden ancak k\u0131rkbir bini gidecekleri \u00e7\u00f6llere ula\u015fabildiler\u201d (Rabon\u00e7ski gazetesi, 23 Aral\u0131k 1952, Bak\u00fc).<\/p>\n

\u201c1948 y\u0131l\u0131ndan 1952 y\u0131l\u0131na kadar yurtlar\u0131ndan zorla \u00e7\u0131kar\u0131lan Azerbaycan T\u00fcrklerinin y\u00fcz binden fazlas\u0131 yollarda \u00f6ld\u00fc ya da \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u201d (Kom\u00fcnist gazetesi, 21 \u015eubat 1953, Erivan).<\/p>\n

Baz\u0131 ansiklopedik bilgileri kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rarak, Ermenilerin yapt\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrk soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n belgelerine ula\u015fmak \u00e7ok kolayd\u0131r. Mesela B\u00fcy\u00fck Sovyet Ansiklopedisi\u2019nin 1960 y\u0131l\u0131 bask\u0131s\u0131nda SSCB\u2019de yap\u0131lan n\u00fcfus say\u0131m\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 yer al\u0131r. Buna g\u00f6re o zaman Ermenistan\u2019\u0131n toplam n\u00fcfusu 1.501.600\u2019dir. Bu toplam n\u00fcfusun 1.301.000\u2019i Ermeni, 107.700\u2019\u00fc Azerbaycan T\u00fcrk\u00fc, geriye kalan\u0131 di\u011fer milliyetler olarak verilir.<\/p>\n

Yine ayn\u0131 ansiklopedinin 1995 y\u0131l\u0131 bask\u0131s\u0131nda Ermenistan\u2019da 155.000 Azerbaycan T\u00fcrk\u00fcn\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131l\u0131d\u0131r. Ermenilerin n\u00fcfusu ise 2.101.752 olarak g\u00f6sterilir.<\/p>\n

Aradan ge\u00e7en otuz be\u015f y\u0131l i\u00e7erisinde T\u00fcrk n\u00fcfus 48.000 ki\u015fi artarak 155.000 olurken, Ermeni n\u00fcfus 855.000 ki\u015fi artm\u0131\u015f, 2.100.000\u2019e ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ki halk\u0131n n\u00fcfus oranlar\u0131n\u0131 onda bir olarak ele al\u0131rsan\u0131z, T\u00fcrk n\u00fcfusun en az 85.000 ki\u015fi artmas\u0131 gerekir ki, T\u00fcrklerde n\u00fcfus art\u0131\u015f oran\u0131 d\u00fcnya ortalamas\u0131n\u0131n \u00fczerindedir. Burada tam tersi bir oran s\u00f6z konusudur. Bu normal olmayan durumun nedeni ya T\u00fcrklere soyk\u0131r\u0131m yap\u0131lmas\u0131 ya da Ermenistan\u2019\u0131n d\u0131\u015far\u0131dan gelen g\u00f6\u00e7lerle doldurulmas\u0131d\u0131r. Her iki hal de soyk\u0131r\u0131m\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seren sonu\u00e7lar \u00e7\u0131kar\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Ermeni g\u00f6\u00e7leri, zaten dar olan \u00fclkede toprak s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 yarat\u0131yordu. Gelen Ermenilere verilecek toprak yoktu. Bu y\u00fczden Azerbaycan T\u00fcrklerinin topraklar\u0131na sald\u0131r\u0131lar yap\u0131l\u0131yordu ve bu da etnik temizli\u011fi ve soyk\u0131r\u0131m\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yordu.<\/p>\n

2001 y\u0131l\u0131nda Ermenistan\u2019da yay\u0131nlanan Ansiklopedia H\u0131rist Armenia isimli Ermeni ansiklopedisinde Ermenistan n\u00fcfusu 2.969.555 olarak verilmi\u015f. Ayn\u0131 askiklopediye g\u00f6re Ermenistan\u2019da ya\u015fayan Azerbaycan T\u00fcrklerinin say\u0131s\u0131 5.568\u2019dir. 1995 y\u0131l\u0131nda 155.000 olan Azerbaycan T\u00fcrkleri, aradan ge\u00e7en alt\u0131 y\u0131l i\u00e7inde 150.000 azalarak 5.500\u2019e d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Sava\u015f olmad\u0131, deprem olmad\u0131, sel olmad\u0131, yang\u0131n \u00e7\u0131kmad\u0131. Ne oldu da alt\u0131 y\u0131l i\u00e7inde 150.000 ki\u015fi yok oldu? 2001 y\u0131l\u0131nda orada ya\u015fayan 5.500 Azerbaycan T\u00fcrk\u00fc de art\u0131k yok! Bunun ad\u0131 T\u00fcrk soyk\u0131r\u0131m\u0131 de\u011filse nedir?<\/p>\n

Ermeniler, Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin \u00e7at\u0131rdamaya, sallanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 y\u0131llarda, yine Ermenistan\u2019da konu\u015flanm\u0131\u015f Rus birliklerinden destek alarak Karaba\u011f\u2019a sald\u0131r\u0131 ba\u015flatt\u0131lar. Bu sald\u0131r\u0131n\u0131n amac\u0131 Ermenistan ile Karaba\u011f aras\u0131nda bulunan Azerbaycan topraklar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irmek ve Ermenistan ile Karaba\u011f\u2019\u0131 birbirine ba\u011flamakt\u0131. 1992 y\u0131l\u0131n\u0131n \u015eubat ay\u0131nda Ermeni ve Russ ordusu Hocal\u0131 bask\u0131n\u0131n\u0131 ve katliam\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi. T\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n \u201c demokrasi ve insan haklar\u0131\u201d \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131 att\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde yap\u0131lan bu sald\u0131r\u0131da \u00e7ocuk ve kad\u0131nlar dahil 653 Azerbaycan T\u00fcrk\u00fc vah\u015fice katledildi. Hem de t\u00fcm d\u00fcnyaya insanl\u0131k dersi vermeye kalkanlar\u0131n g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde. Hocal\u0131 katliam\u0131 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n son \u00e7eyre\u011finde i\u015flenmi\u015f en b\u00fcy\u00fck insanl\u0131k su\u00e7u olarak tarih mahkemesinin \u00f6n\u00fcnde durmaktad\u0131r. Milosevi\u00e7\u2019leri yarg\u0131lay\u0131p \u00f6l\u00fcme mahkum edenlerin bu insanl\u0131k su\u00e7unu g\u00f6rmezden gelmeleri, onlar\u0131n insanl\u0131k i\u00e7in de\u011fil, sadece \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in hareket ettiklerinin en canl\u0131 kan\u0131t\u0131d\u0131r. Bu hesap kesinlikle sorulacak ve Ter Petrosyan\u2019lar\u0131n, Ko\u00e7eryan\u2019lar\u0131n d\u00f6kt\u00fckleri T\u00fcrk kanlar\u0131, yapt\u0131rd\u0131klar\u0131 T\u00fcrk soyk\u0131r\u0131m\u0131, tarihin \u015fa\u015fmaz adaletinin \u00f6n\u00fcne konulacakt\u0131r.<\/p>\n

\u00a0H\u00fcseyin Ad\u0131g\u00fczel (www.turksolu.gov.tr)<\/p>\n

\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ermenistan\u2019da niye tek bir tane bile T\u00fcrk yok?<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[646,265,249],"tags":[],"class_list":["post-2779","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-beginning-genocide-slide-2","category-analysis-genocides-of-azerbaijanis-3","category-genocides-of-azerbaijanis-3"],"fimg_url":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2779","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2779"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2779\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2779"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2779"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2779"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}