{"id":3647,"date":"2014-05-07T12:25:37","date_gmt":"2014-05-07T07:25:37","guid":{"rendered":"http:\/\/1905.az\/?p=3647"},"modified":"2014-05-07T12:25:37","modified_gmt":"2014-05-07T07:25:37","slug":"20-yuzyilin-baslarinda-susa-cavansir-cebrayil-ve-yukari-karabag-hadiseleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/1905.az\/tr\/20-yuzyilin-baslarinda-susa-cavansir-cebrayil-ve-yukari-karabag-hadiseleri\/","title":{"rendered":"20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda \u015eu\u015fa, Cavan\u015fir, Cebray\u0131l ve Yukar\u0131 Karaba\u011f Hadiseleri"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/turk-soyqirim-masnhet.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-3648\" alt=\"turk soyqirim masnhet\" src=\"http:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/turk-soyqirim-masnhet-300x223.jpg\" width=\"300\" height=\"223\" srcset=\"https:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/turk-soyqirim-masnhet-300x223.jpg 300w, https:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/turk-soyqirim-masnhet.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><b>20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda \u015eu\u015fa, Cavan\u015fir, Cebray\u0131l ve Yukar\u0131 Karaba\u011f Hadiseleri<!--more--> <\/b><\/p>\n<p>1905.az:<\/p>\n<p>May\u0131s ay\u0131 Karaba\u011f sava\u015f\u0131nda \u00e7ok kritik olaylar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir ay olarak de\u011ferlendirilebilir: \u015eu\u015fa\u2019n\u0131n, La\u00e7\u0131n\u2019\u0131n i\u015fgali ve ate\u015fkesin imzalanmas\u0131 bu ayda ya\u015fanan kritik olaylardand\u0131r. 8 May\u0131s 1992 tarihinde Azerbaycan\u2019\u0131n zengin ge\u00e7mi\u015fe ve k\u00fclt\u00fcre sahip kenti \u015eu\u015fa,\u00a0 Ermeni askeri birlikeri taraf\u0131ndan i\u015fgal edildi. B\u00f6ylece Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f\u2019\u0131n i\u015fgali tamamlanm\u0131\u015f oldu. Ayr\u0131ca \u015funu da belirtelim, \u015eu\u015fa\u2019ya sald\u0131r\u0131dan birka\u00e7 saat once Tahran\u2019da \u0130ran Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n arabuluculu\u011fu ile yap\u0131lan \u00fc\u00e7l\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015fmede Ermenistan ve Azerbaycan cumhurba\u015fkanlar\u0131 Karaba\u011f sorununun bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l yoldan \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne ili\u015fkin bildiri imzalam\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n<p>1 \u015eehir ve 30 k\u00f6yden olu\u015fan \u015eu\u015fa il\u00e7esinin i\u015fgali sonucunda Azerbaycan\u2019\u0131n 289 km2\u2019lik topraklar\u0131 Ermenilerin kontrol\u00fcne ge\u00e7ti. \u015eu\u015fa \u015fehrinin i\u015fgali s\u0131ras\u0131nda 195 Azerbvaycan vatanda\u015f\u0131 ac\u0131mas\u0131zca katledildi, 165 ki\u015fi yaraland\u0131, onlardan 150\u2019si sakat kald\u0131, 552 \u00e7ocuk ebeveynlerini kaybetti, 20 bini a\u015fk\u0131n ki\u015fi do\u011fup b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc topraklar\u0131 terk etmek zorunda kalarak m\u00fclteci durumuna d\u00fc\u015ft\u00fc. Rehin al\u0131nan 58 Azerbaycanl\u0131n\u0131n ak\u0131beti hala me\u00e7hul. \u0130\u015fgal sonucunda pek\u00e7ok tarihi-k\u00fclt\u00fcrel an\u0131t yok edildi veya ermenile\u015ftirildi.<\/p>\n<p>Ermenistan\u2019\u0131n Azerbaycan\u2019a kar\u015f\u0131 uygulad\u0131\u011f\u0131 i\u015fgal, tecav\u00fcz ve katliam politikas\u0131n\u0131n tarihi eskilere uzanmaktad\u0131r. Do\u00e7.Dr. Be\u015fir Mustafayev \u201cKafkaslarda M\u00fcsl\u00fcman-T\u00fcrk Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u201d makalesinde (<a href=\"http:\/\/www.tdae.ege.edu.tr\/\">www.tdae.ege.edu.tr<\/a>) 20.y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda \u015eu\u015fa, Cavan\u015fir, Cebray\u0131l ve Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f\u2019da ya\u015fanan olaylar\u0131 tarihi belgeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u015f\u00f6yle anlatmaktad\u0131r:<\/p>\n<p>\u201c\u015eu\u015fa\u2019n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 Zengezur ile s\u0131n\u0131rda\u015ft\u0131r. B\u00f6lgenin k\u00f6yleri Ermeni k\u00f6yleriyle<\/p>\n<p>kom\u015fudur. Ermenilerin \u015eu\u015fa\u2019ya ilk sald\u0131r\u0131s\u0131 1903 senesine dayanmaktad\u0131r. Ermeniler bu d\u00f6nemlerde silahlanarak M\u00fcsl\u00fcmanlara kars\u0131 aleni olarak tehditte bulunmu\u015flard\u0131r. S\u0131rf kendi<\/p>\n<p>c\u0131karlar\u0131 icin T\u00fcrklerin refah\u0131n\u0131 hice saym\u0131\u015flard\u0131r. Azerbaycan Ola\u011fanustu Tahkikat Komisyonu \u00fcyesi Mihaylov\u2019un \u015eu\u015fa ve Cebray\u0131l(Cebrail) b\u00f6lgelerinde Ermeniler taraf\u0131ndan<\/p>\n<p>yap\u0131lan M\u00fcsl\u00fcman k\u00f6ylerindeki kay\u0131plar hakk\u0131ndaki raporunda, T\u00fcrklerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 k\u00f6ylerde<\/p>\n<p>ahalinin Ermeni mezalimine maruz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirenlerin \u00e7o\u011funun Osmanl\u0131\u2019dan ka\u00e7arak gelen Ermeni askerleri oldu\u011fu belirtilmektedir. Azerilere kar\u015f\u0131 en g\u00fc\u00e7l\u00fc<\/p>\n<p>sald\u0131r\u0131lardan biri de \u015eu\u015fa y\u00f6resinde olmu\u015ftur. \u015eu\u015fa\u2019da ter\u00f6r te\u015fkilat\u0131n\u0131n sorumlu\u015fu <i>Vartan<\/i><\/p>\n<p>adl\u0131 bir Ermeni idi. Bu te\u015fkilat\u0131n ileri gelenlerinden Sako ve Abraham Gulhandantyan, b\u00f6lgede bir\u00e7ok katliam yapm\u0131\u015flard\u0131r. Farkl\u0131 b\u00f6lgelerden de Ermenilere yard\u0131m i\u00e7in gelenler<\/p>\n<p>oldu. <i>Davit<\/i> <i>Bey<\/i> ve <i>Melik<\/i> <i>Beyleryan<\/i> komutas\u0131nda Bak\u00fc\u2019den bir Ermeni ter\u00f6r birli\u011fi gelmi\u015fti.<\/p>\n<p>Batum ve Tiflis\u2019ten gelen g\u00f6n\u00fcll\u00fcler de vard\u0131. Bir k\u0131sm\u0131 suvari olan bu g\u00fc\u00e7ler Amazasp askerlerinin komutas\u0131 alt\u0131nda toplanarak M\u00fcsl\u00fcman k\u00f6ylerini y\u0131km\u0131\u015flard\u0131r. Bu sald\u0131r\u0131lar sonucunda y\u00fczlerce M\u00fcsl\u00fcman evsiz barks\u0131z kalm\u0131\u015ft\u0131r. Olayda Ermenilerden 40, T\u00fcrklerden 500 kisi \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>Ruslar Kafkasya\u2019da g\u00fcneye do\u011fru indik\u00e7e M\u00fcsl\u00fcman halk g\u00fcneyde, H\u0131ristiyan halk ise<\/p>\n<p>Ruslara s\u0131\u011f\u0131nmak \u00fczere kuzeyde toplanmaya ba\u015flad\u0131. Ancak toplumlararas\u0131 gerginliklerin<\/p>\n<p>cat\u0131\u015fmaya d\u00f6n\u00fc\u015fmesi gecikmedi. 1905\u2019te, M\u00fcsl\u00fcman-Ermeni cat\u0131\u015fmalar\u0131yla ba\u015flayan katliamlar yo\u011funlu\u011fu azalmakla birlikte, bir sonraki y\u0131la da sirayet etti. Olaylar \u015fehirlerle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmad\u0131. 128 Ermeni ve 158 Azeri k\u00f6yu ya\u011fma edildi. \u00d6lenlerin say\u0131s\u0131n\u0131n 5 bin ila 10 bin aras\u0131nda de\u011fisti\u011fi bilinmektedir. B\u00f6lgedeki duruma dair Tetkikat Komisyonunun raporlar\u0131nda tan\u0131k ifadeleri do\u011frultusunda Cebray\u0131l\u2019da mezalim yapan Ermeni \u00e7etelerinin listesi yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan Azerbaycan\u2019\u0131n b\u00f6lgedeki Vali Vekili H. \u015eultanov, Azerbaycan \u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131na<\/p>\n<p>\u2018Ararat H\u00fck\u00fcmeti\u2019 taraf\u0131ndan Zengezur ve civar illere y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131 haz\u0131rl\u0131klar\u0131 ve<\/p>\n<p>Ermenilerin M\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten telgrafta \u015fu bilgiler yer almaktad\u0131r:<\/p>\n<p>\u201c10 Aral\u0131k 1918\u2019te Azerbaycan Parlamento \u00fcyelerinden olu\u015fan temsilciler ile birlikte A\u011fdam iline geldik. O\u011frendim ki, \u0130ngiliz zabitleri Azerbaycan H\u00fck\u00fcmetinin ricas\u0131 ile \u015eu\u015fa \u0130line<\/p>\n<p>gelmi\u015fler. Sonra bizlerden iki ki\u015fi Bak\u00fc ve Gence\u2019ye, di\u011fer iki ki\u015fi de \u015eu\u015fa\u2019ya gitti\u201d.<\/p>\n<p>Kafkasya Genel Valisine 25 Aral\u0131k 1905\u2019te g\u00f6nderilen bir telgrafta, \u015eu\u015fa yolunun bir<\/p>\n<p>aydan fazla s\u00fcredir Ermeniler taraf\u0131ndan tutuldu\u011fu, b\u00f6lgenin d\u0131\u015f d\u00fcnya ile iliskisinin kesildi\u011fi, \u015fehri acl\u0131k ve sefaletin tehdit etti\u011fi ve Azerilerin evleri, e\u015fyalar\u0131 ile birlikte topyek\u00fcn katledilmesi tehlikesi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldikleri bildirilmi\u015ftir. Yine ayn\u0131 sene Rus \u0130statistik B\u00fcro\u015fundan Kala\u00e7ev taraf\u0131ndan g\u00f6nderilen di\u011fer bir telgrafta da, \u015eu\u015fa-A\u011fdam-Askeran yollar\u0131n\u0131n silahl\u0131 Ermeniler taraf\u0131ndan tutuldu\u011fu ve Azerilerin \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yazm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>\u015eu\u015fa, Cavan\u015fir ve Zengezur kazalar\u0131n\u0131n ge\u00e7ici Karaba\u011f Guberniyas\u0131n\u0131n 4837\u20137135<\/p>\n<p>numaral\u0131 telgraf\u0131 ile Gence Guberniyas\u0131 ad\u0131na 5 Eyl\u00fcl\u201321 Ekim 1919\u2019da g\u00f6nderdi\u011fi yaz\u0131da,<\/p>\n<p>b\u00f6lgede olup biten ger\u015fek olaylar yer almaktad\u0131r. \u201c\u015eu\u015fa b\u00f6lgesinde, Ermeni silahl\u0131lar\u0131 k\u00f6ylere<\/p>\n<p>bask\u0131n yaparak, M\u00fcsl\u00fcmanlara iskenceler uygulam\u0131\u015flard\u0131r. Ermeniler, Azerilerden kendilerine tabi olmalar\u0131n\u0131 talep etmi\u015flerdir. Kar\u015f\u0131 gelenlerin de\u011ferli e\u015fyalar\u0131n\u0131 ya\u011fmalam\u0131\u015flard\u0131r. Kad\u0131nlara ve \u00e7ocuklara \u00e7esitli iskenceler yapm\u0131\u015flard\u0131r. K\u00f6yluler, Ermeni zulm\u00fcnden kurtarmak icin \u00e7evre illere s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015flard\u0131r. Tan\u0131k ifadelerine gore cesetleri bile yakm\u0131\u015flard\u0131r\u201d. Ote yandan \u015eu\u015fa, Cebray\u0131l ve Zengezur kazalar\u0131n\u0131n ge\u00e7ici General Gubernatordan (Vali ) \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131na \u015eubat 1920\u2019de sunulan gizli raporda Ta\u015fnaklar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 i\u015fkenceler ile ilgili de\u011fi\u015fik tan\u0131k ifadeleri al\u0131nm\u0131\u015f ve onaylanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eu\u015fa\u2019ya Ermenilerin yapt\u0131\u011f\u0131 bask\u0131n Cavan\u015fir alay\u0131n\u0131n bir taburu taraf\u0131ndan p\u00fcsk\u00fcrt\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>Ermenilerin bu sald\u0131r\u0131s\u0131ndan galeyana gelen halk \u015eu\u015fa\u2019n\u0131n Ermeni mahallelerini yakt\u0131.<\/p>\n<p>Ermenilerin isyan\u0131n\u0131 bast\u0131rmak icin Azerbaycan H\u00fck\u00fcmeti askeri birlik g\u00f6nderdi. Ordunun da kat\u0131lmas\u0131yla Askeran Kalesi Ermeni i\u015fgalinden kurtar\u0131ld\u0131. Ermeni \u00e7etelerinin lideri Deli lakapl\u0131 Gazer \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Hareket merkezleri olan Ke\u015fi\u015fkent de ele ge\u00e7irildi. \u015eu\u015fa\u2019da Ermenilerin yapt\u0131\u011f\u0131 bask\u0131n, \u015fehir merkezinde bulunan Cavan\u015fir Alay\u0131 Tetkikat Komisyonu \u00fcyelerinin Cavan\u015fir, \u015eu\u015fa ve Zengezur kazalar\u0131n\u0131n M\u00fcsl\u00fcman k\u00f6ylerine ve Gence\u2019ye Ermeniler taraf\u0131ndan yap\u0131lan h\u00fccumlar hakk\u0131nda maruzatta \u015fu bilgiler verilmektedir: \u201cErmeniler yapt\u0131klar\u0131 katliamlar\u0131 g\u00f6r\u00fcnce kendileri bile deh\u015fete d\u00fc\u015ft\u00fcler. Hicbir yerden yard\u0131m alamayan kazan\u0131n Kolan\u0131 Sovyetli\u011finin k\u00f6yleri y\u0131k\u0131nt\u0131lara maruz kalm\u0131\u015ft\u0131r\u201d. Mara\u011fa k\u00f6yunun Tar\u0131m \u0130\u015feri M\u00fcd\u00fcr\u00fc Herses Manykovun a\u015fa\u011f\u0131daki s\u00f6zleri tarihi belge niteli\u011findedir: \u201cBu g\u00f6rd\u00fckleriniz fazla bir \u015fey de\u011fil, sizi daha nice b\u00fcy\u00fck katliamlar bekliyor\u201d.<\/p>\n<p>Bir di\u011fer raporda \u015fu ifadeler yer almaktad\u0131r: \u201cErmeniler her yere oldu\u011fu gibi \u015eu\u015fa\u2019ya<\/p>\n<p>da g\u00f6c ederek co\u011funlu\u011fu elde etmeye ba\u015flad\u0131lar. \u00d6te yandan kendilerinden olmayanlara<\/p>\n<p>kar\u015f\u0131 insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 muamelede bulunarak, di\u011fer halklara zul\u00fcm etmi\u015flerdir. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n<\/p>\n<p>ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 mahalle ve k\u00f6yleri ya\u011fmal\u0131yor, yak\u0131yor, ahaliyi katle yetiriyorlard\u0131. Annelerin, babalar\u0131n g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde evlatlar\u0131n\u0131, evlatlar\u0131n g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde analar\u0131n\u0131, bac\u0131lar\u0131n\u0131n \u0131rz\u0131na ge\u00e7erek, akla gelmez y\u00f6ntemlerle i\u015fkencelerini devam ettirmekteydiler. Hatta \u00f6l\u00fcleri bile yak\u0131nlar\u0131n\u0131n yan\u0131nda k\u00fcf\u00fcr ederek, cesetleri \u00fczerinde istedikleri gibi davran\u0131\u015f sergilemekteydiler\u201d.<\/p>\n<p>Katliam sonras\u0131 maddi zarar komisyon taraf\u0131ndan rapor edilince, olay\u0131n ne denli vahim sonu\u00e7lar do\u011furdu\u011funu ortaya koymu\u015ftur.<\/p>\n<p>Kaz\u0131m Karabekir Pa\u015fa, Ermeniler taraf\u0131ndan \u015eu\u015fa iline ilk sald\u0131r\u0131y\u0131 \u015f\u00f6yle anlatmaktad\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cErmeni ahalisi Karaba\u011f m\u0131nt\u0131kas\u0131ndan tecav\u00fcze ba\u015flayarak, Karaba\u011f\u2019\u0131n merkezi olan<\/p>\n<p>\u015eu\u015fa Kalesine h\u00fccuma ge\u00e7tiler. Ermeniler bu \u00f6zel durumlar\u0131 h\u00fck\u00fcmet mehafilinde lay\u0131k<\/p>\n<p>oldu\u011fu ehemmiyetle telakki edilmemi\u015f ve yaln\u0131z refakatinde bir batarya bulunan Karaba\u011f<\/p>\n<p>m\u0131nt\u0131kas\u0131na sevkiyle iktifa edilmi\u015ftir. Karaba\u011f ahal-i \u0130slamiyesi h\u00fck\u00fcmetin bu muavenetini<\/p>\n<p>kafi g\u00f6rmediklerinden 10 g\u00fcn evvel Bak\u00fc\u2019den gelen Halil Pa\u015fa\u2019y\u0131 davet ettiler. Halil Pa\u015fa da<\/p>\n<p>bu davete icabet etti. Karaba\u011f\u2019da \u015eu\u015fa katliam\u0131n\u0131 yapan Andranik Ozanyan birliklerine<\/p>\n<p>kar\u015f\u0131 yap\u0131lacak askeri harekat\u0131n haz\u0131rl\u0131klar\u0131 6 Ekim 1918\u2019de tamamlanm\u0131\u015ft\u0131r. Albay Cemil<\/p>\n<p>Cahit Bey, \u015eu\u015fa ilinde ku\u015fatma alt\u0131ndaki T\u00fcrklere de haber g\u00f6ndererek, biraz daha direnmelerini istedi. Her taraftan ku\u015fat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6ren Andranik, geri \u00e7ekilmek zorunda kald\u0131. Albay Cemil Cahit Bey, \u015eu\u015fa\u2019n\u0131n \u00e7ok fazla sava\u015f\u0131lmadan ele ge\u00e7irilmesinden memnundu. \u015eu\u015fa\u2019da g\u00fcvenlik ve asayi\u015f sa\u011fland\u0131ktan sonra, Ermeni Belediye Reisi Kavala\u2019y\u0131 Ermeni mahallesine g\u00f6ndererek itaat etmeleri halinde, can ve mal g\u00fcvenli\u011finin teminat alt\u0131na al\u0131naca\u011f\u0131n\u0131, aksi halde Kafkas \u0130slam Ordusunun sorumlu olmayaca\u011f\u0131n\u0131 bildirmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Aral\u0131k 1917\u2019den itibaren Ermeni g\u00fc\u00e7leri Cavan\u015fir vilayeti ve k\u00f6ylerine bask\u0131n yapmaya<\/p>\n<p>ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. M\u00fcsl\u00fcman K\u00f6ylerine h\u00fccum eden Ermeniler, M\u00fcsl\u00fcmanlardan Ermeni<\/p>\n<p>h\u00fck\u00fcmetine tabi olmalar\u0131n\u0131 talep etmi\u015flerdir. Kar\u015f\u0131 gelenlerin ise mal m\u00fclk\u00fcn\u00fc zorla g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015flerdir. Cavan\u015fir\u2019in M\u00fcsl\u00fcman Halk Komitesi \u00fcyeleri Ermeniler ile bar\u0131\u015f sa\u011flamak i\u00e7in \u00e7esitli y\u00f6ntemlere ba\u015fvurmu\u015flard\u0131r. Kala\u011f\u0131 k\u00f6yu cemaatinin bulundu\u011fu k\u00f6t\u00fc durumdan kurtarmak i\u00e7in Ermeni k\u00f6yleri ile bar\u0131\u015f i\u00e7in \u00e7e\u015fitli temaslar sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Buna ra\u011fmen k\u00f6ye bir y\u0131l boyunca h\u00fccum devam etmi\u015ftir. K\u00f6yluler, Ermeni zulm\u00fcnden kurtulmak i\u00e7in Murov<\/p>\n<p>da\u011f\u0131ndan a\u015farak, Terter Vilayeti ba\u015fta olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli yerlere s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015flard\u0131r. Cavan\u015firli<\/p>\n<p>k\u00f6ylulerin bir k\u0131sm\u0131 da\u011flarda \u00f6lm\u00fc\u015flerdir. Geri kalanlar\u0131 ise m\u00fclteci gibi s\u0131\u011f\u0131nd\u0131klar\u0131 k\u00f6ylerde<\/p>\n<p>bu sefer Ermenilerin Terter nehrinin suyunu kesmesi \u00fczerine susuz kalm\u0131\u015flard\u0131r. Sarav,<\/p>\n<p>Kalayc\u0131lar ve Buruc k\u00f6ylerinde k\u00f6ylulerin hayvanlar\u0131n\u0131 zorla g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015flerdir. Direnenleri ise<\/p>\n<p>katletmi\u015flerdir. Tah\u0131l, para ve ev e\u015fyalar\u0131n\u0131 ya\u011fma etmi\u015flerdir. Kazan\u00e7, Sirhavend, Bollukayal\u0131, G\u00fcneypay, Umudlu, Yukar\u0131 Garhun ve Margal\u0131 k\u00f6ylerinde M\u00fcsl\u00fcmanlara i\u015fkenceler yapm\u0131\u015flard\u0131r. Tan\u0131klar\u0131n ifadelerine g\u00f6re cesetleri bile yakm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>Cebray\u0131l kazas\u0131nda 12 M\u00fcsl\u00fcman ve 3 Ermeni k\u00f6yu vard\u0131. Aral\u0131k 1918\u2019de Ermeniler<\/p>\n<p>tekrar bu 3 k\u00f6yden h\u00fccuma ba\u015flad\u0131lar. 26 Aral\u0131k g\u00fcn\u00fc g\u00fc\u00e7l\u00fc Ermeni h\u00fccumlar\u0131 devam etmi\u015ftir. K\u00f6ylere maddi ve manevi zarar vermi\u015flerdir. Ote yandan b\u00f6lgeye \u0130ngilizlerin de<\/p>\n<p>gelmesine ra\u011fmen, Ermenilerin Azerbaycan arazilerine h\u00fccumlar\u0131 devam etmekte ve k\u00f6yler<\/p>\n<p>yak\u0131lmaktayd\u0131. Terter, Kubatl\u0131 (Dondarl\u0131 ve Demirciler k\u00f6yu), Askeran ve A\u011fdam (Paprevend k\u00f6yu) kazalar\u0131nda Ermeniler \u00e7eteler kurmak suretiyle faaliyetlerini s\u00fcrd\u00fcrmekteydiler.<\/p>\n<p>Ermenilerin 1915\u20131920 y\u0131llar\u0131nda en cok mezalim uygulad\u0131klar\u0131 yerlerden biri de Yukar\u0131<\/p>\n<p>Karaba\u011f b\u00f6lgesi olmu\u015ftur. Ruslar\u0131n bu b\u00f6lgede Car devrinde yapt\u0131\u011f\u0131 n\u00fcfus planlamas\u0131,<\/p>\n<p>olaylar\u0131n ileride karma\u015f\u0131k hal alaca\u011f\u0131n\u0131n habercisi mahiyetinde idi. Ermenilerin geli\u015fiyle<\/p>\n<p>co\u011funlukta olan yerli M\u00fcsl\u00fcmanlar, g\u00f6rd\u00fckleri i\u015fkenceler dolay\u0131s\u0131yla g\u00f6\u00e7men durumuna<\/p>\n<p>d\u00fcst\u00fcler. M\u00fcsl\u00fcman ahalinin bir\u00e7o\u011fu b\u00f6lgeyi terk etmeye mecbur kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu esnada M\u00fcsl\u00fcmanlar ilk kurbanlar\u0131n\u0131 yollarda Ermeni \u00e7etelerinin h\u00fccumu zaman\u0131 vermi\u015ftir. Onlarca M\u00fcsl\u00fcman kad\u0131n, yasl\u0131, \u00e7ocuk yollarda hancerle do\u011franarak \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>Aral\u0131k 1918\u2019de Cebrail vilayetinde Ermenilerin ilk isyan faaliyetleri baslam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk<\/p>\n<p>g\u00fcnlerde \u015fehrin M\u00fcsl\u00fcman sakinlerinin de\u011ferli e\u015fyalar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131nmas\u0131yla ba\u015flayan olaylar<\/p>\n<p>daha da b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ermeni g\u00fc\u00e7leri, Akbulak, Cirakuz, Ahulu, Ar\u0131s, Asa\u011f\u0131 Melikli, Dolunyar, A\u011fcakend, Mu\u011fan, Hadrud, Dolanlar, Melikli, Karakeli, Halefli ve \u015e\u0131hlar k\u00f6ylerindeki M\u00fcsl\u00fcmanlara sald\u0131rm\u0131\u015f, de\u011ferli e\u015fyalar\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f, tah\u0131l tarlalar\u0131n\u0131 yakm\u0131\u015f, k\u00f6yleri ate\u015fe vererek ahaliyi de\u011fi\u015fik i\u015fkencelerle katletmi\u015ftir. Ermeni Vartan da, Karaba\u011f b\u00f6lgesinde Ermenileri \u00f6rg\u00fctleyerek T\u00fcrklere kars\u0131 ya\u011fma ve katliam olaylar\u0131na giri\u015fmi\u015ftir. Sivasl\u0131 Ermeni Murat Amazasp, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n yo\u011fun olarak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Nah\u00e7\u0131van ve \u015eu\u015fa vilayetinde i\u015fkence uygulayarak katliam yapm\u0131st\u0131r. XIX. y\u00fczy\u0131l\u0131n evvellerinde Ruslar, Ermenileri bu b\u00f6lgeye g\u00f6\u00e7 ettirdikten sonra, yerli ahaliye kar\u015f\u0131 ilk g\u00fcnden kin ve nefret hisleri ba\u015flatm\u0131\u015flard\u0131r.\u201d<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda \u015eu\u015fa, Cavan\u015fir, Cebray\u0131l ve Yukar\u0131 Karaba\u011f Hadiseleri<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[646,265,249],"tags":[],"class_list":["post-3647","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-beginning-genocide-slide-2","category-analysis-genocides-of-azerbaijanis-3","category-genocides-of-azerbaijanis-3"],"fimg_url":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3647","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3647"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3647\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3647"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3647"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3647"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}