{"id":4051,"date":"2014-05-14T16:33:55","date_gmt":"2014-05-14T11:33:55","guid":{"rendered":"http:\/\/1905.az\/?p=4051"},"modified":"2014-05-15T14:20:33","modified_gmt":"2014-05-15T09:20:33","slug":"daglik-karabagda-ermeni-zulmu-ve-hocali-katliami25-26-subat-1992","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/1905.az\/tr\/daglik-karabagda-ermeni-zulmu-ve-hocali-katliami25-26-subat-1992\/","title":{"rendered":"Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f\u2019da Ermeni Zulm\u00fc ve Hocal\u0131 Katliam\u0131:(25-26 \u015eubat 1992)"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">So\u011fuk Sava\u015f`\u0131n ard\u0131ndan\u00a0 d\u00fcnyada yeni bir uluslararas\u0131 d\u00fczen ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Uluslararas\u0131 ili\u015fkiler son\u00a0 yirmi y\u0131lda \u00e7ok de\u011fi\u015fmi\u015ftir.<!--more--> Sovyetler Birli\u011fi`nin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc ile ortaya \u00e7\u0131kan &#8220;yeni d\u00fcnya d\u00fczeni&#8221; k\u00fcresel ,\u00a0\u00a0\u00a0 sosyal, politik, ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel alanlarda i\u00e7i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f bir\u00a0 de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcreci ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00f6rt\u00fcl\u00fc ve asimetrik bir sava\u015f y\u00f6ntemi olarak kullan\u0131lan ter\u00f6rizm, geli\u015fen teknoloji ile birlikte y\u0131k\u0131c\u0131 etkisini gittik\u00e7e artt\u0131ran k\u00fcresel bir tehdit haline gelmi\u015ftir. Ter\u00f6rist eylemler, uluslar aras\u0131 hukukta tan\u0131mlanan su\u00e7lar olmakla birlikte, gerek i\u015fleni\u015finde duyulan saik, gerek i\u015fleni\u015f tarz\u0131 itibariyle \u201cter\u00f6r su\u00e7u\u201d olarak nitelendirilirler.\u00a0 Uluslar aras\u0131\u00a0 hukukta su\u00e7 olarak tan\u0131mlanan bu fiillerin bir ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn faaliyeti \u00e7er\u00e7evesinde i\u015flenmesi ile, devletin ana yap\u0131s\u0131n\u0131, bu yap\u0131n\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 temel prensipleri de\u011fi\u015ftirmek veya y\u0131kmak, toplumda korku ve panik yaratmak amac\u0131n\u0131n g\u00fcd\u00fclm\u00fc\u015f olmas\u0131 durumunda, bu su\u00e7 bir \u201cter\u00f6r su\u00e7u\u201d niteli\u011fini kazanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kafkasya da\u011flar\u0131n\u0131n g\u00fcney do\u011fusunda yer alan, 4392 km2\u2019lik Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f, Azerbaycan Cumhuriyeti\u2019nin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde K\u00fcr ve Aras nehirleriyle G\u00f6k\u00e7e G\u00f6l\u00fc aras\u0131nda, bat\u0131da Ermenistan Cumhuriyeti s\u0131n\u0131r\u0131na, g\u00fcneyde \u0130ran s\u0131n\u0131r\u0131na \u00e7ok yakla\u015fan, kuzeyden g\u00fcneye 120 km, do\u011fudan bat\u0131ya ise 35-60 km uzunlukta da\u011f ve ovalardan olu\u015fan bir b\u00f6lgedir. K\u0131br\u0131s adas\u0131n\u0131n yar\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde olan bu b\u00f6lge, maden yataklar\u0131, mineral sular\u0131, orman \u00fcr\u00fcnleri ve tatl\u0131 su bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ekonomik y\u00f6nden \u00f6nemli bir merkezdir. Karaba\u011f, Kafkaslar b\u00f6lgesinin h\u00e2kim bir noktas\u0131nda; Azerbaycan, Ermenistan ve \u0130ran\u2019\u0131 kontrol edebilecek bir konumdad\u0131r. Bug\u00fcn b\u00f6lgede devam eden hakimiyet m\u00fccadelelerinin arkas\u0131nda\u00a0 bu yerin jeopolitik konumunun da pay\u0131 b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Karaba\u011f b\u00f6lgesi \u00e7ok eski zamanlardan beri T\u00fcrklerin yerle\u015fti\u011fi bir yer olmu\u015ftur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hocal\u0131 Katliam\u0131 20. yy\u2019\u0131n ve insanl\u0131k tarihinin en b\u00fcy\u00fck vah\u015fet ve katliamlar\u0131ndan biridir. Hocal\u0131 Katliam\u0131 , Karaba\u011f Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda 25 \u015eubat 1992\u00a0\u00a0 tarihinde Azerbaycan`\u0131n Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f b\u00f6lgesindeki Hocal\u0131 kentinde Azeri sivillerin, Ermeniler taraf\u0131ndan katliam\u0131 olay\u0131d\u0131r. Hocal\u0131\u2019da yap\u0131lan katliam, Rus 366. Motorize Piyade Alay\u0131n\u0131n deste\u011findeki Ermeni silahl\u0131 kuvvetleri taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir.Bu katliam, Ermenilerin Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f`\u0131n i\u015fgalinden bu yana cereyan eden en kapsaml\u0131 sivil k\u0131r\u0131m olarak tarihe ge\u00e7mi\u015ftir. Sald\u0131r\u0131da \u00f6lenler hakk\u0131nda Azerbaycan Cumhuriyeti resm\u00ee kaynaklar\u0131n\u0131n bildirdi\u011fi rakam 106`s\u0131 kad\u0131n, 83`\u00fc \u00e7ocuk olmak \u00fczere toplam 613 ki\u015fi olmakla birlikte, katledilen toplam Azeri say\u0131s\u0131n\u0131n bin 300 ki\u015fi oldu\u011fu tahmin ediliyor.Katliam\u0131n ard\u0131ndan Azerbaycan, Hankendi`ndeki 366. Motorize Piyade Alay\u0131`n\u0131n sald\u0131r\u0131ya kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc sald\u0131r\u0131da geli\u015fmi\u015f konvansiyonel silahlar kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bunlar de\u011fil b\u00f6lgedeki yerel gruplarda, yeni olu\u015fmaya ba\u015flayan Azerbaycan ve Ermenistan ordular\u0131nda bile yoktu. Rus taraf\u0131n\u0131n tersini s\u00f6ylemesine kar\u015f\u0131n alaydan firar eden \u00fc\u00e7 Rus askeri 3 Mart 1992`de d\u00fczenledikleri bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda, H\u0131ristiyan Ermeniler yan\u0131nda M\u00fcsl\u00fcman Azerbaycanl\u0131lara kar\u015f\u0131 sava\u015fmalar\u0131n\u0131n istendi\u011fini itiraf etti. Hocal\u0131 stratejik \u00f6neme sahip bir yerle\u015fim merkeziydi. Hocal\u0131 Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f b\u00f6lgesi`nin merkez \u015fehri olan Hankendi\u2019nden 10 km uzakl\u0131ktad\u0131r. Karaba\u011f`daki mevcut tek hava alan\u0131n\u0131n burada olmas\u0131 ve demiryolunun hatt\u0131n\u0131n buradan ge\u00e7mesi nedenleriyle kent, stratejik \u00f6nem ta\u015f\u0131yordu. Hocal\u0131 Katliam\u0131`na giden s\u00fcre\u00e7te Ermenilerin Ruslar taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131k\u00e7a desteklendi\u011finin bulgular\u0131 vard\u0131r.\u00a0 Da\u011fl\u0131k\u00a0 Karaba\u011f b\u00f6lgesinin en \u00f6nemli tepelerinden birisinde olan Hocal\u0131 k\u00f6y\u00fc stratejik olarak Ermenistan Silahl\u0131 Kuvvetleri i\u00e7in asker\u00ee bir hedef niteli\u011finde idi. Hocal\u0131 Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f b\u00f6lgesi`nin merkez \u015fehri olan Hankendi\u2019nden 10\u00a0 km uzakl\u0131ktad\u0131r. Karaba\u011f`daki mevcut tek hava alan\u0131n\u0131n burada olmas\u0131 ve demiryolunun da buradan ge\u00e7mesi nedenleriyle kent, stratejik \u00f6neme sahipti. Azerbaycan Parlamentosu 1994`te Hocal\u0131`da ya\u015fanan katliam\u0131 &#8220;soyk\u0131r\u0131m&#8221; olarak kabul etti . \u0130nsan Haklar\u0131 \u0130zleme \u00d6rg\u00fct\u00fc olay\u0131 Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7erisinde yap\u0131lan en b\u00fcy\u00fck katliam olarak nitelemi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi \u00fcyeleri, Arnavutluk, Azerbaycan, Birle\u015fik Krall\u0131k ve T\u00fcrkiye, Bulgaristan, L\u00fcksemburg, Makedonya, Norve\u00e7 taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan 324 nolu Avrupa Konseyi bildirgesinde; Ermeniler t\u00fcm Hocal\u0131lar\u0131 katlettiler ve t\u00fcm \u015fehri harap ettiler ifadesi ge\u00e7mi\u015ftir.<br \/>\nBu katliam\u0131 ya\u015fayan ve sonra Beyrut`a yerle\u015fen Ermeni gazeteci Daud Kheyriyan, For the Sake\u00a0 of Cross (Ha\u00e7\u0131n Hat\u0131r\u0131 \u0130\u00e7in) isimli kitab\u0131nda \u015fu sat\u0131rlar\u0131 aktarmaktad\u0131r;<br \/>\n&#8220;Gaflan denen ve \u00f6l\u00fclerin yak\u0131lmas\u0131yla g\u00f6revli Ermeni grup, Hocal\u0131\u2019n\u0131n 1 kilometre bat\u0131s\u0131nda bir yere 2 Mart g\u00fcn\u00fc 100 Azeri \u00f6l\u00fcs\u00fcn\u00fc getirip y\u0131\u011fd\u0131. Son kamyonda 10 ya\u015f\u0131nda bir k\u0131z \u00e7ocu\u011fu g\u00f6rd\u00fcm. Ba\u015f\u0131ndan ve elinden yaral\u0131yd\u0131. Y\u00fcz\u00fc morarm\u0131\u015ft\u0131. So\u011fu\u011fa, a\u00e7l\u0131\u011fa ve yaralar\u0131na ra\u011fmen h\u00e2l\u00e2 ya\u015f\u0131yordu. \u00c7ok az nefes alabiliyordu. G\u00f6zlerini \u00f6l\u00fcm korkusu sarm\u0131\u015ft\u0131. O s\u0131rada Tigranyan isimli bir asker onu tuttu\u011fu gibi \u00f6teki cesetlerin \u00fcst\u00fcne f\u0131rlatt\u0131. Sonra t\u00fcm cesetleri yakt\u0131lar. Bana sanki yanmakta olan \u00f6l\u00fc bedenler aras\u0131ndan bir \u00e7\u0131\u011fl\u0131k i\u015fittim gibi geldi. Yapabilece\u011fim bir \u015fey yoktu. Ben \u015eu\u015fa\u2019ya d\u00f6nd\u00fcm. Onlar Ha\u00e7\u2019\u0131n hat\u0131r\u0131 i\u00e7in sava\u015fa devam ettiler.&#8221;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00fcm semavi dinler, insan hayat\u0131n\u0131 kutsal sayar, insan hayat\u0131na kastetmeyi en b\u00fcy\u00fck g\u00fcnah kabul eder. Hangi din bebe\u011fe k\u0131ymay\u0131 kabul eder. Ermeniler taraf\u0131nda Hocal\u0131\u2019l\u0131 \u00e7ocuklar ya\u015fl\u0131lar, kad\u0131nlara katliam yap\u0131ld\u0131. D\u00fcnya kamuoyu bu olaylara seyirci kald\u0131. Ermenistan\u00a0\u00a0 Da\u011fl\u0131k\u00a0 Karaba\u011f\u2019da insanl\u0131k su\u00e7u i\u015fledi.\u00a0 Soyk\u0131r\u0131m su\u00e7u, ger\u00e7ek anlamda bu olaylarda i\u015flenmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ermenistan\u2019\u0131n Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f\u2019da yapt\u0131klar\u0131, Uluslararas\u0131 hukuk ,BM \u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Beyannamesi\u00a0 kurallar\u0131na g\u00f6re su\u00e7tur. Pek \u00e7ok sava\u015f hik\u00e2yesi tarih kitaplar\u0131ndan okuduk ve i\u015fittik. Ama Hocal\u0131`daki gibi bir vah\u015fet tarihte g\u00f6r\u00fclmedi. 26 \u015eubat 1992 g\u00fcn\u00fc ya\u015fanan bu katliam\u0131n emrini veren ve `Hocal\u0131 Katliam\u0131` ba\u015f sorumlusu olan yapt\u0131\u011f\u0131 ter\u00f6r faaliyetlerinin oran\u0131 nispetinde terfi eden Ta\u015fnaksutyun \u00f6rg\u00fct\u00fc liderlerinden Robert Ko\u00e7aryan, \u00f6nce ba\u015fbakan daha sonrada Ermenistan Devlet Ba\u015fkan\u0131 oldu. Halende Hocal\u0131 katliam\u0131n\u0131n sorumlular Ermenistan\u2019da \u00fcst d\u00fczey y\u00f6netimde bulunuyorlar.\u00a0\u00a0\u00a0 Ermenistan\u2019\u0131n Ermeni ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerinin m\u00fc\u015fterek amac\u0131; her f\u0131rsattan yararlanarak T\u00fcrkiye`yi\u00a0 ve Azerbaycan\u2019\u0131\u00a0 istikrars\u0131zl\u0131\u011fa s\u00fcr\u00fcklemek ve s\u00f6zde i\u015fgal alt\u0131ndaki Ermeni topraklar\u0131n\u0131 kurtararak &#8220;Ba\u011f\u0131ms\u0131z B\u00fcy\u00fck Ermenistan&#8221;\u0131 kurmakt\u0131 .<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0Soyk\u0131r\u0131m Su\u00e7unun \u00d6nlenmesi ve Cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi Birle\u015fmi\u015f Milletler Genel Kurulunun 9 Aral\u0131k 1948 tarihli Karar\u0131yla kabul edilmi\u015f ve imzaya ve onaya veya kat\u0131lmaya sunulmu\u015ftur. Y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giri\u015f tarihi ise: 12 Ocak 1951<br \/>\n<i>\u00a0S\u00f6zle\u015fmeci Taraflar<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Birle\u015fmi\u015f Milletler Genel Kurulu\u2019nun 11 Aral\u0131k 1946 tarihli ve 96(I) say\u0131l\u0131 karar\u0131nda soyk\u0131r\u0131m\u0131n, Birle\u015fmi\u015f Milletlerin ruhuna ve ama\u00e7lar\u0131na ayk\u0131r\u0131 olan ve uygar d\u00fcnya taraf\u0131ndan lanetlenen, uluslararas\u0131 hukuka g\u00f6re bir su\u00e7 olarak beyan edilmesini dikkate alarak,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tarihin her d\u00f6neminde soyk\u0131r\u0131m\u0131n insanl\u0131k i\u00e7in b\u00fcy\u00fck kay\u0131plar meydana getirdi\u011fini kabul ederek,<br \/>\n\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131 bu t\u00fcr bir i\u011fren\u00e7 musibetten kurtarmak i\u00e7in uluslararas\u0131 i\u015fbirli\u011finin gerekli oldu\u011funa kanaat getirerek,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0A\u015fa\u011f\u0131daki h\u00fck\u00fcmlerde anla\u015fm\u0131\u015flard\u0131r:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<b>Madde 1<\/b> [\u00d6nleme ve cezaland\u0131rma g\u00f6revi]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u00f6zle\u015fmeci Devletler, ister bar\u0131\u015f zaman\u0131nda isterse sava\u015f zaman\u0131nda i\u015flensin, \u00f6nlemeyi ve cezaland\u0131rmay\u0131 taahh\u00fct ettikleri soyk\u0131r\u0131m\u0131n uluslararas\u0131 hukuka g\u00f6re bir su\u00e7 oldu\u011funu teyit eder.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<b>Madde 2<\/b> [Soyk\u0131r\u0131m olu\u015fturan eylemler]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu S\u00f6zle\u015fme bak\u0131m\u0131ndan, ulusal, etnik, \u0131rksal veya dinsel bir grubu, k\u0131smen veya tamamen ortadan kald\u0131rmak amac\u0131yla i\u015flenen a\u015fa\u011f\u0131daki fiillerden her hangi biri, soyk\u0131r\u0131m su\u00e7unu olu\u015fturur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">a) Gruba mensup olanlar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi;<br \/>\nb) Grubun mensuplar\u0131na ciddi surette bedensel veya zihinsel zarar verilmesi;<br \/>\nc) Grubun b\u00fct\u00fcn\u00fcyle veya k\u0131smen, fiziksel varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131raca\u011f\u0131 hesaplanarak, ya\u015fam \u015fartlar\u0131n\u0131 kasten de\u011fi\u015ftirmek;<br \/>\nd) Grup i\u00e7inde do\u011fumlar\u0131 engellemek amac\u0131yla tedbirler almak;<br \/>\ne) Gruba mensup \u00e7ocuklar\u0131 zorla bir ba\u015fka gruba nakletmek;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0Hocal\u0131 katliam\u0131 Soyk\u0131r\u0131m Su\u00e7unun \u00d6nlenmesi ve Cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 S\u00f6zle\u015fmesinin 2.maddesi ile uyum g\u00f6stermektedir. Dolay\u0131s\u0131yla bu katliamdan sorumlu olanlar bu s\u00f6zle\u015fmeye g\u00f6re yarg\u0131lanmal\u0131lar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00fcrkiye\u2019nin d\u0131\u015f politikas\u0131nda Kafkasya b\u00f6lgesinin stratejik \u00f6nemi son derece y\u00fcksektir. T\u00fcrkiye Azerbaycan\u2019la ayn\u0131 k\u00f6keni, k\u00fclt\u00fcr\u00fc, dili, dini ve tarihi payla\u015f\u0131yor. E\u011fer, Ermenistan T\u00fcrkiye ile s\u0131n\u0131rlar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve i\u015fbirli\u011fi yapmak istiyorsa, \u00f6nce Hocal\u0131\u2019da yapt\u0131klar\u0131n\u0131n hesab\u0131n\u0131 vermeli, i\u015fgal etti\u011fi Azerbaycan toraklar\u0131ndan \u015farts\u0131z \u00e7ekilmeli, \u2018B\u00fcy\u00fck Ermenistan\u2019\u00a0 kurmak hayaliyle T\u00fcrkiye\u2019den toprak istemesi, T\u00fcrkiye\u2019nin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tan\u0131mas\u0131 ve T\u00fcrkiye\u2019ye kar\u015f\u0131 as\u0131ls\u0131z s\u00f6zde soyk\u0131r\u0131m iddialar\u0131ndan vazge\u00e7melidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>Dr. M\u00fcrteza HASANO\u011eLU<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">www.tasep.org<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>So\u011fuk Sava\u015f`\u0131n ard\u0131ndan\u00a0 d\u00fcnyada yeni bir uluslararas\u0131 d\u00fczen ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Uluslararas\u0131 ili\u015fkiler son\u00a0 yirmi y\u0131lda \u00e7ok de\u011fi\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[230,204],"tags":[],"class_list":["post-4051","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-analysis-ermenistanin-azerbaycana-yonelik-tecavuzu","category-ermenistanin-azerbaycana-yonelik-tecavuzu"],"fimg_url":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4051","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4051"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4051\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4051"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4051"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4051"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}