{"id":4304,"date":"2016-02-24T10:26:23","date_gmt":"2016-02-24T06:26:23","guid":{"rendered":"http:\/\/1905.az\/?p=4304"},"modified":"2016-02-24T10:43:48","modified_gmt":"2016-02-24T06:43:48","slug":"ermeni-meselesinden-hocali-soykirimina","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/1905.az\/tr\/ermeni-meselesinden-hocali-soykirimina\/","title":{"rendered":"Ermeni Meselesinden Hocal\u0131 Soyk\u0131r\u0131m\u0131na\u2026"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-26664\" src=\"http:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/7-1.jpg\" alt=\"7\" width=\"718\" height=\"470\" srcset=\"https:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/7-1.jpg 718w, https:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/7-1-300x196.jpg 300w, https:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/7-1-624x408.jpg 624w\" sizes=\"auto, (max-width: 718px) 100vw, 718px\" \/><\/p>\n<p>\u201cHocal\u0131\u2019da, sadece cesetler kalm\u0131\u015ft\u0131\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tarih boyu b\u00f6lge imparatorluklar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7indeki topraklarda da\u011f\u0131n\u0131k \u015fekilde ya\u015fam\u0131\u015f Ermeniler, ilk kez insanca ve onurlu ya\u015fam hakk\u0131na T\u00fcrklerin idaresi alt\u0131ndayken kavu\u015fmu\u015ftur.<!--more--> Fatih Sultan Mehmet d\u00f6neminde Ermenilerin dini, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel faaliyetlerini kolay \u015fekilde y\u00fcr\u00fctebilmeleri i\u00e7in Ermeni Patrikli\u011fi kurulmu\u015ftur. \u0130ran\u2019daki Ermeniler de yine buradaki ba\u015fka bir T\u00fcrk hanedan\u0131 taraf\u0131ndan himaye edilmi\u015flerdir. 1605 y\u0131l\u0131nda Safevi hanedan\u0131ndan Birinci \u015eah Abbas\u2019\u0131n ferman\u0131yla, \u00fclkede da\u011f\u0131n\u0131k halde ya\u015fayan Ermenilerin bir arada ya\u015fayabilmeleri maksad\u0131yla \u0130sfahan \u015fehrine yak\u0131n bir b\u00f6lgede Yeni Culfa \u015fehri in\u015fa edilmi\u015f, burada ya\u015fayan Ermeniler i\u00e7in kilise ve manast\u0131r tesis edilmi\u015f, onlara d\u0131\u015f ticaretle u\u011fra\u015fmalar\u0131 amac\u0131yla geni\u015f ayr\u0131cal\u0131klar tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Gerek Osmanl\u0131, gerekse \u0130ran\u2019da, neredeyse ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 tebaa durumundaki Ermeniler, kendilerine tan\u0131nm\u0131\u015f ekonomik ve sosyal imkanlar\u0131 kullanarak, Avrupa\u2019da H\u0131ristiyan d\u00fcnyas\u0131ndan destek bulma aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7ine girmi\u015f, fakat her hangi bir destek alamam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda Ruslar\u0131n Kafkaslardaki yay\u0131lmac\u0131l\u0131k politikas\u0131, Ermenilere,\u00a0 bekledikleri f\u0131rsat\u0131 sundu. Ayr\u0131ca Ruslar\u0131n b\u00f6lgedeki \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in Ermenileri kullanma stratejisi h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde\u00a0\u00a0 b\u00f6lgede bir \u201cErmeni sorununun\u201d do\u011fmas\u0131na vesile oldu. 1802 y\u0131l\u0131nda \u00c7ar I. Aleksand\u0131r, General Sisyanov\u2019a g\u00f6nderdi\u011fi mektupta \u201cErmenilerin Azerbaycan hanl\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131 kullan\u0131lmas\u0131\u201d talimat\u0131n\u0131 vermi\u015fti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda Azerbaycan halk\u0131n\u0131n tarihinde b\u00fcy\u00fck musibet ya\u015fand\u0131. G\u00fcney Kafkasya\u2019y\u0131 i\u015fgal etme\u011fe \u00e7al\u0131\u015fan Rusya \u0130mparatorlu\u011fu ve Ka\u00e7arlar aras\u0131ndaki kanl\u0131 sava\u015flar sonucunda Azerbaycan\u2019\u0131n tarihi topraklar\u0131 12 Ekim 1813 tarihli G\u00fclistan ve 10 \u015eubat 1828 tarihli T\u00fcrkmen\u00e7ay anla\u015fmalar\u0131yla ikiye par\u00e7aland\u0131. T\u00fcrkmen\u00e7ay Anla\u015fmas\u0131 gere\u011fi \u0130revan ve Nah\u00e7ivan hanl\u0131klar\u0131 dahil Araz nehrinin kuzeydeki topraklar Rusya\u2019ya, g\u00fcneydeki topraklar ise Ka\u00e7ar y\u00f6netimine ge\u00e7ti. Mart ay\u0131n\u0131n 20\u2019sinde anla\u015fmay\u0131 onaylayan Rus \u00c7ar\u0131 I Nikolay, anla\u015fman\u0131n hemen ard\u0131ndan Ermeni Vilayetinin olu\u015fturulmas\u0131na dair ferman verdi. Bu ferman gere\u011fi 7331 T\u00fcrk ve 2369 Ermeni n\u00fcfuslu \u0130revan \u015fehri de \u201cErmeni vilayeti\u201dne dahil edildi. Bu tarihten itibaren Osmanl\u0131 ve \u0130ran\u2019dan \u00e7ok say\u0131da Ermeni Kafkaslara, Azerbaycan T\u00fcrklerinin ya\u015fad\u0131klar\u0131 b\u00f6lgelere g\u00f6\u00e7 ettirilme\u011fe ba\u015flad\u0131. Sadece 1829-1830\u2019lu y\u0131llarda Nah\u00e7ivan, Karaba\u011f ve \u0130revan\u2019a \u0130ran\u2019dan 40 bin, Osmanl\u0131dan ise 84 bin 600 Ermeni getirilerek yerle\u015ftirildi. \u015eunu belirtmekte fayda vard\u0131r ki yeni olu\u015fturulmu\u015f \u201cErmeni Vilayeti\u00bbnde 1111 k\u00f6yden sadece 62 sinde Ermeniler ya\u015f\u0131yordu. Bunlar\u0131n ekseriyeti 1828 y\u0131l\u0131nda gelerek yerle\u015fmi\u015f Ermenilerdi. S\u00f6z konusu 62 k\u00f6y\u00fcn sadece 14\u2019\u00fcn\u00fcn ismi Ermeniceydi. Bu s\u00fcre\u00e7te \u00c7arl\u0131k y\u00f6netimine kar\u015f\u0131 olan \u00e7ok say\u0131da M\u00fcsl\u00fcman, Azerbaycan\u2019\u0131n di\u011fer b\u00f6lgelerine ve Osmanl\u0131\u2019ya g\u00f6\u00e7 etmek zorunda kald\u0131. B\u00f6ylece Rusya\u2019n\u0131n Kafkaslardaki Ermeni isk\u00e2n\u0131 siyasetiyle b\u00f6lgede ve \u00f6zellikle Karaba\u011f\u2019daki etnik yap\u0131 de\u011fi\u015ftirilme\u011fe \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Ayr\u0131ca 1836\u2019da ba\u011f\u0131ms\u0131z Alban Kilisesinin feshedilerek, Ermeni Grigorian Kilisesine devredilmesi de Azerbaycan\u2019\u0131n en eski halklar\u0131ndan olan H\u0131ristiyan Albanlar\u0131n, Grigoryanla\u015fmas\u0131na ve Ermenile\u015fmesine yol a\u00e7t\u0131. Daha sonra 1911 y\u0131l\u0131nda Rus ara\u015ft\u0131rmac\u0131 \u015eavrov \u015f\u00f6yle yazmaktayd\u0131: \u201cHalihaz\u0131rda G\u00fcney Kafkasya\u2019da ya\u015fayan 1 milyon 300 bin Ermeninin 1 milyondan fazlas\u0131 yerli halk de\u011fildir ve buraya bizim taraf\u0131m\u0131zdan g\u00f6\u00e7 ettirilmi\u015ftir.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131ndan itibaren Ermeni \u00e7eteleri silahlanarak, yerle\u015ftikleri b\u00f6lgelerden T\u00fcrkleri \u00e7\u0131karma\u011fa ba\u015flad\u0131lar.\u00a0 \u0130lk b\u00fcy\u00fck mezalimler 1905-1907 y\u0131llar\u0131nda ya\u015fand\u0131. 1917 y\u0131l\u0131nda Rusya\u2019da \u015eubat Devriminin ger\u00e7ekle\u015fmesiyle yeni tarihi ve siyasi durum meydana geldi. Transkafkasya\u2019n\u0131n y\u00f6netimi i\u00e7in giri\u015filen te\u015febb\u00fcsler 10 Ocak 1918\u2019de Transkafkasya Seym inin kurulmas\u0131yla sonu\u00e7land\u0131. \u00a09 Nisanda Seym, Transkafkasya\u2019y\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z, demokratik, federatif\u00a0 bir Cum\u00ad\u00ad\u00adhu\u00adriyet olarak ilan etti ve ilk h\u00fck\u00fcmeti olu\u015fturdu. Fakat Transkafkasya Cumhuriyeti b\u00f6lgedeki istikrar\u0131 sa\u011flamakta ba\u015far\u0131s\u0131zd\u0131. Nitekim Azerbaycan halk\u0131na kar\u015f\u0131 soyk\u0131r\u0131m cinayetleri 1918\u2019de daha da t\u0131rmand\u0131. Sadece 1918 y\u0131l\u0131 Mart-Nisan aylar\u0131nda Bak\u00fc, \u015eemahi, Guba, Mu\u011fan, Lenkeran\u2019da ve di\u011fer b\u00f6lgelerde Ermeni-Bol\u015fevik silahl\u0131 \u00e7eteleri 50 binden fazla T\u00fcrk\u00fc katlettiler ve onbinlerce insan m\u00fclteci durumuna d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc. Bu d\u00f6nemde Bak\u00fc, Ermeni \u015eaumyan\u2019\u0131n liderli\u011finde Bak\u00fc Sovyet\u2019i h\u00fck\u00fcmetinin denetimindeydi. T\u00fcrklere kar\u015f\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131k Ermenlileri, siyasi mensubiyetine bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n bir araya getirmi\u015fti. Ta\u015fnak, Bol\u015fevik ve di\u011fer Ermenilerin Bak\u00fc\u2019de mart ay\u0131n\u0131n 31 inden ba\u015flayarak \u00fc\u00e7 g\u00fcn devam eden k\u0131y\u0131m\u0131 ger\u00e7ek bir soyk\u0131r\u0131m \u00f6rne\u011fi idi.\u00a0 Tepeden t\u0131rna\u011fa silahlanm\u0131\u015f Ermeni askerleri M\u00fcsl\u00fcmanlara sald\u0131r\u0131p, \u00f6zellikle kad\u0131nlar\u0131 ve \u00e7ocuklar\u0131 ac\u0131mas\u0131zca \u00f6ld\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. Bak\u00fc\u2019de \u00f6ld\u00fcr\u00fclen M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n say\u0131s\u0131 30 bin\u2019di. Ar\u015fiv belgelerinde kulaklar\u0131, burunlar\u0131 ve di\u011fer azalar\u0131 kesilmi\u015f 57 kad\u0131n cesedinin bulundu\u011funa dair bilgiler yeralmaktad\u0131r. Kulner soyad\u0131 bir Alman, Bak\u00fc olaylar\u0131yla ilgili 1925\u2019de \u015f\u00f6yle yazar: \u00abErmeniler, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 mahallere girerek herkesi \u00f6ld\u00fcr\u00fcyor, k\u0131l\u0131\u00e7la par\u00e7al\u0131yor, delik de\u015fik ediyorlard\u0131. K\u0131y\u0131mdan birka\u00e7 g\u00fcn sonra bir \u00e7ukurdan \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f 87 T\u00fcrk cesedinin kar\u0131nlar\u0131 y\u0131rt\u0131lm\u0131\u015f, kulaklar\u0131, burunlar\u0131, cinsel organlar\u0131 kesilmi\u015fti. Ermeniler \u00e7ocuklara ac\u0131mad\u0131klar\u0131 gibi ya\u015fl\u0131lara da merhamet etmiyorlard\u0131\u00bb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130\u00e7 ve d\u0131\u015f siyasete ili\u015fkin Azerbaycan, G\u00fcrcistan ve Ermenistan temsilcileri aras\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 sonucunda 26 May\u0131s 1918\u2019de G\u00fcrcistan\u2019\u0131n kendi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etmesiyle, Transkafkasya Cumhuriyetinin varl\u0131\u011f\u0131 sona erdi. 27 May\u0131sta Seym\u2019in Azerbaycanl\u0131 milletvekilleri toplanarak \u201c\u0130stiklal Beyannamesini\u201d kabul ettiler. \u0130stiklal Beyannamesine g\u00f6re \u201c\u2026G\u00fcney ve Do\u011fu Transkafkasya\u2019dan ibaret Azerbaycan egemen ve ba\u011f\u0131ms\u0131z devletti.\u201d\u00a0 May\u0131s ay\u0131n\u0131n 29\u2019da ilan edilmi\u015f Ermenistan Cumhuriyeti ise merkezi \u0130revan \u015fehri olmakla birlikte 10 bin km2 Azerbaycan topraklar\u0131 \u00fczerinde kuruldu. Bu tarihte Ermenistan\u2019\u0131n n\u00fcfusu 795 bin Ermeni, 575 bin M\u00fcsl\u00fcman ve 140 bin di\u011fer milletlerden olu\u015fmaktayd\u0131. Ayr\u0131ca ba\u015fkent \u0130revan\u2019\u0131n n\u00fcfusunun %70\u2019i T\u00fcrk iken, Ermeni n\u00fcfus sadece %30\u2019du.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1920 y\u0131l\u0131 Nisan ay\u0131n\u0131n 27\u2019sinde Ba\u011f\u0131ms\u0131z Azerbaycan Cumhuriyeti, Rusya\u2019n\u0131n K\u0131z\u0131l Ordusu taraf\u0131ndan y\u0131k\u0131ld\u0131. Sovyet h\u00fck\u00fcmeti Azerbaycan topraklar\u0131n\u0131n 20 bin km2\u2019sini Ermenistan\u2019a dahil etti. Bu topraklar\u0131n ister co\u011frafi isterse siyasi ve tarihi a\u00e7\u0131dan Ermenilerle hi\u00e7bir ilgisi yoktu. Bu karar sonucunda Azerbaycan\u2019\u0131n Hah\u00e7ivan b\u00f6lgesi co\u011frafi olarak Azerbaycan\u2019dan ayr\u0131l\u0131rken, T\u00fcrkiye ve Azerbaycan, dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 aras\u0131ndaki co\u011frafi b\u00fct\u00fcnl\u00fck ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f oldu. 1923 y\u0131l\u0131 Temmuz ay\u0131n\u0131n 7\u2019sinde Azerbaycan s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde idari merkezi Hankenti olmak suretiyle, Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f \u00d6zerk Eyaleti olu\u015fturuldu. Oysa Ermenistan s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde ya\u015fayan 300.000\u2019den fazla Azerbaycan T\u00fcrk\u00fcne her hangi bir \u00f6zerklik hakk\u0131 tan\u0131nmad\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sovyetler Birli\u011fi d\u00f6neminde Ermenilerin Karaba\u011f\u2019la ilgili talepleri ger\u00e7ekle\u015fmediyse de Ermenistan\u2019dan Azerbaycan T\u00fcrklerinin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde ba\u015far\u0131l\u0131 oldular. \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131 Moskova\u2019n\u0131n politikas\u0131 SSCB d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan Ermenilerin Ermenistan\u2019a yerle\u015ftirilmesi istikametindeydi. Ermeni y\u00f6netimi yeni yerle\u015fimciler i\u00e7in yer olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bahane ederek Moskova nezdinde giri\u015fimlerde bulunarak Azerbaycan T\u00fcrklerinin Azerbaycan\u2019a g\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclmesini \u00f6ng\u00f6ren karar\u0131n al\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabildi. Karar gere\u011fi, 1948-1950\u2019li y\u0131llarda Ermenistan\u0131n da\u011fl\u0131k b\u00f6lgelerinde ya\u015fayan 100 bin Azerbaycanl\u0131 \u201ciste\u011fe\u00a0ba\u011fl\u0131\u201d Azerbaycan\u2019\u0131n Kura-Aras ovas\u0131na g\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclecekti. Fakat ger\u00e7ek \u201ciste\u011fe ba\u011fl\u0131\u201d olarak de\u011fil, zorunlu \u015fekilde bir g\u00f6\u00e7\u00fcrme s\u00f6z konusuydu.\u201d Karardaki \u201ciste\u011fe ba\u011fl\u0131l\u0131k\u201d ilkesiyle g\u00f6\u00e7\u00fcrme olay\u0131na \u201cinsanc\u0131l\u201d g\u00f6r\u00fcn\u00fcm vermek isteniyordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Oysa\u00a0 bu karar\u0131n uyguland\u0131\u011f\u0131 Vedi, G\u00f6y\u00e7e, Basarke\u00e7er\u2019de biny\u0131llar boyu ya\u015fam\u0131\u015f T\u00fcrk n\u00fcfusun s\u00f6z konus karara m\u00fcnasebeti tamamen farkl\u0131yd\u0131. Ermenistan SSC \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 3 May\u0131s 1948\u2019de haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131, g\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclecek ahalinin tutumunu yans\u0131tan ve Bakan Grigoryan taraf\u0131ndan imzalanm\u0131\u015f 11 sayfal\u0131k raporda \u015f\u00f6yle denilmekteydi: \u201cTaraf\u0131m\u0131zdan Azerbaycan\u00adl\u0131lar\u0131n s\u00f6yledikleri, onlar\u0131n yeni iskan ye\u00adrine gitmek istemedikleri, baz\u0131lar\u0131 mezarl\u0131\u011fa giderek do\u011f\u00adma\u00adla\u00adr\u0131\u00adn\u0131n mezarlar\u0131 ba\u015f\u0131nda a\u011flamalar\u0131na dair bir \u00e7ok olay tespit edilmi\u015ftir. Azerbaycanl\u0131lar yak\u0131nlar\u0131n\u0131n me\u00adza\u00adr\u0131 ba\u015f\u0131nda durarak g\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclmemeleri i\u00e7in dua ediyorlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">7 A\u011fustos 1948\u2019de Politb\u00fcronun kararla ilgili yap\u0131lan m\u00fczakeresi yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki Ermenilerin Ermenistan\u2019a g\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclme politikas\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kla sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karda.\u00a0 Nitekim bu karar do\u011frultsunda Fransa\u2019dan gelenlerin say\u0131s\u0131 2000\u2019den, Suriye ve L\u00fcbnan\u2019dan gelen\u00adlerin say\u0131s\u0131n\u0131n 3500\u2019den, ABD\u2019den gelenlerin say\u0131s\u0131n\u0131n 750\u2019den fazla de\u011fildir. Yurt d\u0131\u015f\u0131ndan gelen Ermeniler s\u0131n\u0131rd\u0131\u015f\u0131 edilmi\u015f Azerbaycanl\u0131lar\u0131n k\u00f6ylerinde kalmak istemezken genelde b\u00fcy\u00fck iskan birimlerinde ya\u015fama\u011f\u0131 tercih ediyordu. O y\u00fczden Azerbaycan T\u00fcrklerinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00e7oksay\u0131da k\u00f6y kimsesizli\u011fe terk edildi. \u00d6nceler Azerbaycanl\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 476 k\u00f6y bo\u015f kalarak harabeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Ermenistan y\u00f6netimi Azerbaycan T\u00fcrkleri ya\u015famaktansa, k\u00f6ylerin harabeye d\u00f6n\u00fc\u015fmesini tercih etmi\u015fti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1985 y\u0131l\u0131nda Sovyetler Birli\u011finde Mihail Gorba\u00e7ov\u2019un ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 \u201cperestroyka\u201d politikas\u0131 Ermenileri yeniden cesaretlendirdi. Ermenilerin Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f\u2019\u0131n Azerbaycan\u2019dan kopar\u0131larak Ermenistan\u2019la birle\u015ftirme \u00e7abalar\u0131 Azerbaycan toplumunda b\u00fcy\u00fck yank\u0131 uyand\u0131rd\u0131.\u00a0 B\u00f6lgede t\u0131rmanan huzursuzlu\u011fu yat\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in Moskova 12 Ocak 1989 y\u0131l\u0131nda, Kara\u00adba\u00ad\u011f\u2019\u0131n y\u00f6netimi i\u00e7in \u00f6zel bir komite kurdu. Bu \u00d6zel komite, Ermeni yanl\u0131s\u0131 bir siyaset y\u00fcr\u00fctmekteydi ve asl\u0131nda Karaba\u011f\u2019\u0131n Azerbaycan\u2019dan kopar\u0131lmas\u0131nda yeni bir hamle idi. 1 Aral\u0131k 1989 g\u00fcn\u00fc Ermenistan Parlamentosunun Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f\u2019\u0131 Ermenistan\u2019a ba\u011flamak \u00fczere karar almas\u0131, Azerbaycan\u2019daki politik gerilimi had safhaya \u00e7\u0131kard\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">6 Aral\u0131k\u2019ta Azerbaycan Parlamentosunun kar\u015f\u0131 karar alarak, Ermenistan\u2019\u0131n karar\u0131n\u0131 ge\u00e7ersiz ve yasad\u0131\u015f\u0131 saymas\u0131 gerginli\u011fi dindiremedi. 1989\u2019da bizzat Ermeniler taraf\u0131ndan organize edilmi\u015f Sumgay\u0131t olaylar\u0131, 1990 y\u0131l\u0131nda Bak\u00fc\u2019de protesto g\u00f6sterileri s\u0131ras\u0131nda, Ermeni milletinden olan vatanda\u015flar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bahane eden K\u0131z\u0131l Ordu birlikleri, 19-20 Ocak\u2019ta, i\u00e7lerinde kad\u0131n ve \u00e7ocuklar\u0131n da bulundu\u011fu sivil halk\u0131 katletti. Birka\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde 137 ki\u015fi \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc, 700 ki\u015fi yaraland\u0131 ve 800\u2019den fazla ki\u015fi kanunsuz olarak tutukland\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">26 Kas\u0131m \u00a01991\u2019de Azerbaycan parlamentosu, Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f\u2019\u0131n \u00f6zerk eyalet stat\u00fcs\u00fcne son verdi. 1991 y\u0131l\u0131 Eyl\u00fcl ay\u0131n\u0131n 2\u2019sinde Ermeniler Azerbaycan Cumhuriyeti s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde\u00a0 kanunsuz olarak Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f Cumhuriyeti nin kurulmas\u0131n\u0131 beyan ettiler. D\u00f6nemin Azerbaycan y\u00f6neticilerinin Moskova\u2019ya \u00e7ok g\u00fcvenmesine ra\u011fmen, Rusya bu olaylarda devaml\u0131 Ermenilerin yan\u0131nda yer alarak onlar\u0131 silahland\u0131rd\u0131.\u00a0 20 Kas\u0131m 1991\u2019de Azerbaycan Parlamentosu \u00fcyeleri ve \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticilerin bulundu\u011fu helikopter Ermeniler taraf\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu olayda \u00e7ok de\u011ferli diplomatlar ve gazeteciler hayatlar\u0131n\u0131 kaybetti. 1992 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde, Azerbaycan\u2019da siyasi durum \u00e7ok gergindi. Di\u011fer taraftan Karaba\u011f\u2019da Azerbaycanl\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 yerle\u015fim birimlerinin Ermeniler taraf\u0131ndan i\u015fgali h\u0131zlanm\u0131\u015ft\u0131.\u00a0 Asl\u0131nda Ermeniler Hocal\u0131 \u015fehri i\u015fgali i\u00e7in bir haz\u0131rl\u0131k i\u00e7indeydiler. Azerbaycan i\u00e7in stratejik \u00f6neme sahip olan Hocal\u0131, 1990 y\u0131l\u0131nda \u015fehir status\u00fc alm\u0131\u015ft\u0131r. Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f\u2019da bulunan tek havaalan\u0131 burada idi. Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f\u2019\u0131n siyas\u00ee merkezi olan Hankenti\u2019nin elektrik hatt\u0131, Bak\u00fb-Hankenti demir yolu, Baku-\u015eu\u015fa karayolu Hocal\u0131\u2019dan ge\u00e7iyordu\u2026 Maalesef Azerbaycan h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan bu kadar b\u00fcy\u00fck \u00f6neme sahip bir m\u0131nt\u0131kan\u0131n savunmas\u0131, gereken d\u00fczeyde organize edilemedi. \u015eehrin savunmas\u0131n\u0131 organize eden yetkililerin Baku\u2019ye yazd\u0131klar\u0131 i\u00e7i yakar\u0131\u015f dolu mektuplar, sald\u0131r\u0131 \u00f6ncesi durumun ne kadar vahim oldu\u011funu g\u00f6stermekteydi. 1991 y\u0131l\u0131 Ekim ay\u0131ndan itibaren Hocal\u0131\u2019ya tek ula\u015f\u0131m havadan idi. Buraya son helikopter ise 13 \u015eubat 1992\u2019de gelmi\u015fti. Yemek, yak\u0131t ve mermi stoklar\u0131 t\u00fckenmi\u015fti. \u015eehir korumas\u0131z, elektriksiz ve yak\u0131ts\u0131z kalm\u0131\u015ft\u0131. Sald\u0131r\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u015fehir n\u00fcfusu 3000 ki\u015fiden olu\u015fmaktayd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1992 y\u0131l\u0131 25 \u015eubat ak\u015fam\u0131 saat 23\u2019te Ermenistan ordusunun \u201cArtsah Halk Kurtulu\u015f Ordusu\u201d ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi, Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f\u2019\u0131n silahl\u0131 Ermeni \u00e7eteleri\u00a0 ve SSCB\u2019den kalma 366. Alay\u2019a ba\u011fl\u0131 Rus komutan ve askerleri, \u00e7aresiz, kaderine terk edilmi\u015f, savunmas\u0131z Hocal\u0131 halk\u0131na sald\u0131rd\u0131. \u00d6nce 366. alay\u0131n top at\u0131\u015flar\u0131 ve tanklar\u0131n\u0131n yard\u0131m\u0131yla \u015fehirdeki asker\u00ee m\u0131nt\u0131kalar ve \u00f6nemli noktalar da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131. \u015eehri koruyan Hocal\u0131 halk\u0131 son kur\u015funlar\u0131na kadar sava\u015fmaya devam etti. Onlarca insan, ak\u015famdan sabaha kadar sava\u015farak \u00f6ld\u00fc. \u015eehrin giri\u015f \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktalar\u0131 kapat\u0131ld\u0131\u2026 Sonra bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu b\u0131rak\u0131lmaya karar verildi\u2026 Canlar\u0131n\u0131 kurtarmaya \u00e7al\u0131\u015fan insanlar bu yolla \u015fehri terk etmek isterken, Ermenilerin tuza\u011f\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclerek vah\u015fice katledildiler\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kay\u0131plar \u00e7ok vahimdi. Sivil halktan 613 ki\u015fi \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. \u00d6lenlerden 63\u2019\u00fc \u00e7ocuk, 106\u2019s\u0131 kad\u0131n ve 70\u2019i ihtiyard\u0131\u2026 Toplam 239 ki\u015fi \u00f6zel i\u015fkence y\u00f6ntemleri, 487 ki\u015fiye ise a\u011f\u0131r beden hasar\u0131 verilerek katledilmi\u015flerdi. \u00c7ocuklar, kad\u0131nlar ve ihtiyarlardan olu\u015fan toplam 1275 ki\u015fi rehin al\u0131narak ak\u0131l ermeyen i\u015fkencelere, hakaretlere maruz kalm\u0131\u015flard\u0131. Bu rehinlerden 1165\u2019i sonradan Ermenilerin elinden kurtar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Geriye kalanlardan 68\u2019i kad\u0131n, 26\u2019s\u0131 \u00e7ocuk olan toplam 110 ki\u015fiyle ilgili hi\u00e7bir bilgi bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hocal\u0131 katliam\u0131 s\u0131ras\u0131nda 7 ailenin b\u00fct\u00fcn fertleri \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, 27 ailenin ise sadece bir ferdi hayatta kalabilmi\u015ftir. 230 ailede baba veya anne \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr. 200 ki\u015finin aya\u011f\u0131 so\u011fuktan donmu\u015f, gangren oldu\u011fu ve tedavisi m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kesilmi\u015ftir. Bunlar sadece resmi rakamlard\u0131r. Oysa tan\u0131klar\u0131n, gazetecilerin ve hatta baz\u0131 Ermenilerin verdikleri bilgilere gore \u00f6l\u00fc say\u0131s\u0131 1300\u2019den fazlayd\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu facia s\u0131ras\u0131nda Hocal\u0131\u2019da bulunan \u201cMoskovskie Novosti\u201d gazetesinin muhabiri Yuri Pompeyev, g\u00f6rd\u00fcklerini bir c\u00fcmle ile \u015f\u00f6yle \u00f6zetler: \u201cHocal\u0131\u2019da, sadece cesetler kalm\u0131\u015ft\u0131.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f insanlar\u0131n kafa derilerinin y\u00fcz\u00fclmesi, d\u0131\u015f organlar\u0131n\u0131n kesilmesi, \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f bebek ve \u00e7ocuklar\u0131n g\u00f6zlerinin tornavida ve b. ara\u00e7larla oyulup \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, hamile kad\u0131nlar\u0131n karn\u0131 yar\u0131larak \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, insanlar\u0131n diri diri topra\u011fa g\u00f6m\u00fclmesi ve yak\u0131lmas\u0131 Hocal\u0131 soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n s\u0131radan, al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f sahneleridir\u2026 Soyk\u0131r\u0131m ma\u011fdurlar\u0131n\u0131n anlatt\u0131klar\u0131 t\u00fcyler \u00fcrperticidir.\u00a0 Esir al\u0131nm\u0131\u015f ma\u011fdurlardan\u00a0Seriyye Tal\u0131bova\u00a0ba\u015flar\u0131ndan ge\u00e7enleri \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor: \u201cErmeniler bizi bir Ermeni mezarl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6t\u00fcrd\u00fcler. Ah\u0131ska T\u00fcrklerinden d\u00f6rt genci ve \u00fc\u00e7 Azerbaycan T\u00fcrk\u00fcn\u00fc bir zamanlar T\u00fcrkiye T\u00fcrkleriyle sava\u015fm\u0131\u015f bir Ermeni\u2019nin mezar\u0131 \u00fcst\u00fcnde kurban gibi kestiler\u2026 Ermeni askerleri ve e\u015fk\u0131yalar\u0131, \u00e7ocuklar\u0131, anne ve babalar\u0131n\u0131n g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde i\u015fkence ile \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler. Sonra cesetleri kep\u00e7e ile dereye d\u00f6kt\u00fcler. Bununla da yetinmeyen Ermeniler, iki genci getirdiler ve onlar\u0131n g\u00f6zlerini matkapla deldiler\u2026\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Valeh H\u00fcseyinov adl\u0131 soyk\u0131r\u0131m ma\u011fduru ise ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle anlatmaktad\u0131r:\u00a0\u00a0 \u201cEsir d\u00fc\u015ft\u00fcm. B\u00fct\u00fcn esirlere i\u015fkence ettiler. Benim b\u00fct\u00fcn t\u0131rnaklar\u0131m\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131lar, parmaklar\u0131m\u0131 k\u0131rd\u0131lar, di\u015flerimin hepsini kerpetenle \u00e7ektiler. Amcam\u0131, onun \u00e7ocuklar\u0131n\u0131, b\u00fct\u00fcn ailesini vah\u015fice i\u015fkencelerle \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler. Ermeniler yakalad\u0131klar\u0131 insanlar\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 kesiyor, \u201cKafas\u0131z T\u00fcrk\u201d diyerek alay ediyorlard\u0131\u2026 \u201c<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Olay yerine gelerek ilk \u00e7ekimleri yapan, sonradan Ermeniler taraf\u0131ndan \u015fehit edilen Azerbaycan Milli Kahraman\u0131 \u00c7ingiz Mustafayev Hocal\u0131 soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor: \u201c\u2026 Y\u00fczlerce insan cenazesi g\u00f6rd\u00fcm\u2026 \u00c7o\u011fu, yak\u0131n mesafeden \u00a0kafas\u0131na kur\u015fun s\u0131k\u0131larak \u00a0\u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f 2 ya\u015f\u0131ndan 15 ya\u015f\u0131na kadar olan \u00e7ocuk, kad\u0131n ve ihtiyar cesetleri idi\u2026 Cesetlerin durumundan da anla\u015f\u0131l\u0131yor ki onlardan herhangi biri kar\u015f\u0131 koyamam\u0131\u015f, ka\u00e7maya yeltenmemi\u015fti. Onlar, Ermeniler taraf\u0131ndan son derece so\u011fukkanl\u0131l\u0131kla, vah\u015fice katledilmi\u015flerdi\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Soyk\u0131r\u0131m\u0131n yap\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu ve onun izlerini ta\u015f\u0131yan yere iki asker\u00ee helikopterle 28 \u015eubat\u2019ta ilk olarak biz geldik. Biz daha havada iken 500 metre civar\u0131ndaki alan\u0131n insan cesetleriyle kaplanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u015fahidi olduk\u2026Helikopterden iner inmez Ermeniler \u00fczerimize ate\u015f etmeye ba\u015flad\u0131. Yan\u0131m\u0131zda bulunan polisler toplam 4 cenazeyi helikoptere bindirebildiler\u2026 G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz manzara insan\u0131 delirtiyordu. Bir t\u00fcrl\u00fc kendimize gelemiyorduk.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mart ay\u0131n\u0131n 2 sinde yabanc\u0131 gazetecilerle Oraya geldi\u011fimizde tekrar ayn\u0131 durumla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k; ama cenazeler daha k\u00f6t\u00fc hale getirilmi\u015fti\u2026 \u00a0Ermeniler, cesetleri utan\u00e7 verici \u015fekillere sokmu\u015flard\u0131. Anla\u015f\u0131l\u0131yordu ki, Ermeni cellatlar\u0131 her g\u00fcn bu vah\u015filikleri tekrarlamaktan zevk al\u0131yorlard\u0131\u2026\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yine helikopterle olay yerine gelen ABD gazetecisi Thomas Goltz \u015f\u00f6yle demektedir: \u201d Foto\u011fraf\u00e7\u0131 arkada\u015f\u0131m \u00f6yle etkilenmi\u015fti ki, foto\u011fraf \u00e7ekebilmesi i\u00e7in kendisini objelerin \u00fczerine do\u011fru itmem gerekiyordu. Cesetler, kopar\u0131lm\u0131\u015f uzuvlar\u2026 Her bak\u0131mdan mide buland\u0131r\u0131c\u0131yd\u0131\u2026 Baz\u0131 cesetlerin cinsiyetini anlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m ama y\u00fczleri par\u00e7alanm\u0131\u015f, tan\u0131nmayacak halde olanlar vard\u0131. Baz\u0131lar\u0131n\u0131n kafa derileri y\u00fcz\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A\u011fdam\u2019a getirilmi\u015f \u00f6l\u00fclerin say\u0131 hesab\u0131 yoktu. Pascal Privat ve Steve Le Vine tarafindan hazirlanan haberde ise \u015f\u00f6yle denmektedir; Azerbaycan yine bir morgun mahzeni gibiydi; bir caminin arkas\u0131na gecici olarak kurulmu\u015f morga, s\u00fcr\u00fcklenerek getirilmis d\u00fczinelerce ceset ve onlar\u0131n ba\u015f\u0131nda yas tutan m\u00fclteciler vard\u0131\u2026 Bunlar 25 ve 26 \u015eubat tarihinde Ermeni kuvvetleri tarafindan istila edilen, Yukar\u0131 Karaba\u011f b\u00f6lgesindeki Hocali k\u00f6y\u00fcnden Azerbaycanl\u0131lard\u0131. Cesetlerin co\u011fu, ka\u00e7maya cal\u0131\u015f\u0131rken yak\u0131n mesafeden vurulmu\u015ftu\u2026 Baz\u0131lar\u0131n\u0131n y\u00fczleri paramparca idi, kafa derileri y\u00fcz\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc\u2026\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ba\u015fka bir gazeteci, Rusyal\u0131 sava\u015f m\u00fchabiri Yuri Romanov\u00a0 g\u00f6rd\u00fcklerini \u015f\u00f6yle anlat\u0131ryor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cAlt\u0131 ya\u015f\u0131nda, kafas\u0131 sar\u0131l\u0131 bir k\u0131z \u00e7ocu\u011fu g\u00f6rd\u00fcm\u2026 Sarg\u0131, \u00e7ocu\u011fun her iki g\u00f6z\u00fcn\u00fc kapatm\u0131\u015f \u015fekilde sar\u0131l\u0131yd\u0131. Kameram\u0131 kapatmadan ona do\u011fru e\u011fildim:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211;\u00a0Neyin var tatl\u0131m?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211;\u00a0\u00a0G\u00f6zlerim yan\u0131yor. G\u00f6zlerim yan\u0131yor.\u00a0 Amca\u2026 G\u00f6zlerim yan\u0131yor!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Doktor s\u0131rt\u0131ma elini vurdu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211;\u00a0\u00a0G\u00f6zleri k\u00f6r olmu\u015f. Onun g\u00f6zlerinde sigara s\u00f6nd\u00fcrm\u00fc\u015fler\u2026 Bize getirdiklerinde g\u00f6zlerinin i\u00e7inde sigara izmaritleri vard\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Orada \u015fahit olduklar\u0131m\u0131, g\u00f6zlerimin g\u00f6rd\u00fcklerini ve kulaklar\u0131m\u0131n duyduklar\u0131n\u0131 dilim ifade edemiyor.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ermeni fa\u015fizminin fikir babalar\u0131ndan olan Zori Balayan 1996 y\u0131l\u0131nda Ermenice yazd\u0131\u011f\u0131 \u2018Ruhumuzun Canlanmas\u0131\u2019 adl\u0131 kitab\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 uygulamalar\u0131 \u015f\u00f6yle anlat\u0131l\u0131yor: \u201cArkada\u015f\u0131m Ha\u00e7atur\u2019la, zapt edilmi\u015f evlerden birisine girdi\u011fimizde bizim askerlerin 13 ya\u015f\u0131nda bir T\u00fcrk \u00e7ocu\u011funu pencereye \u00e7ivilediklerini g\u00f6rd\u00fck. Ha\u00e7atur, \u00e7ocu\u011fun ba\u011f\u0131rmamas\u0131 i\u00e7in annesinin kesilmi\u015f g\u00f6\u011fs\u00fcn\u00fc onun a\u011fz\u0131na soktu. Sonra ben bu T\u00fcrk \u00e7ocu\u011funa onun dedelerinin bizim dedelerimize yapt\u0131klar\u0131n\u0131 yapt\u0131m. Onun karn\u0131n\u0131n, ba\u015f\u0131n\u0131n, g\u00f6\u011fs\u00fcn\u00fcn derisini soydum. Saatime bakt\u0131m. \u00c7ocuk 7 dakika sonra kan kayb\u0131ndan ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi. Sonra Ha\u00e7atur \u00e7ocu\u011fun cesedini do\u011frad\u0131 ve onunla ayn\u0131 k\u00f6kten -T\u00fcrk-k\u00f6k\u00fcnden olan k\u00f6peklere att\u0131. Ak\u015fam ayn\u0131 \u015feyi 3 T\u00fcrk \u00e7ocu\u011funa daha yapt\u0131k. Kendi halk\u0131m\u0131n \u00f6c\u00fcn\u00fc ald\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in ruhum mutlulukla dolmu\u015ftu.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ermenilerin Hocal\u0131\u2019da yapt\u0131\u011f\u0131 bir soyk\u0131r\u0131m de\u011fildir\u2026 Kelimelerle ifade edilemeyen, soyk\u0131r\u0131mdan dahada \u00f6te bir \u015feydir\u2026 \u00d6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f insanlar\u0131n kafalar\u0131na kur\u015fun s\u0131kmak, derilerini y\u00fczmek, par\u00e7alamak\u2026. Ve t\u00fcm bunlardan zevk almak eylemleri kar\u015f\u0131s\u0131nda soyk\u0131r\u0131m ifadesi \u00e7ok hafif kal\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hocal\u0131 soyk\u0131r\u0131m\u0131ndan sonra Azerbaycan\u2019\u0131n Karaba\u011f ve \u00e7evresindeki di\u011fer b\u00f6lgelerde i\u015fgal edildi\u2026 8 May\u0131s \u015eu\u015fa, 18 May\u0131s La\u00e7\u0131n, 2 Ekim Hocavend\u2026 1993 2 Nisan Kelbecer, 17 Haziran A\u011fdere, 23 Temmuz A\u011fdam, 23 A\u011fustos Cebray\u0131l ve F\u00fczuli, 31 A\u011fustos\u00a0 Kubadl\u0131,\u00a0 29 Ekim Zengilan\u2026\u00a0\u00a0\u00a0 Karaba\u011f sava\u015f\u0131n\u0131n bilan\u00e7osu \u00e7ok a\u011f\u0131rd\u0131. Bu g\u00fcn Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f ve \u00e7evresindeki 7 ili dahil, Azerbaycan topraklar\u0131n\u0131n y\u00fczde 20\u2019si Ermenistan ordusunun i\u015fgali alt\u0131ndad\u0131r. Bir milyon Azerbaycan T\u00fcrk\u00fc topraklar\u0131ndan kovulmu\u015f, 20 binden fazla Azerbaycanl\u0131 katledilmi\u015f, 50 binden fazla ki\u015fi sakat kalm\u0131\u015f, 4 binden fazla kay\u0131p, esir ve rehinler,\u00a0 877 \u015fehir, k\u00f6y ve kasaba ya\u011fmalanm\u0131\u015f, da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f yak\u0131l\u0131p y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r\u2026 \u00c7arl\u0131k Rusya d\u00f6neminden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze dek Kafkaslarda Ermenilerin uygulad\u0131\u011f\u0131 soyk\u0131r\u0131m cinayetleri ile 1.5 milyon M\u00fcsl\u00fcman ve T\u00fcrk katledilmi\u015f, co\u011frafi ve yerle\u015fim birimleri adlar\u0131 de\u011fi\u015ftirilmi\u015f, tarih ve k\u00fclt\u00fcr abidelerimiz, camilerimiz, mezarl\u0131klar\u0131m\u0131z yerle yeksan edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00f6nemin Ermenistan Savunma Bakan\u0131, Ermenistan\u2019\u0131n bug\u00fcnk\u00fc Cumhurba\u015fkan\u0131 Serj Sarkisyan\u2019a Hocal\u0131 Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019yla ilgili bir gazetecinin sorusuna \u015fu yan\u0131t\u0131 vermi\u015ftir: \u201cBiz bu konuda y\u00fcksek sesle konu\u015fmak istemiyoruz. Hocal\u0131\u2019ya kadar Azerbaycan bizim sivillere sald\u0131ramayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu\u2026 Fakat Hocal\u0131\u2019da biz bu kal\u0131b\u0131 k\u0131rd\u0131k.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Maalesef bunca somut deliller, belge ve bilgiler ortadayken d\u00fcnya kamuoyu ve uluslararas\u0131 kurulu\u015flar hala Ermeniler konusunda tarafl\u0131 bir tutum sergileme\u011fe devam etmekteler.\u00a0 Konuya ili\u015fkin BM in ald\u0131\u011f\u0131 kararlar hala da ka\u011f\u0131t \u00fczerinde kalmakta ve uygulanmamaktad\u0131r.\u00a0 Sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in olu\u015fturulmu\u015f AG\u0130T Minsk grubunun y\u0131llar boyu devam eden faaliyetleri hi\u00e7bir sonu\u00e7 vermemektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Karaba\u011f\u2019\u0131n i\u015fgalinden neredeyse 20 y\u0131l ge\u00e7ti. 20 kocaman y\u0131l\u2026 Ate\u015fkes devam ediyor. Tek hedef do\u011fdu\u011fumuz topraklar\u0131m\u0131z\u0131 unutturmak, bizleri\u00a0 yormak, y\u0131ld\u0131rmak\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Maalesef Karaba\u011f, Hocal\u0131 ilk ve son de\u011fildir. D\u00fc\u015fman i\u015fba\u015f\u0131ndad\u0131r ve sinsi planlar\u0131n\u0131 uygulama\u011fa devam etmektedir. D\u00fcn Zengezur, \u0130revan, bug\u00fcn A\u011fdam, Karaba\u011f, yar\u0131n Kars, A\u011fr\u0131, Ardahan\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cVatan topra\u011f\u0131 kutsald\u0131r, kaderine terk edilemez\u2026\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Elnur Pa\u015fa<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"http:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/8-Xalid-Esgerov-Yandirilmish-cesedler-1992-fevral.jpg\">www.haberdokuz.com<br \/>\n<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; \u201cHocal\u0131\u2019da, sadece cesetler kalm\u0131\u015ft\u0131\u201d Tarih boyu b\u00f6lge imparatorluklar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7indeki topraklarda da\u011f\u0131n\u0131k \u015fekilde ya\u015fam\u0131\u015f Ermeniler, ilk kez insanca ve onurlu ya\u015fam hakk\u0131na T\u00fcrklerin idaresi alt\u0131ndayken kavu\u015fmu\u015ftur.<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":26663,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[670,230,204],"tags":[],"class_list":["post-4304","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-karabakh-war-slide-2","category-analysis-ermenistanin-azerbaycana-yonelik-tecavuzu","category-ermenistanin-azerbaycana-yonelik-tecavuzu"],"fimg_url":"https:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/7-future.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4304","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4304"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4304\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26663"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4304"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4304"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4304"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}