{"id":6743,"date":"2019-03-12T14:18:46","date_gmt":"2019-03-12T10:18:46","guid":{"rendered":"http:\/\/1905.az\/?p=6743"},"modified":"2019-03-12T14:20:12","modified_gmt":"2019-03-12T10:20:12","slug":"musa-kasimli-1918-yilinda-bakude-kentin-azeri-nufusunun-dortte-biri-olduruldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/1905.az\/tr\/musa-kasimli-1918-yilinda-bakude-kentin-azeri-nufusunun-dortte-biri-olduruldu\/","title":{"rendered":"Musa Kas\u0131ml\u0131: “1918 y\u0131l\u0131nda Bak\u00fc’de kentin Azeri n\u00fcfusunun d\u00f6rtte biri \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc”"},"content":{"rendered":"

\"musa<\/a><\/i><\/b><\/strong><\/p>\n

1905.az sitesinin konu\u011fu Milletvekili, Tarih Doktoru, Profes\u00f6r Musa Kas\u0131ml\u0131\u2019d\u0131r.<\/p>\n

– Hocam, Siz Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 d\u00f6nemini ara\u015ft\u0131r\u0131yorsunuz. Cumhuriyet d\u00f6nemindeki 1918 soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131ran Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Tahkikat Komisyonu’nun ba\u015fl\u0131ca raport\u00f6rlerinin di\u011fer uluslardan olmas\u0131 bu komisyonun tarafs\u0131z olarak faaliyetlerde bulundu\u011fu anlam\u0131na gelmez mi? <\/strong><\/p>\n

– 1918 y\u0131l\u0131 Mart ay\u0131nda Bak\u00fc’de yap\u0131lan soyk\u0131r\u0131m Azerbaycanl\u0131lara kar\u015f\u0131 soyk\u0131r\u0131m\u0131n doruk noktas\u0131 oldu. Sonralar\u0131 di\u011fer b\u00f6lgelerde de soyk\u0131r\u0131m\u0131 yap\u0131ld\u0131. Birka\u00e7 g\u00fcn zarf\u0131nda pek\u00e7ok sivil T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcman oldu\u011fu i\u00e7in Bol\u015fevik, Ermeni-Ta\u015fnak kuvvetleri taraf\u0131ndan vah\u015fice katledildi. Ar\u015fiv belgelerimizde soyk\u0131r\u0131ma maruz kalan ki\u015fi say\u0131s\u0131n\u0131n 8,10,12, bazen 15 bin oldu\u011fu g\u00f6sterilirken yabanc\u0131 kaynaklarda sadece Bak\u00fc’de 20-25 bin ki\u015finin \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc belirtilmektedir. \u00d6rne\u011fin, d\u00f6nemin \u0130ngiliz ar\u015fiv belgelerinde olaylar s\u0131ras\u0131nda Bak\u00fc\u2019de kentin Azeri n\u00fcfusunun d\u00f6rtte birinin \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade edilmektedir. Ayn\u0131 d\u00f6nemde Bak\u00fc’de ikamet eden yakla\u015f\u0131k 280-300 bin ki\u015filik n\u00fcfusun 80-100 bini Azerilerden olu\u015fuyordu. Dolay\u0131s\u0131yla bu rakam\u0131n d\u00f6rtte biri 20-25 bin yap\u0131yor. Cumhuriyetin ilan edilmesinden birka\u00e7 ay sonra, Temmuz ay\u0131nda Azerbaycan h\u00fck\u00fcmeti Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Tahkikat Komisyonunu kurdu. Komisyon \u00e7o\u011funlukla sivil Azerilerden olu\u015fuyordu. Tahkikat Komisyon \u00fcyeleri soyk\u0131r\u0131ma maruz kalan insanlarla bir araya gelerek soyk\u0131r\u0131m kurbanlar\u0131n\u0131n ailelerinin ifadelerini ald\u0131lar. Bu ifadeler sonradan birka\u00e7 ciltte topland\u0131. Tahkikat Komisyonu’nun \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na gelince, bu, Bak\u00fc’deki \u00a0soyk\u0131r\u0131m\u0131n Azerbaycan’\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilan edilmesini \u00f6nlemek, Ap\u015feron Yar\u0131madas\u0131’n\u0131 yerli halktan temizlemek, Bak\u00fc petrol\u00fcn\u00fcn ve Avrasya’ya giden yolun sahibi olmak amac\u0131yla yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 birkez daha g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir.<\/p>\n

\u00a0– Bak\u00fc Sovyeti y\u00f6netiminde temsil edilen N.Nerimanov, M.Azizbeyov ve M.Vezirov\u2019un soyk\u0131r\u0131m olaylar\u0131na y\u00f6nelik tutumlar\u0131 ile ilgili \u00a0bilgiler var m\u0131? <\/strong><\/p>\n

– Azerbaycan Bol\u015fevikleri, soyk\u0131r\u0131m\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 kendileri de itiraf ediyorlard\u0131. Azerbaycan’\u0131n \u00f6nemli devlet adam\u0131 Neriman Nerimanov’un yazd\u0131\u011f\u0131 makalelerde, t\u00fcm Kafkasya’da sadece bir millete-M\u00fcsl\u00fcmanlara katliam yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok net bir \u015fekilde vurgulan\u0131yordu. Ayn\u0131 d\u00f6nemde Bol\u015fevik-Ermeni, Ta\u015fnak \u00e7eteleri ki\u015filerin hangi parti \u00fcyesi olmas\u0131 konusunu da pek \u00f6nemsemiyorlard\u0131. Onlar M\u00fcsl\u00fcman, T\u00fcrk sosyalistlerini bile \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler. Fakat soyk\u0131r\u0131m\u0131 yapanlar isteklerine ula\u015famad\u0131lar. Do\u011fru, onlar Azerbaycan’\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa giden yolunu uzatt\u0131lar, s\u00fcreci ertelediler, fakat \u00f6zg\u00fcrl\u00fck \u00f6zlemini bast\u0131ramad\u0131lar. Nitekim birka\u00e7 ay sonra Azerbaycan, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etti.<\/p>\n

– \u0130stiklal bildirisinin ilan edilmesi ve 23 ay faaliyet g\u00f6steren cumhuriyet, halk\u0131n sonraki ya\u015fam\u0131na nas\u0131l bir katk\u0131da bulundu? <\/strong><\/p>\n

– Cumhuriyetin kurulmas\u0131 sadece Azerbaycan halk\u0131n\u0131n de\u011fil, s\u00f6m\u00fcrge alt\u0131nda inleyen t\u00fcm M\u00fcsl\u00fcman halklar\u0131n ya\u015fam\u0131nda tarihi \u00f6nem ta\u015f\u0131yan b\u00fcy\u00fck bir geli\u015fme niteli\u011fini ta\u015f\u0131d\u0131. Cumhuriyet d\u00fc\u015f\u00fcncesi ve y\u00f6netim \u015feklini M\u00fcsl\u00fcman halklar\u0131n aras\u0131na Azerbaycan halk\u0131 getirdi. Azerbaycan halk\u0131, onlara s\u00f6m\u00fcrgecilikten kurtulman\u0131n yolunu g\u00f6sterdi. Cumhuriyet ilan edildikten sonra Sibirya’ya s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderilen bir\u00e7ok M\u00fcsl\u00fcman, Azerbaycan’\u0131n \u0130rkutsk konsoloslu\u011funa ba\u015fvurarak Azerbaycan vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131na ge\u00e7mek istediklerini bildirdiler.<\/p>\n

– 1918 y\u0131l\u0131nda Azerbaycan’\u0131n bir\u00e7ok b\u00f6lgesinde toplu katliamlar yap\u0131ld\u0131, bunlar\u0131n aras\u0131nda en korkun\u00e7 olanlar\u0131ndan biri 31 Mart soyk\u0131r\u0131m\u0131 oldu. B\u00f6ylesine vah\u015fetin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde \u00fclke genelinde buna kar\u015f\u0131 koyacak bir g\u00fc\u00e7 yok muydu? <\/strong><\/p>\n

– Hep bize \u015funu empoze etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar: Senin devletinin tarihi ge\u00e7mi\u015fi olmad\u0131, senin tarihin ka\u00e7ak, e\u015fkiya tarihidir. Kimi zaman 1918 katliamlar\u0131nda Bak\u00fc’deki kabaday\u0131lardan bahsederler. Kabaday\u0131lar, Azerbaycan’\u0131n tarihinin bir sayfas\u0131d\u0131r. Fakat bu, bizim resmi, devlet tarihimiz de\u011fildir. Soyk\u0131r\u0131m\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman Azerbaycan, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet olmamakla birlikte buna direnecek askeri g\u00fcc\u00fc az say\u0131da ki\u015fiden olu\u015fan deneyimsiz bir t\u00fcmenden ibaretti. Azerilerin askeri y\u00f6nden zay\u0131f olmas\u0131n\u0131n bir tak\u0131m nedenleri vard\u0131. Azerbaycan’\u0131n kuzeyi \u00c7arl\u0131k Rusyas\u0131 taraf\u0131ndan i\u015fgal edildikten sonra merkezi y\u00f6netim hi\u00e7bir zaman M\u00fcsl\u00fcmanlara pek g\u00fcvenmemi\u015f, onlar\u0131 askere \u00e7a\u011f\u0131rmam\u0131\u015flar. B\u00f6ylece, Azeriler hem harp sisteminden uzak kalm\u0131\u015f, hem askerlik hizmeti yapmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in vergi \u00f6demi\u015fler. Buna ra\u011fmen, \u00e7arl\u0131k ordusunda g\u00f6rev yapan bir\u00e7ok generalimiz oldu.<\/p>\n

– 24 Nisan tarihi, yani s\u00f6zde Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n 100. y\u0131l\u0131 yakla\u015f\u0131yor. Son bilgilere g\u00f6re, Ermenilerin geni\u015f \u00e7apl\u0131 etkinlikler i\u00e7in b\u00fcy\u00fck haz\u0131rl\u0131klar i\u00e7inde olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. Peki biz, 2015 y\u0131l\u0131nda Azeri soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n110.y\u0131l\u0131 nedeniyle bunu d\u00fcnyaya tan\u0131tmak i\u00e7in yeterince gayret sarfediyor muyuz?\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><\/p>\n

– S\u00f6zde Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131 ile ilgili ben bir \u00e7ok ar\u015fiv belgesi okudum, en g\u00fcvenilir kaynaklara dayanarak monografi yazd\u0131m. Bu monografi Bak\u00fc ve Moskova’da yay\u0131nland\u0131. Ayr\u0131ca Ankara’da\u00a0 uzmanlar olumlu g\u00f6r\u00fc\u015f bildirdiler. Yak\u0131nlarda yay\u0131nlanmas\u0131 gerekir. Tarihte “Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131” diye bir \u015fey ya\u015fanmad\u0131. Soyk\u0131r\u0131m\u0131, Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 y\u0131llar\u0131nda Ermeni silahl\u0131 \u00e7etelerince, devlet d\u00fczeyinde ise tarihi T\u00fcrk topraklar\u0131nda Ta\u015fnak Ermenistan’\u0131 kurulduktan sonra yap\u0131ld\u0131. Ermeni silahl\u0131 \u00e7eteleri \u00c7arl\u0131k Rusyas\u0131’n\u0131n finansal ve \u00f6rg\u00fctsel deste\u011fi ile olu\u015fturuldu. Bu konuda \u00e7ok g\u00fcvenilir kaynaklar mevcuttur. 1915 y\u0131l\u0131ndan sonra bu mesele\u0131 \u00c7arl\u0131k Rusyas\u0131n\u0131n \u0131srar\u0131 ile ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. \u00c7arl\u0131k Rusyas\u0131, \u0130ngiltere ve Fransa ile beraber Osmanl\u0131’ya y\u00f6nelik bir bildiri kabul ettiler. \u00c7arl\u0131k Rusyas\u0131 D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 belgelerinde Osmanl\u0131’ya y\u00f6nelik al\u0131nan ortak bildirinin Ermenileri m\u00fccadele ruhunu y\u00fckseltece\u011fi ve gelecek politikalar\u0131nda onlara katk\u0131s\u0131 olaca\u011f\u0131 yaz\u0131lmaktad\u0131r. Yani s\u00f6z\u00fcmona Ermeni sorununun mimar\u0131 \u00c7arl\u0131k Rusyas\u0131\u2019d\u0131r. Uzun y\u0131llar boyunca d\u00fcnya sadece Ermenistan’\u0131n d\u00fczmece bilgilerini dinlese de, son y\u0131llarda y\u00fcr\u00fct\u00fclen siyaset sonucunda art\u0131k d\u00fcnya bizim de tutumumuzu \u00f6\u011frenmeye ba\u015flad\u0131. Bizim tutumumuz tarihi ger\u00e7ekleri yans\u0131t\u0131yor. Son y\u0131llarda Ermenistan’\u0131n Azerbaycan\u2019a tecav\u00fcz\u00fc, Hocal\u0131’da i\u015flenen soyk\u0131r\u0131m hakk\u0131nda ger\u00e7eklerin d\u00fcnyaya aktar\u0131lmas\u0131 alan\u0131nda Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z \u0130lham Aliyev’in \u00f6nderli\u011finde bir hayli \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131ld\u0131. Yabanc\u0131 \u00fclkelerde makaleler yay\u0131nland\u0131, filmler g\u00f6sterildi. Ermenilerin 200 y\u0131lda yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalara biz son 10 y\u0131ldaki giri\u015fimlerimizle ideolojik anlamda lay\u0131k\u0131yla cevap vermeyi ba\u015fard\u0131k.<\/p>\n

– Ge\u00e7enlerde “Ermeni sorunu”ndan “Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131”na: Ger\u00e7ek tarih aray\u0131\u015f\u0131nda (1724-1920)” adl\u0131 b\u00fcy\u00fck bir monografiniz yay\u0131nland\u0131. \u201cErmeni sorunu\u201dnu k\u0131saca nas\u0131l anlat\u0131rs\u0131n\u0131z? <\/strong><\/p>\n

– Sekiz \u00fclkenin ar\u015fiv belgelerini inceleyen tarih\u00e7i ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olarak \u015funu s\u00f6yleyebilirim: “Ermeni sorunu” denilen konu bir tak\u0131m tarihsel d\u00f6nemlerde baz\u0131 b\u00fcy\u00fck devletler taraf\u0131ndan net ama\u00e7lardan dolay\u0131 g\u00fcndeme getirildi. Asl\u0131nda Osmanl\u0131’y\u0131 y\u0131kma amac\u0131 g\u00fcden ve “Do\u011fu sorunu” olarak adland\u0131r\u0131lan bir konu 1815 Viyana Kongresi\u2019nde ortaya at\u0131ld\u0131. Sonralar\u0131 1877-1878 Rus-T\u00fcrk sava\u015f\u0131ndan sonra “Ermeni sorunu” ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bu, yapay bir sorundur. Ama\u00e7 Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu’nu b\u00f6lmek, onun mal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sahibi olmak ve b\u00fcy\u00fck devletlerin kendi isteklerini ger\u00e7ekle\u015ftirmesi idi. Bu y\u00fczden “B\u00fcy\u00fck Ermenistan” palavras\u0131 ortaya at\u0131ld\u0131. Hedefe ula\u015fmak i\u00e7in siyasi faaliyetlerde de bulunan teror \u00f6rg\u00fctleri kuruldu. \u0130lk giri\u015fimler Do\u011fu Anadolu’da, ard\u0131ndan G\u00fcney Kafkasya’da yap\u0131ld\u0131. 1905-1906 y\u0131llar\u0131nda G\u00fcney Kafkasya’da silahl\u0131 Ermeni ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerinin yapt\u0131klar\u0131 katliamlarda ba\u015fl\u0131ca ama\u00e7lar\u0131, yerli halk\u0131 do\u011fup b\u00fcy\u00fcd\u00fckleri yerle\u015fim yerlerinden kovmak, d\u0131\u015far\u0131dan gelen Ermenileri oraya iskan ettirmek ve “B\u00fcy\u00fck Ermenistan” i\u00e7in zemin haz\u0131rlamak oldu. Bu olaylar bir karga\u015fa d\u00f6neminin \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak nitelendirilse de Ermenilerin, somut hedefleri olan “B\u00fcy\u00fck Ermenistan”\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in bu ad\u0131mlar\u0131 att\u0131klar\u0131 en gizli Rus belgelerinde yaz\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

– Hocam, bazen \u015f\u00f6yle s\u00f6yl\u00fcyorlar, AG\u0130T Minsk Grubu \u00fcyelerinin Da\u011fl\u0131k Qaraba\u011f b\u00f6lgesine gezileri “turistik” niteliktedir. E\u015fba\u015fkanlar\u0131n b\u00f6lge ziyaretleri ile ilgili haftada 1-2 kez haberler yap\u0131lmaktad\u0131r. Cephe b\u00f6lgesinde izleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyuyoruz. \u00a0Ayn\u0131 kurumun mevcut faaliyetlerini nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz? Ger\u00e7ekten e\u015fba\u015fkanlar\u0131n b\u00f6lge ziyareti “turistik” geziden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fil midir? <\/strong><\/p>\n

– 1992 y\u0131l\u0131ndan beri faaliyet g\u00f6steren AG\u0130T Minsk Grubuna somut bir vekalet verildi ve o, bu vekalet \u00e7er\u00e7evesinde faaliyet g\u00f6steriyor. Ge\u00e7ti\u011fimiz s\u00fcre boyunca AG\u0130T Minsk Grubu, Ermenistan’\u0131n askeri sald\u0131r\u0131s\u0131 nedeniyle ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f sorununu \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in birka\u00e7 \u00f6neride bulundu. Paket, a\u015famal\u0131 ve ortak devlet \u00e7\u00f6z\u00fcm se\u00e7eneklerini sundu. Bu \u00f6nerilerden biri (ortak devlet \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerisi) uluslararas\u0131 hukuk ilkleleri ve Azerbaycan Anayasas\u0131’na ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in devletimiz taraf\u0131ndan kesinlikle reddedildi. Ermenistan ise vakit kazanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Minsk Grubunun giri\u015fimleri hen\u00fcz bir sonu\u00e7 vermedi ve ziyaretleri sadece turistik gezi niteli\u011fi ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n

– Peki sorunun giderilmesi i\u00e7in hangi \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131 \u00f6nerirsiniz? <\/strong><\/p>\n

– Ben, \u00f6ncelikle AG\u0130T Minsk Grubu e\u015fba\u015fkan \u00fclkelerinin Ermenistan’a bask\u0131 yapmalar\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Sald\u0131rgana kabaca desek durumu anlatmal\u0131, e\u011fer sald\u0131rgan \u00fclke BM G\u00fcvenlik Konseyi’nin ilgili kararlar\u0131n\u0131 yerine getiremiyorsa, o zaman ayn\u0131 \u00fclkeye yapt\u0131r\u0131m uygulanmal\u0131d\u0131r. Sald\u0131r\u0131ya u\u011frayan ve sald\u0131r\u0131y\u0131 yapan taraflar \u00e7ok a\u00e7\u0131k ortadad\u0131r. \u0130\u015fgalci \u00a0ve i\u015fgal g\u00f6z \u00f6n\u00fcndedir. \u0130\u015fgalciye mutlaka kendi ismiyle hitap etmek, laf\u0131 k\u0131v\u0131rmamak gerekir. Minsk Grubu etkinli\u011fini art\u0131rmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca, Azerbaycan devleti g\u00fc\u00e7l\u00fc olmal\u0131d\u0131r. Biz ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc olursak diplomasimiz o kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc olur.<\/p>\n

– Musa Bey, muhtemelen K\u0131r\u0131m olaylar\u0131n\u0131 yak\u0131ndan izliyorsunuzdur. Sizce\u00a0 K\u0131r\u0131m’\u0131n Rusya’ya ilhak edilmesi ile ilgili yap\u0131lan oylamada Azerbaycan\u2019\u0131n kar\u015f\u0131 oy kullanmas\u0131 Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne yeni bir engel olu\u015fturur mu? Yani, zaten mevcut olan “Rusya korkusu\u201d daha da artar m\u0131? <\/strong><\/p>\n

– Asl\u0131nda, K\u0131r\u0131m olaylar\u0131n\u0131 Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f sorunu ile k\u0131yaslamamak gerekir. Bir zamanlar Ermeniler, Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde Kosova se\u00e7ene\u011fine s\u0131cak bak\u0131yorlard\u0131. Karaba\u011f Ermenistan, K\u0131r\u0131m ise Rusya taraf\u0131ndan i\u015fgal edildi. Bu anlamda Azerbaycan’\u0131n tavr\u0131 tamamen do\u011frudur. \u00dclkemiz oy kullan\u0131rken \u00e7a\u011fda\u015f uluslararas\u0131 hukuk normlar\u0131 ve ilkeleri temel alm\u0131\u015ft\u0131r. Ben, bu konuda “Rusya korkusundan\u201d dolay\u0131 kayg\u0131lanmamak gerekir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Rusya, K\u0131r\u0131m konusunda uluslar\u0131n kendi kaderini tayin etme ilkesini temel al\u0131r. Birka\u00e7 y\u0131l sonra Rusya’n\u0131n kendisi ayn\u0131 prensipten dolay\u0131 zarar g\u00f6rebilir. Rusya’n\u0131n bir \u00e7ok birimi kendi kaderini tayin hakk\u0131ndan yararlan\u0131rsa, Rusya y\u00f6neticileri ne diyecekler? Yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n \u00a0uygulanmas\u0131na gelince, burada \u00e7ifte standartlar var. Neden baz\u0131 \u00fclkeler Rusya’ya yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n uygulanmas\u0131 \u00f6nerisinde bulunurken Ermenistan’a kar\u015f\u0131 ayn\u0131 tavr\u0131 sergilemiyorlar? San\u0131r\u0131m, yak\u0131n gelecekte Rusya, \u015fimdiki yanl\u0131\u015f politikas\u0131ndan y\u00fcz\u00fcnden b\u00fcy\u00fck zarar g\u00f6recektir.<\/p>\n

Aynur H\u00fcseynova <\/strong><\/p>\n

1905.az<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1905.az sitesinin konu\u011fu Milletvekili, Tarih Doktoru, Profes\u00f6r Musa Kas\u0131ml\u0131\u2019d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":12352,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[629],"tags":[],"class_list":["post-6743","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-interview-9"],"fimg_url":"https:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/musa-qasimli-e1414148670766.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6743","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6743"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6743\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12352"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6743"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6743"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6743"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}