{"id":7197,"date":"2014-07-10T12:34:39","date_gmt":"2014-07-10T07:34:39","guid":{"rendered":"http:\/\/1905.az\/?p=7197"},"modified":"2014-07-10T12:34:39","modified_gmt":"2014-07-10T07:34:39","slug":"xx-yuzyilin-baslarinda-kafkasyada-ermeni-teroru-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/1905.az\/tr\/xx-yuzyilin-baslarinda-kafkasyada-ermeni-teroru-2\/","title":{"rendered":"XX.y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda Kafkasya\u2019da Ermeni ter\u00f6r\u00fc"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-7036\" src=\"http:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/ru-manshet2-300x185.jpg\" alt=\"ru-manshet2\" width=\"300\" height=\"185\" srcset=\"https:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/ru-manshet2-300x185.jpg 300w, https:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/ru-manshet2-1024x633.jpg 1024w, https:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/ru-manshet2-624x385.jpg 624w, https:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/ru-manshet2.jpg 1431w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8230;Edirne Antla\u015fmas\u0131&#8217;yla (Eyl\u00fcl 1829) sonu\u00e7lanan Osmanl\u0131-Rus Sava\u015f\u0131 Ruslara Karadeniz&#8217;in do\u011fu k\u0131y\u0131s\u0131n\u0131 kazand\u0131rd\u0131. S\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 g\u00fcneybat\u0131ya do\u011fru ilerleten Rusya, Transkafkasya&#8217;da sa\u011flam bir h\u00e2kimiyet kurmu\u015ftu. <!--more-->T\u00fcrkmen\u00e7ay Antla\u015fmas\u0131&#8217;n\u0131n ard\u0131ndan I.N\u0130kola, Rus istil\u00e2s\u0131ndan sonra \u0130ran ve Osmanl\u0131 topraklar\u0131ndan g\u00f6\u00e7 edenlerle say\u0131s\u0131 h\u0131zla artan Ermenilerin yo\u011fun olarak bulunduklar\u0131 Erivan ve Nahcivan hanl\u0131klar\u0131n\u0131n topraklar\u0131n\u0131 i\u00e7eren bir Ermeni b\u00f6lgesi kurdu\u011funu il\u00e2n etti. Bu tarihten itibaren Rusya, Kafkasya&#8217;da Ermenileri ma\u015fa olarak kullanm\u0131\u015f, Ermeniler de do\u011fu politikas\u0131nda onlara anahtar g\u00f6revini vermi\u015f, \u00c7arl\u0131k Rusya&#8217;s\u0131n\u0131n bu co\u011frafyada boy g\u00f6stermesini sevin\u00e7le kar\u015f\u0131lam\u0131\u015flard\u0131r. I.Aleksandr d\u00f6neminde bilinen G\u00fclistan Antla\u015fmas\u0131 (12 Ekim 1813) gere\u011fince Karaba\u011f Hanl\u0131\u011f\u0131 Rus topraklar\u0131na kat\u0131ld\u0131. T\u00fcrkmen\u00e7ay\u0131 Antla\u015fmas\u0131 (21 \u015eubat 1828) gere\u011fince ise Nah\u00e7\u0131van, \u0130revan hanl\u0131klar\u0131 da Rus egemenli\u011fi alt\u0131na girdi. Bu hanl\u0131klarda \u00e7ok say\u0131da Rus istil\u00e2s\u0131ndan sonra Osmanl\u0131 ve Iran topraklar\u0131ndan g\u00f6\u00e7 ettirilmi\u015f Ermeniler ya\u015f\u0131yordu. M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkelerle \u00e7evrili olan yeg\u00e2ne Hristiyan topluluk olman\u0131n avantaj\u0131n\u0131 kullanan Ermeniler, ilk ba\u015flarda Rusya&#8217;dan beklediklerini bulamam\u0131\u015flard\u0131r. XIX. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda \u00e7arl\u0131k rejiminin kayna\u015ft\u0131rma siyasetine tepki g\u00f6steren Ermenilerin Rusya ile ili\u015fkileri gerilmeye ba\u015flad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Ta\u015fnaks\u00fctyun ideolojisine hizmet eden Ermeni milliyet\u00e7ili\u011fi &#8220;b\u00fcy\u00fck Ermenistan&#8221; kurmak yolunda Rusya&#8217;dan somut ad\u0131mlar bekliyor, \u00f6zellikle Do\u011fu Anadolu&#8217;daki T\u00fcrk topraklar\u0131 \u00fczerinde Ermeni devletini kurmak istiyordu. \u00c7arl\u0131k Rusya&#8217;s\u0131n\u0131n kendi menfaatlerine \u00f6ncelik veren &#8220;derin Kafkasya politikas\u0131&#8221;ndan memnun kalmayan Ermeniler Osmanl\u0131 topraklar\u0131nda al\u0131\u015fm\u0131\u015f olduklar\u0131 y\u00f6nteme ba\u015fvurarak Rus y\u00f6neticilerinin hayatlar\u0131na y\u00f6nelik suikastler d\u00fczenlemi\u015flerdir. Ermeni eylemciler Gregoryen kilisesinin m\u00fclk\u00fcn\u00fcn kamula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 karar\u0131na Kafkasya genel valisi olan Prens Grigori Golitsin&#8217;e suikast d\u00fczenleyerek cevap vermi\u015flerdir!. Petro d\u00f6neminden itibaren Rus siyasetinin sava\u015flarda yan\u0131nda yer alan Ermenilere kar\u015f\u0131 dostane tutum sergilemek gelene\u011fini benimseyen yeni Kafkasya Valisi Vorontsov-Do\u015fkov, T\u00fcrklere kar\u015f\u0131 amans\u0131z, ezici tav\u0131rlar\u0131yla kar\u015f\u0131 taraf\u0131n g\u00f6nl\u00fcn\u00fc fethetmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">54 kazadan ibaret Transkafkasya&#8217;n\u0131n yaln\u0131z be\u015finde \u00e7o\u011funluk te\u015fkil eden Ermeniler Rusya&#8217;n\u0131n tahrikiyle T\u00fcrklere mesk\u00fbn yerleri insanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrmek suretiyle bo\u015faltmak ve m\u00fcstakbel Ermenistan i\u00e7in \u00e7o\u011funlu\u011fu Ermeni olan bir arazi haz\u0131rlamak fikrini hayat ge\u00e7irmek istiyorlard\u0131. Bu maksatla 1905 ihtil\u00e2linden istifade eden Ermeniler, sil\u00e2ha sar\u0131larak \u0130revan, Nah\u00e7\u0131van, Ordubad, Karaba\u011f, Gence, Bak\u00fc ve \u015eirvan gibi yerlerde sil\u00e2hs\u0131z ve masum T\u00fcrk halk\u0131n\u0131 kesmeye ba\u015flad\u0131lar. Bu suretle maruf Ermeni-Azer\u00ee k\u0131rg\u0131n\u0131 meydana geldi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ermenilerin Azerbaycan T\u00fcrklerine kar\u015f\u0131 yapt\u0131klar\u0131 soyk\u0131r\u0131m Mart 1918&#8217;de ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Baku ve civar iller olan \u015eemahi, Zangezur, K\u00fcba, Cebrail, Cevan\u015fir, \u015eu\u015fa&#8217;da on binlerce insan hunharca katledilmi\u015ftir. Kan\u0131tlar yap\u0131lan vah\u015fetin kural tan\u0131maz, insan\u00ee duygulardan uzak, ac\u0131mas\u0131z ter\u00f6rist eylemler oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fakat belgelerdeki olaylar ter\u00f6r tarifinin de \u00f6tesindedir. Frans\u0131zca bir kelime olan ter\u00f6r\u00fcn dilimizdeki anlam\u0131 siyas\u00ee davay\u0131 kabul ettirmek i\u00e7in kar\u015f\u0131 tarafa korku salacak davran\u0131\u015flarda bulunmakt\u0131r. Oysa Ermeni ter\u00f6ristleri taraf\u0131ndan masum M\u00fcsl\u00fcman halka yap\u0131lanlar, ter\u00f6r\u00fcn tan\u0131m\u0131ndan da a\u011f\u0131r, insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 hareketler, be\u015fer evl\u00e2d\u0131na yak\u0131\u015fmayacak s\u0131fat\u0131 ta\u015f\u0131yanlar\u0131n yapabilece\u011fi t\u00fcrden i\u015fkencelerdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ermeni ter\u00f6r\u00fcne ait Rus belgeleri Azerbaycan Cumhuriyeti En Yeni Tarih Ar\u015fivinde, Siyas\u00ee Partiler ve \u0130\u00e7tima\u00ee Hareketler Ar\u015fivinde, Azerbaycan Merkez\u00ee Devlet Ar\u015fivlerinde bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u00f6z konusu belgeler, 1918 senesinde Azerbaycan&#8217;\u0131n \u00e7e\u015fitli illerinde ya\u015fanm\u0131\u015f Ermeni mezalimini tahkik eden komisyonun Rus \u00fcyelerinin raporlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1918 senesinin ba\u015flar\u0131nda Rusya&#8217;da ortaya \u00e7\u0131kan Bol\u015fevik devrimini f\u0131rsat bilen, Bol\u015feviklerle i\u015f birli\u011fi yaparak Azerbaycan topraklar\u0131 ve T\u00fcrkiye&#8217;nin do\u011fu illerini kapsayan &#8220;b\u00fcy\u00fck Ermenistan&#8221; hayalini ger\u00e7ekle\u015ftirmek isteyen Ta\u015fnaklar Bak\u00fc Kommunas\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda h\u00e2kimiyeti ele ge\u00e7irmi\u015flerdir. Rusya i\u00e7in hayat\u00ee \u00f6nem ta\u015f\u0131yan Azerbaycan&#8217;da Lenin&#8217;in u\u015fakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapan Bol\u015fevik maskeli Ta\u015fnak Stepan \u015eaumyan&#8217;\u0131n \u00f6nderli\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131 Bak\u00fc Sovyet&#8217;i i\u015f ba\u015f\u0131ndayd\u0131. Kommuna ordusu esasen Ermenilerden olu\u015fmu\u015ftu ve anti-T\u00fcrk siyaset y\u00fcr\u00fcten Baku Sovyet&#8217;i y\u00f6netimi Ta\u015fnaks\u00fctyun liderleri ile gizli i\u015f birli\u011fi i\u00e7indeydi. 30-31 Mart ve 1 Nisan tarihlerinde binlerce M\u00fcsl\u00fcman &#8220;Pant\u00fcrkist ve ink\u0131l\u00e2p kar\u015f\u0131t\u0131&#8221; olduklar\u0131 iddialar\u0131yla \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc, evler ya\u011fmaland\u0131. Azer\u00eelere ait olan t\u00fcm okul, gazete ve di\u011fer k\u00fclt\u00fcr ocaklar\u0131 harabeye \u00e7evrildi. Ermeniler Bol\u015fevizm maskesi alt\u0131nda sadece Bak\u00fc&#8217;de 17.000&#8217;den fazla T\u00fcrk&#8217;\u00fc ya\u015fl\u0131, kad\u0131n ve \u00e7ocuk demeden katlettiler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1918 Mart\u0131ndan Eyl\u00fcl\u00fcne kadar \u00e7e\u015fitli koalisyonlarla Bak\u00fc&#8217;de h\u00e2kimiyeti ele alan Ermenilerin t\u00fcm ama\u00e7lar\u0131 Bak\u00fc\u2019n\u00fcn yerli n\u00fcfusunu yok ederek onun servetini sahiplenmek ve buray\u0131 Ermenistan topra\u011f\u0131 il\u00e2n etmekti. Bol\u015fevik Blyum\u2019un hat\u0131ralar\u0131nda Ermeni Ta\u015fnaklar\u0131n 1918 yaz\u0131nda Bak\u011f&#8217;de 20.000 M\u00fcsl\u00fcman&#8217;\u0131 katlettiklerini yaz\u0131yordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ermeniler Baku katliam\u0131ndan bir hafta \u00f6nce Erzurum yak\u0131nlar\u0131ndaki Ye\u015fil Yayla&#8217;da 3000&#8217;i a\u015fk\u0131n T\u00fcrk&#8217;\u00fc katlederek Osmanl\u0131 Devleti&#8217;nin dikkatinin oraya y\u00f6nelmesine sebep olmu\u015flard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015eaumyan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n Osmanl\u0131 sultan\u0131na g\u00fcvendi\u011fini s\u0131k s\u0131k dile getiriyordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ermeniler Bak\u00fc&#8217;de yapt\u0131klar\u0131 katliamdan sonra Baku Sovyet&#8217;inin toplant\u0131s\u0131nda konu ile ilgili bilgi veren Bol\u015fevik I. Suxartsev sevin\u00e7le; &#8220;T\u00fcrkiye&#8217;nin Bak\u00fc cephesinin al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131&#8221; m\u00fcjdeliyordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Azerbaycan tarihine &#8220;Mart Musibeti&#8221; olarak ge\u00e7en bu vah\u015fet sadece Bak\u00fc ve civar\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmad\u0131. \u015eaman\u0131, Kuba, K\u00fcrdemir, Zangezur, \u015eu\u015fa ve di\u011fer illerde Ta\u015fnak-Bol\u015fevik kuvvetleri toplu k\u0131y\u0131mlar yapt\u0131lar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">13 Nisanda \u015eaumyan, Halk Komiserli\u011fi Sovyet&#8217;ine, Bak\u00fc olaylar\u0131yla ilgili haberi \u015fu \u015fekilde iletiyordu: &#8220;3 g\u00fcn zarf\u0131nda Bak\u00fc&#8217;de \u015fiddetli \u00e7at\u0131\u015fmalar boy g\u00f6sterdi, bir tarafta Ermeni mill\u00ee birlikleriyle beraber d\u00f6v\u00fc\u015fen Sovyet K\u0131z\u0131l Ordusu di\u011fer tarafta M\u00fcsavat Partisinin idaresindeki M\u00fcsl\u00fcman kuvvetler vard\u0131&#8230; Sonu\u00e7 bizim a\u00e7\u0131m\u0131zdan g\u00fczel oldu. D\u00fc\u015fman tamamen imha edildi.&#8221;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Azeri matbuat\u0131 olaylar\u0131 &#8220;kanl\u0131 Nikolaylar\u0131n d\u00f6neminde dahi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f mezalim&#8221; olarak tan\u0131ml\u0131yordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu olaylar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nem Azeri T\u00fcrklerinin mill\u00ee istikl\u00e2l davas\u0131 yolunda siyas\u00ee m\u00fccadele verdikleri d\u00f6nemdi. Meydan\u0131 bo\u015f bulan g\u00f6z\u00fc d\u00f6nm\u00fc\u015f Andranik Ozanyan&#8217;\u0131n, Hamazasp&#8217;\u0131n, Lalayev&#8217;in Emiryan&#8217;\u0131n liderlik etti\u011fi ter\u00f6r \u00e7eteleri \u00fclkenin \u00e7e\u015fitli yerlerinde masum halka kar\u015f\u0131 insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 faaliyetlerde bulunmu\u015flard\u0131r. Baku katliam\u0131nda 7000&#8217;den fazla Ermeni askeri aktif rol alm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcm bunlardan \u015f\u00f6yle bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131k\u0131yor ki Ermeniler siyas\u00ee mensubiyetleri, ideolojileri ayr\u0131 olsa da konu T\u00fcrk d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 olunca ayn\u0131 \u00e7at\u0131 alt\u0131nda birle\u015fiyorlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015eaumyan gibi \u015f\u00f6venistlerin arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Sovyet Rusya&#8217;s\u0131ndan teminat alan Ermeniler Nahcivan, Zangezur ve Karaba\u011f b\u00f6lgelerine sald\u0131rarak 4 Haziran\u00a0 1918 tarihli\u00a0 Batum S\u00f6zle\u015fmesi&#8217;ni tan\u0131mad\u0131klar\u0131n\u0131 beyan ettiler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Andranik&#8217;in \u00e7etesi Nah\u00e7\u0131van&#8217;\u0131, Karaba\u011f&#8217;\u0131 ald\u0131ktan sonra Bak\u00fc&#8217;ye \u015eaumyan&#8217;\u0131n ba\u015f\u0131nda durdu\u011fu h\u00fck\u00fcmete yard\u0131ma ko\u015facakt\u0131. Andranik-\u015eaumyan-Lenin i\u015f birli\u011fini ortaya \u00e7\u0131karan \u015fu telgraf ilgin\u00e7tir. &#8220;Culfa, halk rehberi Andranik&#8217;e. Sizin 577 no.lu telgraf\u0131n\u0131z\u0131 ald\u0131m. Tam metnini Moskava&#8217;ya-Merkezi H\u00fck\u00fcmete haber verdim. Taraf\u0131mdan sizin \u015fahs\u0131n\u0131zda ger\u00e7ek halk kahraman\u0131n\u0131 sel\u00e2ml\u0131yorum. \u015eaumyan&#8221;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015eaumyan&#8217;\u0131n halk kahraman\u0131 olarak sel\u00e2mlad\u0131\u011f\u0131 Andranik&#8217;in Anadolu&#8217;daki faaliyetlerini bilmeyen yoktur. \u015eu an g\u00f6rm\u00fc\u015f oldu\u011funuz raporla ise onun \u00c7evan\u015fir, \u00c7ebray\u0131l, Zangezur ve \u015eu\u015fa illerindeki faaliyetini belgeliyoruz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">28 May\u0131s 1918&#8217;de Azerbaycan Cumhuriyeti istikl\u00e2lini il\u00e2n etti. O tarihte Azerbaycan&#8217;\u0131n y\u00fcz \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc tart\u0131\u015fmal\u0131 toprak sahas\u0131yla birlikte 113.895.97 km<sup>2<\/sup>, tart\u0131\u015fmas\u0131z 97.297.67 km<sup>2<\/sup> idi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sovyet d\u00f6neminde Ermeniler Azerbaycan&#8217;dan toprak kopararak bu rakam\u0131 86,6 bin km<sup>2<\/sup> yapt\u0131lar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ilk cumhuriyeti olan Azerbaycan Mill\u00ee H\u00fck\u00fcmeti icraat\u0131na \u00fclkenin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve ordu \u0131slahatlar\u0131yla ba\u015flad\u0131. Bu do\u011frultuda G\u00fcney Kafkasya&#8217;da Birinci Cihan Sava\u015f\u0131&#8217;ndan 1918 senesine de\u011fin vuku bulmu\u015f Ermeni katliam\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 h\u00fck\u00fcmetin \u00f6nemli faaliyetleri aras\u0131nda yer almaktad\u0131r. Azerbaycan Mill\u00ee H\u00fck\u00fcmeti Transkafkasya&#8217;da M\u00fcsl\u00fcmanlara yap\u0131lm\u0131\u015f mezalimin tahkik olunmas\u0131, cinayetlerin kay\u0131tlara ge\u00e7mesi, katillerin bulunmas\u0131 ve madd\u00ee zarar\u0131n belirlenmesi i\u00e7in 15 Haziran 1918 tarihli karara esasen Fevkal\u00e2de \u0130stintak Komisyon-Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Tahkikat Komisyonu kurdu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 Ali Ekber Hasmemetov&#8217;un yapt\u0131\u011f\u0131 Tahkikat Komisyonunda Rus albaylar\u0131na da \u00f6nemli g\u00f6revler verilmi\u015fti. Komisyon \u00fcyeleri olan bu \u015fah\u0131slar kaza mahallinde ara\u015ft\u0131rmalar yapmak, olaylar\u0131 tutanaklarla belgelemek, san\u0131k ve tan\u0131klar\u0131n belirlenmesi hususunda g\u00f6revlendirilmi\u015flerdir. Kan\u0131m\u0131zca b\u00f6ylesine \u00f6nemli bir konuda olaylar\u0131n nesnel bir \u015fekilde de\u011ferlendirilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf olan Ruslar\u0131n se\u00e7ilmesi son derece isabetli bir karar olmu\u015ftur. Bu nadir belgeler ilk defa yay\u0131mlanmas\u0131 ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf\u0131n kaleminden, Ermeni ter\u00f6r\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fcn\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ve de\u011fer ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Tahkikat Komisyonunun raporlar\u0131 Kafkasya&#8217;da Ermeni katliam\u0131n\u0131 kan\u0131tlayan \u00f6nemli belge olmas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda ceza h\u00fck\u00fcmleri i\u00e7eren cinayet dosyalar\u0131 \u00f6zelli\u011fine sahip olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan da ayr\u0131ca bir \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. T\u00fcm \u00fcyeleri farkl\u0131 milletten (Ruslardan), farkl\u0131 dinden (Hristiyan) olan profesyonel hukuk\u00e7ulardan olu\u015fturulmu\u015f komisyon, tahkik konusu olan olaylar\u0131 nesnel de\u011ferlendirmeye t\u00e2bi tutmu\u015f ve s\u00f6z konusu vak&#8217;alar\u0131n kan\u0131tlar\u0131 esasen husus\u00ee a\u011f\u0131r dereceli su\u00e7 unsurlar\u0131 i\u00e7eren cinayet amelleri oldu\u011fu sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu raporlar hukuk\u00ee a\u00e7\u0131dan &#8220;su\u00e7u sabit g\u00f6r\u00fclen davalar&#8221; kategorisinde de\u011ferlendirilmi\u015f, san\u0131k ve tan\u0131klar dinlenmi\u015f, ter\u00f6ristler su\u00e7lar\u0131n\u0131 itiraf etmi\u015flerdir. Ne ac\u0131d\u0131r ki, adalet ilkesini d\u00fcnya proletaryas\u0131na duyurmaya \u00e7al\u0131\u015fan Lenin ve onun Kafkasya&#8217;da faaliyet g\u00f6steren yard\u0131mc\u0131s\u0131 Ta\u015fnak \u015eaumyan adaletin tecelli etmesini engellemi\u015f, katiller hak etmi\u015f olduklar\u0131 cezadan kurtulmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015flard\u0131. Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131na s\u0131\u011f\u0131narak g\u00fcndemi yalanlar\u0131yla me\u015fgul eden, T\u00fcrkiye&#8217;den hesap sormak k\u00fcstahl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterenler \u00e7e\u015fitli tarihlerde Azerbaycan&#8217;da yapm\u0131\u015f olduklar\u0131ndan dolay\u0131 hesap vermekten &#8220;Bol\u015fevik dostlar\u0131&#8221; sayesinde son anda kurtularak yurt d\u0131\u015f\u0131na ka\u00e7an ter\u00f6ristlerin halefleridir. Tarih boyunca T\u00fcrklere yapt\u0131klar\u0131 yanlar\u0131nda k\u00e2r olarak kalmas\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015f cesaret olsa gerek, onlara &#8220;ASALA&#8217;y\u0131 kurduran, Hocal\u0131 soy k\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 yapt\u0131ran&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0Kaynak: \u00a0Do\u00e7. Ayg\u00fcn ATTAR, \u201c Rus albaylar\u0131 Ermeni ter\u00f6r\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131kl\u0131yor\u201d makalesinden al\u0131nt\u0131<strong> (<\/strong>Asker\u00ee Tarih Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Dergisi)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8230;Edirne Antla\u015fmas\u0131&#8217;yla (Eyl\u00fcl 1829) sonu\u00e7lanan Osmanl\u0131-Rus Sava\u015f\u0131 Ruslara Karadeniz&#8217;in do\u011fu k\u0131y\u0131s\u0131n\u0131 kazand\u0131rd\u0131. S\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 g\u00fcneybat\u0131ya do\u011fru ilerleten Rusya, Transkafkasya&#8217;da sa\u011flam bir h\u00e2kimiyet kurmu\u015ftu.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[646,265,249],"tags":[],"class_list":["post-7197","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-beginning-genocide-slide-2","category-analysis-genocides-of-azerbaijanis-3","category-genocides-of-azerbaijanis-3"],"fimg_url":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7197","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7197"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7197\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7197"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7197"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7197"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}