{"id":7392,"date":"2014-07-15T17:06:24","date_gmt":"2014-07-15T12:06:24","guid":{"rendered":"http:\/\/1905.az\/?p=7392"},"modified":"2014-07-15T17:06:24","modified_gmt":"2014-07-15T12:06:24","slug":"olaganustu-tahkikat-komisyonu-uyesi-rus-albaylarin-ermeni-terorunu-belgeleyen-raporlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/1905.az\/tr\/olaganustu-tahkikat-komisyonu-uyesi-rus-albaylarin-ermeni-terorunu-belgeleyen-raporlari\/","title":{"rendered":"Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Tahkikat Komisyonu \u00fcyesi Rus albaylar\u0131n Ermeni ter\u00f6r\u00fcn\u00fc belgeleyen raporlar\u0131"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/Quba-kutlevi-mezarliq1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-6991\" src=\"http:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/Quba-kutlevi-mezarliq1.jpg\" alt=\"Quba-kutlevi-mezarliq\" width=\"1024\" height=\"680\" srcset=\"https:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/Quba-kutlevi-mezarliq1.jpg 1024w, https:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/Quba-kutlevi-mezarliq1-300x199.jpg 300w, https:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/Quba-kutlevi-mezarliq1-624x414.jpg 624w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/p>\n<p>1918 y\u0131l\u0131nda Azerbaycan\u2019da M\u00fcsl\u00fcmanlara yap\u0131lm\u0131\u015f mezalimin tahkik olunmas\u0131, cinayetlerin kay\u0131tlara ge\u00e7mesi, katillerin bulunmas\u0131 ve madd\u00ee zarar\u0131n belirlenmesi i\u00e7in 15 Haziran 1918 tarihli karara esasen Fevkal\u00e2de istintak Komisyon-Ola\u011fan \u00dcst\u00fc Tahkikat Komisyonu kuruldu.<!--more--><\/p>\n<p>Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 Ali Ekber Hasmemetov&#8217;un yapt\u0131\u011f\u0131 Tahkikat Komisyonunda Rus albaylar\u0131 g\u00f6rev ald\u0131lar. Komisyon \u00fcyeleri olan bu \u015fah\u0131slar kaza mahallinde ara\u015ft\u0131rmalar yapmak, olaylar\u0131 tutanaklarla belgelemek, san\u0131k ve tan\u0131klar\u0131n belirlenmesi hususunda g\u00f6revlendirilmi\u015flerdir.<\/p>\n<p><strong>A.Novatski\u2019nin raporu<\/strong><\/p>\n<p>MDA, Fond 1061, Siy.1, i\u015f 95, s.5-8. (\u00d6zet)<\/p>\n<p>1 May\u0131s 1918&#8217;de \u00fcnl\u00fc Ta\u015fnak Hamazasp&#8217;\u0131n ve yard\u0131mc\u0131s\u0131 Nikolay&#8217;\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131k etti\u011fi Ermenilerden olu\u015fan sil\u00e2hl\u0131 \u00e7ete Kuba \u015fehrine girerek etraf\u0131 rastgele ate\u015fe tuttular. Sokaklarda kar\u015f\u0131lar\u0131na \u00e7\u0131kan t\u00fcm M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131-erkekleri kad\u0131n ve \u00e7ocuklar\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f, evlere sokularak aileleri t\u00fcm\u00fcyle yok etmi\u015f, annelerin g\u00f6\u011fs\u00fcnde s\u00fct emen bebekleri han\u00e7erle do\u011fram\u0131\u015flar.<\/p>\n<p>Katledilenler:<\/p>\n<p>Kerbelayi Mehmet Tahkio\u011flu; 14 ki\u015filik ailesinin t\u00fcm\u00fc,<\/p>\n<p>Muhammet Rasulo\u011flu ailesinin t\u00fcm\u00fc; e\u015fi, \u00fc\u00e7 \u00e7ocu\u011fu, bu \u015fahs\u0131n karn\u0131n\u0131 yararak \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n ise ba\u015flar\u0131n\u0131 keserek \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015fler.<\/p>\n<p>Hac\u0131 Dada\u015f Bala Kas\u0131mo\u011flu; e\u015fi Me\u015fedi Bibi Han\u0131m ve o\u011flu Abdulkas\u0131m evlerinde yak\u0131larak \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fler.<\/p>\n<p>Kerbela Abuzer Mestano\u011flu ve k\u0131zlar\u0131 H\u00fck\u00fcme ile Beste han\u00e7erle annelerinin g\u00f6\u011f\u00fcs\u00fcnde do\u011franarak \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fler,<\/p>\n<p>Me\u015fedi Kamber Molla Muhammet Saliho\u011flu e\u015fi ve \u00e7ocuklar\u0131 ile birlikte \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda:<\/p>\n<p>Molla \u015eahbaz,<\/p>\n<p>Usta Muhammet Rasul Bayramo\u011flu ve o\u011flu,<\/p>\n<p>Me\u015fedi Musa Zeynalo\u011flu<\/p>\n<p>Me\u015fedi Ali Me\u015fedi Feyzullao\u011flu<\/p>\n<p>Kerbelayi Dada\u015f Ba\u011f\u0131ro\u011flu<\/p>\n<p>Cabbar, Mehmet Alio\u011flu<\/p>\n<p>Safar Ali Me\u015fedi Tal\u0131po\u011flu<\/p>\n<p>Me\u015fedi Musa Zeynelo\u011flu ve di\u011ferleri.<\/p>\n<p>Ahl\u00e2ks\u0131zl\u0131klar\u0131 \u00e7ok fazlad\u0131r. Mesel\u00e2 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ahl\u00e2k\u00ee duygular\u0131yla alay etmek i\u00e7in Ermeni askerleri el A\u011fsakkal\u0131na emir etmi\u015ftir ki, ona M\u00fcsl\u00fcman kad\u0131nlar\u0131 getirsin.<\/p>\n<p>Bu i\u011fren\u00e7 teklifi reddeden Ali Pa\u015fa Kerbelayi Muharremo\u011flu&#8217;nun, o\u011flunu g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde do\u011fram\u0131\u015f, daha sonra kendisinin karn\u0131n\u0131 yararak, y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6z\u00fcn\u00fc par\u00e7alayarak katletmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>Toplam 2000 erkek, kad\u0131n ve \u00e7ocuk katledilmi\u015ftir. Ermeniler y\u00fcze yak\u0131n M\u00fcsl\u00fcman k\u0131z ve kad\u0131n\u0131na tecav\u00fcz etmi\u015fler. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n mal\u0131 m\u00fclk\u00fc ya\u011fmalam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>Hamazasp&#8217;\u0131n \u00e7etesi Kuba&#8217;dan 4 milyon ruble nakit para, 25 milyon rublelik alt\u0131n ve k\u0131ymetli e\u015fyalar gasp etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u00c7ete Kuba&#8217;da 105 evi tamamen yakm\u0131\u015f, k\u00fcl etmi\u015ftir. Yang\u0131n\u0131n M\u00fcsl\u00fcmanlara zarar\u0131 100 milyon rubleye yak\u0131nd\u0131r.<\/p>\n<p>Hamazasp&#8217;\u0131n \u00e7etesi yol boyunca t\u00fcm k\u00f6ylere sald\u0131rm\u0131\u015f, evleri ya\u011fmalam\u0131\u015f, kad\u0131n-\u00e7ocuk demeden \u00f6n\u00fcne ge\u00e7en M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 vah\u015f\u00eece katletmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Deveci il\u00e7esinin Deve\u00e7i-Pazar ve K\u0131z\u0131l Burun k\u00f6ylerinde 15 ki\u015fiden olu\u015fan ihtiyar heyet ekmek ve tuzla Ermenilerin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne gitmi\u015f, kan d\u00f6k\u00fclmemesi i\u00e7in ricada bulunmu\u015flard\u0131r. 15 M\u00fcsl\u00fcman ihtiyar katledilmi\u015f, onlar\u0131n mukaddes kitab\u0131 Kur&#8217;an y\u0131rt\u0131larak yak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Hamazasp&#8217;\u0131n \u00e7etesi Kuba vil\u00e2yetinde toplam 122 M\u00fcsl\u00fcman k\u00f6y\u00fcn\u00fc yakm\u0131\u015ft\u0131r. Bu k\u00f6ylerde ya\u015fayanlar\u0131n madd\u00ee zarar\u0131 58.121.059 ruble olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Tahkikat a\u015famas\u0131nda belirlenmi\u015ftir ki, Hamazasp&#8217;\u0131n \u00e7etesi Kuba&#8217;ya bizzat komiser \u015eaumyan taraf\u0131ndan cezaland\u0131rma amac\u0131yla g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bu birlik 2000&#8217;e yak\u0131n Ta\u015fnaks\u00fctyun partisine mensup Ermeni askerinden olu\u015fmu\u015ftur ve birli\u011fin ba\u015f\u0131nda duran \u015fah\u0131s da \u00fcnl\u00fc Ta\u015fnak liderlerinden biri olan Hamazasp, komiseri ise Venunst&#8217;tur. &#8220;Ceza&#8221; \u00e7etesinin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 Kuba&#8217;l\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar kar\u015f\u0131s\u0131nda bu fark\u0131 do\u011frulam\u0131\u015f ve beyan etmi\u015ftir: &#8220;Ben Ermeni halk\u0131n\u0131n kahraman\u0131 ve onun menfaatlerinin savunucusuyum. Ben buraya asayi\u015fi sa\u011flamak veya Sovyet h\u00fck\u00fcmetini kurmak i\u00e7in de\u011fil Ermeni halk\u0131n\u0131n intikam\u0131n\u0131 almak i\u00e7in geldim.&#8221;<\/p>\n<p>Raporun son c\u00fcmlesinde bu katliamlar\u0131 yapanlar\u0131n idamlar\u0131n\u0131n infaz\u0131n\u0131n \u015eaumyan ve Karganov taraf\u0131ndan engellendi\u011fi notu var.<\/p>\n<p><strong>\u015eamah\u0131 Katliam\u0131<\/strong><\/p>\n<p><strong>Fevkal\u00e2de \u0130stintak Komisyonunun \u00dcyesi<\/strong><\/p>\n<p><strong>A.F. Novatski&#8217;nin Raporu<\/strong><\/p>\n<p>Fond 1061, Siy. 1, i\u015f 108, s.7 (\u00d6zet)<\/p>\n<p>\u015eamah\u0131 katliam\u0131na ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131k eden \u00e7ete reisi \u015e. Lalayev&#8217;in emrine esasen ilk s\u0131rada ya\u015fl\u0131lar, kad\u0131n ve \u00e7ocuklar katledilecek, sokaklardaki M\u00fcsl\u00fcmanlar \u00f6ld\u00fcr\u00fclecek, camiler yak\u0131lacakt\u0131. \u00c7ok say\u0131da \u00e7ocuk ve kad\u0131n camide saklanm\u0131\u015flard\u0131. Zannediyorlard\u0131 ki caminin sayg\u0131de\u011fer hocas\u0131 Ahund Molla Cafer&#8217;e Ermeniler dokunmazlar. Ermeniler camiye girerek Ahund&#8217;un g\u00f6zlerini oydular, dilini, burnunu ve kulaklar\u0131n\u0131 kestiler, y\u00fcz\u00fcn\u00fcn, kafatas\u0131n\u0131n derisini diri diri soyduktan sonra kur\u015funa dizdiler. Ahund&#8217;un evinde ve camide saklanm\u0131\u015f t\u00fcm kad\u0131nlar bebekler katledildi.<\/p>\n<p>\u015eamah\u0131&#8217;da Ermeni ter\u00f6ristler toplam 58 k\u00f6y\u00fc yakm\u0131\u015flar, 8000 (1653-kad\u0131n 965-\u00e7ocuk)&#8217;e yak\u0131n masum insan\u0131 katletmi\u015fler, madd\u00ee zarar bir milyar rubleden fazla olmu\u015ftur.<\/p>\n<p><strong>17-21 mart tarihlerinde Bak\u00fc&#8217;de vuku bulmu\u015f Ermeni <\/strong><strong>katliamlar\u0131yla ilgili Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Tahkikat Komisyonu <\/strong><strong>\u00fcyesi A. Kluge&#8217;nin raporu<\/strong><\/p>\n<p>(\u00d6zet)<\/p>\n<p>&#8230;Ermeniler M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfusun yo\u011fun oldu\u011fu mahallelere tecav\u00fcz ederek insanlar\u0131 katletmi\u015f, k\u0131l\u0131\u00e7la par\u00e7alam\u0131\u015f, m\u0131zraklarla delik de\u015fik etmi\u015f, evlerin yan\u0131nda \u00e7ocuklar\u0131 da canl\u0131 canl\u0131 yakm\u0131\u015flar, 3-4 g\u00fcnl\u00fck bebekler s\u00fcng\u00fclere tak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Sadece bir mahallede 57 ki\u015fi katledilmi\u015ftir. Sokaklara terk edilmi\u015f bu cesetlerin kulaklar\u0131, burunlar\u0131 kopar\u0131lm\u0131\u015f, kar\u0131nlar\u0131 y\u0131rt\u0131lm\u0131\u015f, kaslar\u0131 kesilmi\u015ftir. Ermeniler katlettikleri kad\u0131nlar\u0131 l\u00fct soyarak sa\u00e7lar\u0131ndan birbirine ba\u011flam\u0131\u015flard\u0131r. Onlar \u00e7oluk-\u00e7ocuk, ya\u015fl\u0131, kad\u0131n \u00f6nlerine ge\u00e7en t\u00fcm M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 ac\u0131mas\u0131zca katletmi\u015ftir. Mesel\u00e2, sayg\u0131de\u011fer Hac\u0131 Emir Alizade&#8217;nin 80 ya\u015f\u0131ndaki anas\u0131n\u0131, ya\u015flar\u0131 60-70 aras\u0131nda de\u011fi\u015fen di\u011fer kad\u0131nlar\u0131 katletmi\u015f, 25 ya\u015f\u0131ndaki gelini ise diri diri duvara g\u00f6mm\u00fc\u015flerdir&#8230;<\/p>\n<p>Duvar boyunca at\u0131lm\u0131\u015f \u00e7ocuk cesetlerinin k\u00f6pekler taraf\u0131ndan par\u00e7alanmas\u0131 insan\u0131 \u015fok eden y\u00fczlerce cinayet amellerinden biri idi.<\/p>\n<p>G\u00fcney Kafkasya&#8217;da Ermeniler 1917&#8217;den Mart 1918&#8217;e kadar, sade Irevan ilinde 197 k\u00f6y\u00fc talan etmi\u015f, bu kadim T\u00fcrk topraklar\u0131ndan Azerileri &#8220;temizlemi\u015flerdir.&#8221;<\/p>\n<p>Azerbaycan Mill\u00ee H\u00fck\u00fcmetinin faaliyeti neticesinde Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Tahkikat Komisyonunun \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Takriben bir sene s\u00fcren tahkikat sonucunda 36 cilt-3500 sayfadan olu\u015fan ve Ermeni ter\u00f6r\u00fcn\u00fcn ac\u0131 bilan\u00e7osunu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seren rapor ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. H\u00fck\u00fcmetin Fevkal\u00e2de Soru\u015fturma Kurulu tesis etmek hakk\u0131nda kabul etti\u011fi kararda ayr\u0131ca kurulun faaliyetlerinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 Avrupa dillerinde Frans\u0131z, Alman, Rus ve T\u00fcrk dillerinde terc\u00fcme olarak beyan olunmas\u0131 maddesi yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Ne yaz\u0131k ki Bol\u015fevik i\u015fgaline maruz kalan Azerbaycan Mill\u00ee H\u00fck\u00fcmetinin bu d\u00fc\u015f\u00fcncesi ger\u00e7ekle\u015fememi\u015ftir. B\u00f6ylece d\u00fcnya Ermeniler taraf\u0131ndan yap\u0131lan korkun\u00e7 Azer\u00ee katliam\u0131ndan habersiz kalm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca komisyon \u00fcyeleri taraf\u0131ndan olaylar\u0131n korkun\u00e7 detaylar\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seren doksan be\u015f kareden olu\u015fan foto\u011fraf delil olarak dosyaya eklenmi\u015ftir. Fakat Sovyet d\u00f6neminde s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde muhafaza edilen ve Kom\u00fcnist Partisi ar\u015fivinde \u00f6zel b\u00f6l\u00fcmlerde tutulan foto\u011fraflar &#8220;kay\u0131p olmu\u015ftur.&#8221; 1987 senesine kadar bu ar\u015fivin en \u00f6nemli b\u00f6l\u00fcmlerinde \u00e7ok say\u0131da Ermeni as\u0131ll\u0131 ki\u015finin g\u00f6rev almas\u0131 da kaderin bir cilvesi olsa gerek.<\/p>\n<p>\u00c7e\u015fitli b\u00f6lgelerde ya\u015fanm\u0131\u015f Ermeni mezalimini resm\u00ee belgelerle kan\u0131tlayan, tan\u0131klar\u0131n ifadelerini esas alarak olay\u0131 ayd\u0131nlatan tutanaklar binlercedir.<\/p>\n<p>Farkl\u0131 illerde, farkl\u0131 ki\u015filer taraf\u0131ndan tahkik edilen bu olaylarda de\u011fi\u015fmeyen tek ger\u00e7ek Ermeni ter\u00f6r\u00fcn\u00fcn kendine has yap\u0131l\u0131\u015f tarz\u0131d\u0131r. Kars&#8217;ta, A\u011fr\u0131&#8217;da, Erzurum&#8217;da, Erzincan&#8217;da, A\u011fr\u0131&#8217;da, Van&#8217;da, Urmiye&#8217;de ve di\u011fer co\u011frafyada yap\u0131lm\u0131\u015f, insan\u0131n kan\u0131n\u0131 donduran Ermenilere has ter\u00f6r metodu; \u00f6ld\u00fcrmekle yetinmeyen, insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 hareketler ve hakaretler i\u00e7eren hasta ruhun kendisini tatmin etme \u00e7abas\u0131d\u0131r&#8230;<\/p>\n<p>OTK&#8217;nin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sonucunda Ta\u015fnaklar\u0131n kom\u00fcnistlerle i\u015f birli\u011fi yaparak 1918 senesinin Mart-Eyl\u00fcl aylar\u0131 zarf\u0131nda mill\u00ee ve din\u00ee kimliklerinden dolay\u0131 50.000&#8217;den fazla Azer\u00ee T\u00fcrk&#8217;\u00fcn\u00fc katletti\u011fi ger\u00e7e\u011fi belgelerle kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler Te\u015fkil\u00e2t\u0131 Genel Kurulunun 11 Aral\u0131k 1946 senesinde kabul etti\u011fi kararnameye esasen \u015fekil ve icraat\u0131 bak\u0131m\u0131ndan Azer\u00eelere yap\u0131lan katliam-genosist politikas\u0131d\u0131r. Uluslar aras\u0131 hukuk kurumlar\u0131 taraf\u0131ndan kabul edilmi\u015f s\u00f6zle\u015fmeler bu tan\u0131m\u0131 do\u011fruluyor. Elimizdeki belgeler bize hukuk sava\u015f\u0131 a\u00e7mak imk\u00e2n\u0131 verir. Biz bunu yapmazsak mayas\u0131 T\u00fcrk&#8217;e nefretle yo\u011frulmu\u015f, a\u00e7 g\u00f6zlerini T\u00fcrk topraklar\u0131na dikmi\u015f sinsi eller her g\u00fcn bir az daha hasta hayallerinin \u00fcretti\u011fi ama\u00e7lar\u0131na ula\u015facakt\u0131r.<\/p>\n<p>Yaz\u0131 Do\u00e7. Ayg\u00fcn ATTAR, \u201cRus albaylar\u0131 Ermeni ter\u00f6r\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131kl\u0131yor\u201d makalesinden al\u0131nt\u0131<strong> (<\/strong>Asker\u00ee Tarih Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Dergis<strong>) <\/strong>yap\u0131larak d\u00fczenlenmi\u015ftir<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1918 y\u0131l\u0131nda Azerbaycan\u2019da M\u00fcsl\u00fcmanlara yap\u0131lm\u0131\u015f mezalimin tahkik olunmas\u0131, cinayetlerin kay\u0131tlara ge\u00e7mesi, katillerin bulunmas\u0131 ve madd\u00ee zarar\u0131n belirlenmesi i\u00e7in 15 Haziran 1918 tarihli karara esasen Fevkal\u00e2de istintak Komisyon-Ola\u011fan \u00dcst\u00fc Tahkikat Komisyonu kuruldu.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[646],"tags":[],"class_list":["post-7392","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-beginning-genocide-slide-2"],"fimg_url":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7392","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7392"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7392\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7392"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7392"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/1905.az\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7392"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}