1992 թ. փետրվարի 26-ին Խոջալու քաղաքում ապրող խաղաղ բնակչությունը կոտորածի  է ենթարկվել Հայաստանի զինված ուժերի կողմից:

Խոջալու քաղաքը գտնվում էր Աղդամ քաղաքից 18, Խանքեդի քաղաքից 14 կմ հեռավորության վրա, Ղարաբաղի տարածաշրջանում:

1991 թ. հոկտեմբերի վերջից սկսած, Խոջալուն արդեն շրջափակման մեջ էր: Խոջալու գնացող ավտոմբիլային ճանապարհները փակվել էին: Միակ հաղորդակցության միջոցը ուղղաթիռն էր:  Իսկ հունվար ամսից սկսած, կտրվեց նաև քաղաքի հետ եղած օդային կապը: Հունվարի սկզբից դադարեցվել է  քաղաքին էլեկտարական էներգիայի մատակարարումը: Բնակչության պաշտպանությունը կազմակերպել  են  տեղի ոստիկանական ուժերն ու Ազգային Բանակի մարտիկները:

Փետրվար ամսի կեսերից սկսած, Խոջալուն շրջափակման է ենթարկվել: Քաղաքն ամեն օր գնդակոծվել է: Փետրվարի 25-ին երեկոյան քաղաքն ամբողջությամբ ենթարկվել է  հրեանային գնդակոծության, արդյունքում փետրվարի 26-ին Խոջալուն պատվել է հրդեհով: Քաղաքում մնացած շուրջ 2500 մարդիկ մերձակա Աղդամ քաղաքի կենտրոն հասնելու համար լքել են քաղաքը: Սակայն նրանց այդ նատակը չի իրագործվել:  Հայկական զինված խմբերը  դաժան հաշվեհարդար են տեսել նրանց նկատմամբ:

Պտքէ նշել, որ տեղի ունեցած ողբերգության ժամանակ ադրբեջանցիների նկատմամբ հաշվեհարդարի  իրագործմանը օգնություն են ցուցաբերել  նաև Ռուսաստանի 366-րդ մոտոհրաձգային գնդի զինվորականները: Իսկ տեղի ունեցած ողերգությունը ցեղասպանություն անվանելը բոլորովին էլ պատահական չէ: Այդ աղետալի օրվա ընթացքում  սպանվել է 613 ադրբեջանցի, 8 ընտաիք ամբողջությամբ ոչնչացվել է, հարյուրավոր անչափահաս երեխաներ կորցրել են իրենց ծնողներին, Խոջալուի  1275 բնակիչները գերի են վերցվել, իսկ 487 մարդ վիրավորվել է: Հենց այս բոլորի համար էլ այդ ողբերգությունը անվանվում է ցեղասպանություն: Խաղաղ բնակչության նման ձևով սպանվելը, բարոյական ու ֆիզիկական տեսակետից դաժանության ենթարկվելը և բնակչության կենդանի մնացած մասի հարկադիր վերաբնակներ դառնալը պատմության հիշողության մեջ գրվել է «Խոջալուի ցեղասպանություն» անվամբ:

Շահլա Բաբաևա

Թիվ 53 դպրոցի միջնակարգ դպրոցի 9-րդ դասարանի աշակերտուհի