az ermenilerin gelisi

1829 წლის დასაწყისში გრაფ პასკევიჩ–ერივანსკის  დავალებით   კოლეჯის პროფეესორმა ი. შოპენმა სომხურ  გუბერნიაში  კამერული აღწერა ჩაატარა.აღწერის შედეგები,რომლებიც ხელნაწერით 20 ტომს შეადგენდა,ავტორის 1852 წელს გამოცემული „  სომხური გუბერნიის  რუსეთის იმპერიასთან  მიერთების  პერიოდის ისტორიული  ძეგლი„ სახელწოდების  ნაწარმოებშია მოცემული.

mikoyan

სომეხი შოვინისტები იმედს ამყარებდნენ ,რა   იმპერიალისტი მოკავშირეებისა და  უმართავი მასებისა და  გენერალ დენიკინის მხარდაჭერაზე  შავი ზღვიდან  ხმელთაშუა ზღვამდე  გადაჭიმული  ტერიტორიაზე  ,  რომელიც შვიდ ოლქს მოიცავდა ,„დიდი სომხეთის „ შექმნის  კრიმინალური   იდეის  განხორციელებაზე ოცნებობდნენ.

azerbaijan armenian war

 

ეს გახლავთ  1920 წლის 20 ივლისს  საფრანგეთის  კავკასიის საკითხებში   მთავარი კომისრის  დამიენ დე მარტელის მიერ  საფრანგეთის საგარეო საქმეთა მინისტრისადიმი გაგზავნილი  წერილია.

andronikin getirdiyi ermeniler

XX საუკუნის დასაწყისში  ეროვნულ ნიადაგზე–  სომხებისა და აზერბაიჯანელების კონფლიქტისა და  სომეხი  ნაციონალისტების მიერ  წარმოებული ეთნიკური წმენდის შედეგად  დღევანდელი სომხეთის  ტერიტორიიდან  აზერბაიჯანელი მოსახლეობის  მნიშვნელოვანი ნაწილი  გამოდევნილი იქნა.სომეხთა შეიარაღებულმა ძალებმა ანდრონიკის ხელმძღვანელობით  , 1918 წლის  შუა ხანებში   ზანგაზურში  მუსლიმანებით დასახლებული  საცხოვრებელი პუნქტების განადგურებასა  და  რეგიონის ეთნიკური თვალსაზრისით განწმენდაში დიდი როლი ითამაშეს.  დიდი ბრიტანეთის ხელმძღვანელობამ , რომელსაც  საკუთარი პოლიტიკური ინტერესები  ჰქონდა ,  ანდრონიკს საშუალება არ მისცეს,რომ თავისი ინტერესები ყაბარაღშიც  განეხორციელებინა.ანდრონიკს თან ახლდა  აღმოსავლეთ ანატალიიდან ,ძირითადად კი  მუშსა და ბიტლისიდან  30 ათასი ლტოლვილი სომეხი.

აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა უშიშროების საბჭოს სხდომაზე მთიანი ყარაბაღის ზონაში არსებულ ვითარებაზე განცხადება გააკეთა.   “სომხეთმა აზერბაიჯანის წინააღმდეგ მორიგი შეიარაღებული პროვოკაცია განახორციელა”, – განაცხადა ალიევმა.   მისი თქმით, აზერბაიჯანმა “მტერს თავისი ადგილი მიუჩინა და ღირსეულად უპასუხა”.