1905.az

Rusiya imperiyasının XIX yüzilin başlanğıcından Azərbaycan torpaqlarını yeni işğal cəhdi faktik olaraq müharibəyə çevrilmişdi.

Uzun illər ərzində işğal altında olmuş ərazilərdə Azərbaycan xalqına məxsus tarixi-dini irs sistemli şəkildə dağıdılıb, talan edilib və mənimsənilib. Bu proses yalnız ayrı-ayrı abidələrin məhv edilməsi ilə məhdudlaşmayıb, bütövlükdə mədəni irsin silinməsinə yönəlmiş ardıcıl siyasət xarakteri daşıyıb.

Hazırda Ermənistan Respublikası adlanan Qərbi Azərbaycan ərazisindəki azərbaycanlı kəndlərinin və rayonlarının adlarının dəyişdirilib erməni adları ilə əvəz olunması (231 kənd və rayon) və azərbaycanlı əhaliyə qarşı göstərilən digər demoqrafik təzyiqlər Ermənistan SSR yaradılan zamandan (1920-30-cu illər) başlayaraq 1988-ci ildə son kulminasiya həddinə çatdı.

Şuşanın memarlıq abidələri sırasında karvansaralar xüsusi yer tutur. Qarabağ xanlığında İslam memarlığına uyğun olaraq, şəhər salınarkən dövlət əhəmiyyətli və ictimai məqsədlərlə bir sıra tikililərin inşası zəruri idi. Əlbəttə, bunların içərisində xanlığın iqamətgahı, qala divarları, məscidlər, ovdanlar və karvansaralar ilk sırada gəlirdi. Şuşa şəhərində inşa edilmiş karvanasaralar haqqında ətraflı məlumatları Baharlının “Əhvalat-i Qarabağ” və Həsən İxfa Əlizadənin “Şuşa şəhərinin tarixi” əsərlərində görürük. Baharlı öz əsərində şəhərdə inşa edilmiş karvansaralar və onların sonrakı taleləri haqqında məlumatları daha dəqiqliyi ilə qeyd edib. Baharlının verdiyi məlumatlardan aydın olur ki, Şuşanın bəyləri və zəngin adamları karvansara inşasına xüsusi diqqətlə yanaşırdılar. Ola bilsin, Şuşa şəhəri dövrünün ticarət mərkəzlərindən biri olduğu üçün karvansaralara böyük ehtiyac var imiş.

Prezident İlham Əliyevin bu il mayın 25-də təsdiqlədiyi “Azərbaycan Respublikasında kənd təsərrüfatı, balıqçılıq və akvakultura məhsullarının istehsalı və emalı sahələrinin inkişafına dair 2026–2030-cu illər üçün Dövlət Proqramı”nda ölkədə ənənəvi sahələrin daha da inkişaf etdirilməsi və yüksək məhsuldarlığın əldə olunması mühüm hədəflərdən biri kimi müəyyən edilib. Bu baxımdan ipəkçiliyin müasir texnologiyalar əsasında bərpası, xüsusilə işğaldan azad edilmiş ərazilərin aqrar potensialından səmərəli istifadə olunması və yeni tut (çəkil) bağlarının salınması xüsusi önəm daşıyır. Bu strateji xəttin tərkib hissəsi olaraq, azad edilmiş bölgələrdə baramaçılığın dirçəldilməsi istiqamətində artıq ilk praktiki nəticələr əldə olunmağa başlayıb. Belə ki, iyunun 19-da Xocalı rayonunda 34 ildən sonra ilk dəfə olaraq barama tədarükü həyata keçirilib.