ԳարագոյունլուներիՊետությունը – Դեռ VI-VII-րդդարերումադրբեջանականժողովրդիկազմավորմանըմասնակցածօղուզականցեղերիցեղողԳարագոյունլուներըակտիվմասնակցությունենունեցելայդպետությանռազմա-քաղաքականկյանքում: 1408 թ. գարնանը
ԱդրբեջանիԳարագոյունլուներիցեղայինմիավորմանղեկավարԳարաՅուսիֆըպարտությանմատնելովԹեյմուրիներիզորքերին, նրանցդուրսէհանումԱդրբեջանից: ԱյսանգամԱդրբեջանումիշխանությունըմիանձնյաղեկավարելուհամարպայքարէսկսվումԳարաՅուսիֆիուՋելաիրիՍոււլթանԱհմեդիմիջև: ԳարաՅուսիֆը 1410 թ. օգոստոսինԹավրիզիմոտպարտությանէմատնումՍուլթանԱհմեդինևնրանանդամահատումեն: ՔուռգետիցհարավԱդրբեջանիհողերումնորԱդրբեջանականպետությունէստեղծվում՝Գարագոյունլուներիպետությունը(1410-1467): ՆրամայրաքաղաքըԹավրիզնէր: ՏարբերժամանակներումԱդրբեջանիհարավայինմասիհետմեկտեղ, Վրաստանիմիմասը, ՀայաստանըՔրդստանը, ԻրաքնուարևմտյանԻրանըեղելենԳարագոյուլուներիպետությանկազմում: ԱդրբեջանիԳարագոյունլուներիպետությունը 1467 թ. վերջինկազմալուծվումէևԱդրբեջանումկազմավորվումէնորքաղաքականկառուցվածք՝ՈւզունՀասանիԱղգոյուլուներիպետությունը:
Պատմական ադրբեջանական պետություններ, Բաքու, 2012, էջ 116
Աղգոյունլուներիպետությունը – Աղգոյունլուները VI -րդդարիվերջինու VII -րդդարիսկզբներին
ապրելենՄեծԿովկասյանլեռներիևԱրազգետիմիջևընկածհողերում: ԱյդցեղերիմիմասըհետագայումՓոքրԱսիայիարևելքում (ԱրևելյանԱնատոլիա) ԴիարբեքիրումուԻրաքումէլենապրել: 1453 թ. քաջզորապետուխելացիպետականգործիչՈւզունՀասանիիշխանությանգալով, մայրաքաղաքըԴիարբերքիրըեղողԱղգոյունլուներիցեղայինմիավորումնէլավելիուժեղացավ: 1467 թ. ՈւզունՀասանըվերջդրեց
Գարագոյունլուներիպետությանգոյությանը: Նա 1468 թ. ՁեռքբերեցԳարագոյունլուներիպետությանբոլորտարածքներըևմայրաքաղաքըԴիարբեքիրիցտեղափոխեցԹավրիզ: Կարճ
ժամանակիընթացքումձեռքբերածփայլունհաղթանակներիարդյունքումՈւզունՀասանը՝ՔուռգետիցհարավԱդրբեջանիհողերըևԴիարբեքիրիցբացիԱրևմտյանԱդրբեջանը, Քրդստանը, ԹիֆլիսըներառյալՎրաստանիմիմասը, ԻրանիմեծմասըևԻրաքըմիացրեցԱղգոյույունլուներիպետությանը (1468-1501 թ.):
ՈւզունՀասանըԽորասանիցմինչևՄիջերկրականծովիափերումգտնվողԳարամանիբեկությունըեղածհողերըներգրավողտարածքումմեծմիկայսրությունստեղծեց: ՈւզունՀասանիիշխանությանօրոքԱղգոյունլուներիպետությունըվերածվեցՄերձակաուՄիջինԱրևելքիամենահզորպետություններիցմեկի: ՈւզունՀասանիմահիցհետո, Աղգոյունլուներիպետությունըներքինքաշքշուկներիարդյունքումաստիճանաբարկազմալուծնեց: 1499 թ. Աղգոյունլուներիպետություննարդեներկումասիէբաժանվում, իսկ 1501 թ. իրտեղըզիջումէՈւզունՀասանիթոռանԻսմաիլիստեղծածՍեֆևիների-Գըզըլբաշներիպետությանը:
Պատմական ադրբեջանական պետություններ, Բաքու, 2012, էջ 117
