1992 წლის 26 თებერვალს  ქალაქ ხოჯალოს  მშვიდობიანი მოსახლეობა სომხეთის  შეიარაღებული ძალების   მსხვერპლად იქცა.

ქალაქი ხოჯალო ქალაქ აღდამიდან 18, ქალაქ ხანქენდიდან კი 14 კილომეტრითაა დაშორებული .

1991 წლის ოქტომბრის ბოლოდან  მოყოლებული ხოჯალო ბლოკადაში იყო მოქცეული . ხოჯალოში მიმავალი საავტომობილო გზები გადაკეტილი იყო.   ვერტმფრენი , ერთადერთ  სატრანსპორტო საშუალებას წარმოადგენდა. იანვრის თვიდან კი  ქალაქთან არსებული  ეს კავშირიც შეწყდა. იანვრის დასაწყისიდან ქალაქს ელექტორო ენერგის მიწოდება  შეუწყდა. მოსახლეობას ადგილობრივი  პოლიცია და  ეროვნული გვარდიის მებრძოლები იცავდნენ.

თბერვლის თვის შუა რიცხვებიდან კი ხოჯალო  ალყაში მოექცა . მშვიდობიანი მოსახლეობა ყოველ დღე  ზარბაზნებისა  და  მძიმე ტექნიკის  სამიზნედ იყო. 25 თებერვალის საღამოს ქალაქს სროლა აუტეხეს. 26 თებერვალს  ხოჯალო ცეცხლის ალში გაეხვია. ცოცხლად გადარჩენილი  დაახლოებით 2500 კაცმა,თავდაღწევის მიზნით ახლომდებარე  ქალაქ აღდამისკენ  გაიქცა,მაგრამ   ადგილამდე ვერ მიაღწიეს ,რადგანაც  სომეხთა შეიარაღებული ბანდების და  რუსეთის 366–ე მოტომსროლელთა  მიერ   აღნიშნული მოსახლეობა მთლიანად  იქნ აამოჟლეტილი.

აღსანიშნავია,რომ  ამ ტრაგედიის დროს  სომხებს, აზერბაიჯანელთა გენოციდის განსახორცილებლად  რუსეთის 366–ე მოტომსროლელთა  არმიაც  ეხმარებოდათ. აღნიშნული ტრაგედიის გენოციდად წოდება სულაც არაა შემთხვევითი. ამ საშინელს ღამეს 613 აზერბაიჯანელი   მოკლული, 8 ოჯახი  სრულიად განადგურებული  იქნა ,100 –ბით ბავშვმა დაკარგა მშობლები ,1275  ხოჯალოს მკვიდრი  ტყვედ იქნა აყვანილი და 487 კაცი კი  სამუდამოდ დასახიჩრდა. ყოველივე ამის გამო  ეს ტრაგედია გენოციდად იწოდება. მშვიდობიანი მოსახლეობის ამგვარად  ამოხოცვა, სულიერი და ფიზიკური  სისასტიკის ამგვარი დემონსტრირება  და  მოსახლეობის  ცოცხლად გადარჩენილი მცირე ნაწილის ლტოლვილად  ქცევა  ისტორიის ფურცლბებზე „ხოჯალოს გენოციდი„ს სახელწოდებით აღიბეჭდა.

შახლა ბაბაევა

№53 საშუალო სკოლის 9–ე კლასის  მოსწავლე