…რუსეთმა 1826 წელს კავკასიის მიერთების პროცესი წამოიწყო.იმ დროის რუსული დოკუმენტების საფუძველზე ყარაბაღში 90 ათასი კაცი ცხოვრობდა. იქ ერთი დიდი ქალაქი და 600 სოფელი იყო და მათგან მხოლოდ 150 –ში ცხოვრობდნენ სომხები. მეცხრამეტე საუკუნის დასასრულს აღნიშნული ტერიტორიებიდან ადგილობრივი მოსახლეობის იძულებით გადასახლების შედეგად მათი ადგილ–მამულები სომხებს დარჩათ და ამ მიწების ძირითად მაცხოვრებლებად იქცნენ.1823–1830 წლებში რუსებმა აღნიშნულ მიწებზე 130 ათასზე მეტი სომეხი გადმოასახლეს და მათ ადგილობრივთა სახლ–კარი,მიწები დაურიგეს იმ მიზნით,რომ ისინი რუსეთის იმპერიას მხარს დაუჭერდნენ. გაგრძელება წაიკითხე
1918 წლის 23 თებერვალს სამხრეთ კავკასიის პირველი მთავრობა -ამიერკავკასიის სეიმი შეიქმნა. მაგრამ სეიმის შემადგენლობაში შესულ აზერბაიჯანელ, სომეხ და ქართველ ფრაქციების შორის შიდა და გარე პოლიტიკის ძირითად საკითხებთან დაკავშირებით სერიოზული აზრთა სხვაობის არსებობა გამოაშკარავდა.
