Azərbaycanlıların soyqırımları

1918-1920-ci illərdə İrəvan quberniyasında erməni işğalına qarşı azərbaycanlıların mübarizəsi tarixindən

Ermənilərin 1918-1920-ci illərdə İrəvan quberniyası ərazisində azərbaycanlılara qarşı törətdikləri soyqırımı və azərbaycanlı yaşayış məntəqələrinin silah gücünə darmadağın edilməsi bərədə həmin dövrün arxiv sənədlərində və dövri mətbuatında kifayət qədər materiallar öz əksini tapmışdır və bir sıra tədqiqat əsərləri yazılmışdır. Lakin erməni işğalına qarşı azərbaycanlıların mübarizəsi tarixindən bəhs edən araşdırmalar yox dərəcəsindədir.

Bolşevik-daşnak dəstəsinin 1918-ci ildə Quba bölgəsində soyqırımı

Son beş əsrdə bilavasitə Rusiyanın himayədarlığı ilə istədikləri əməlləri həyata keçirən ermənilər Qafqaza gəlmə bir xalq olduqlarına baxmayaraq, bu qədim və zəngin ərazidə özlərinə yurd salmaq, dövlət yaratmaq üçün hər cür yola-hiyləyə, fitnə-fəsada əl atmışlar.

Birinci Dünya müharibəsi dövründə Cənub-Qərbi Qafqazda ermənilərin müsəlmanlara qarşı törətdikləri qətliamlar

1914-cü il yer kürəsində yaşayan milyonlarla insanların həyatında dramatik hadisələrlə zəngin dönüş ili oldu, bəşəriyyət tarixində öz miqyası və qurbanlarına görə misli görünməmiş Birinci Dünya müharibəsi başlandı. Osmanlı dövlətinin də qatıldığı bu savaşda əsas döyüş cəbhələrindən biri də Qafqaz cəbhəsi idi. Bu cəbhədə hərbi əməliyyatların başlanması Rusiya hakim dövrələrinin, ələlxüsus Qafqaz canişini İ.İ.Vorontsov-Daşkovun Cənubi Qafqazda onlara ən sadiq olan ermənilərə rəğbətini xeyli artırdı.

DAVAM EDƏN SOYQIRIMLAR

XX əsrin ikinci yarısında Kamboca və Ruandada müdhiş soyqırımlar törədilib. Pol Pot rejimi tərəfindən gerçəkləşdirilmiş genosiddə 1, 5 milyon insan məhv edilib. 1994-cü ildə baş vermiş Ruanda soyqırımında hutu xalqının cəmi 100 gün ərzində tutsi xalqının 1 milyon nümayəndəsini öldürdüyü söylənilir. (1.52)

İrəvan şəhərində azərbaycanlıların 1918-1920-ci illər soyqırımı

Tarixdə artıq bir dəfə Azərbaycanın əzəli torpaqlarında erməni dövləti yaradılmışdır, o da bugünkü Ermənistandır. O torpaqlar bizim doğma, ata-baba torpaqlarımızdır. İrəvan xanlığı, Zəngəzur mahalı – bütün o adlar Azərbaycan toponimləridir. Hətta indi ermənilər özləri də etiraf edirlər ki, 20-ci əsrin əvvəllərində İrəvan şəhərinin əhalisinin əksəriyyəti azərbaycanlılar idi. Bunu təsdiq edən sənədlər var, şəkillər var, rəsm əsərləri var. Artıq bir dəfə Azərbaycan torpağında erməni dövləti yaradıldı, özü də Azərbaycanın ovaxtkı rəhbərliyinin icazəsi ilə.

 

İlham ƏLİYEV

 

Ağdaban faciəsi

17

Azərbaycanın Kəlbəcər rayonunun işğalından 26  il ötdü.