Tərtər rayonu (1949-63, 1965-91 illərdə Mirbəşir r-nu) – Azərbaycan Respublikasında inzibati r-n. 1930 ildə təşkil edilmişdir. 1931-34 və 1963-65 illərdə ləğv edilərək Bərdə r-nunun  tabeçiliyinə verilmiş 1965 ildə yenidən bərpa olunmuşdur. Kiçik Qafqazın şm.-ş ətəklərində və Qarabağ düzündə yerləşir. Sahəsi 957 km², əhalisi 96.1 min nəfərdir (01.01.2006). Mərkəz Tərtər ş.-dir.

R-na Tərtər, Ağdərə ş.-ləri, Şıxarx qəs. və Azadqaraqoyunlu , İlxıçılar, Qapanlı, Borsunlu, Qırmızı-saqqallar, Burc, Güləbatlı, Bəyimsarov, Qaynaq, Qapanlı, Qazyan, Qarağacı, Qaradağlı,Qapanlı, Dəmirçilər, Təzəkənd, Kəngərli, Cəmilli, Balakəngərli, Evoğlu, İsmayılbəyli, Əksipara, Ələsgərli, Bayandur, Yenikənd, Köçərli, Mamırlı, Poladlı, Sarov, Rəcəbli, Bildirçinli, Kovdadıq, Umudlu, Soyulan, Hacallı, Qapanlı, İrəvanlı, Səhləbad, Düyərli, Sarıcalı, Seydimli, Zolgörən, Xoruzlu, Kəbirli, Bayandurlu, Hacıqərvənd, Hüseynli, Ağabəyalı, Talış, Çaylı, Ortakənd, Kiçikqarabəy, Canyataq, Həsənqaya, Qızıloba, Çardaxlı, Uluqarabəy, Seysulan, Yarımca, Marquvaşan, Göyarx, Maralyan, Yuxarı Çaylı, Madagiz, Doneşən, Dəstəgül, Güləbürt, Zəylik, Lüləsaz, Meqrelalay, Qaşapet, Dəmirli, Gülyataq kəndləri daxildir.

R-nun səthi şm.-ş.-də düzənlik, c.-q.-də dağlıqdır. Dağlıq sahədə Yura-Tabaşir, düzənlikdə Antropogen çöküntüləri yayılmışdır.Faydalı qazıntılar: neft, daş kömür, tikinti materialları, səpinti qızıl və s. İqlimi yayı quraq keçən mülayim isti yarımsəhra və quru-çöl tipli, qışı-mülayim soyuqdur. Orta temp-r yanvarda – 2ºCdən 3ºC-yədək, iyulda 18-26ºC-dir. İllik yağıntı 300-500 mm-dir. R-n ərazisindən Tərtər və İncəçay, c. sərhədindən isə Xaçın çayı axır. Ərazisi şabalıdı, boz və çəmən-boz torpaqlardan ibarətdir. Yovşanlı-şoranotlu yarımsəhralar, seyrək kollu çəmənliklər, meşələr və subalp çəmənləri yayılmışdır. Heyvanları: tülkü, dovşan, qumsiçanı və s.

Tərtər, əsasən, k.t. r-nudur.Əkinçilik və maldarlıq inkişaf etmişdir.

R-nda 48 ümumtəhsil məktəbi, 30 məktəbəqədər tərbiyə müəssisəsi, texniki peşə məktəbi, yeddiillik uşaq musiqi məktəbi, 29 klub, 2 tarix-diyarşünaslıq muzeyi, 52 kitabxana,kinoteatr, 6 xəstəxana, 20  feldşer-mama məntəqəsi, 19 həkim ambulatoriyası, gigiyena və epidemiologiya mərkəzi var.

Azərbaycan Milli Ensiklopediyası. 25 cilddə, “Azərbaycan” cildi, Bakı, 2007, s.873